Thứ sáu, 02/12/2022

110 năm Ngày sinh Giáo sư Tôn Thất Tùng: Người làm rạng danh nền y học Việt Nam

Thứ ba, 10/05/2022, 17:30 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Kỷ niệm 110 năm ngày sinh của Giáo sư Tôn Thất Tùng (10/5/1912-10/5/2022) người làm rạng danh nền y học Việt Nam phát triển.

Giáo sư Tôn Thất Tùng sinh ngày 10/5/1912 tại Thanh Hóa, lớn lên tại Huế - một miền đất truyền thống hiếu học. Vốn sinh ra trong thời vua chúa, quan lại ở Huế nhưng ông không theo nghiệp làm quan mà di dời ra Hà Nội học trường Bưởi. 

Năm 1932, ông theo học tại trường Y - Dược là một thành viên của Đại học Đông Dương, bắt nguồn từ suy nghĩ sẽ làm nghề “tự do” không lệ thuộc vào thực dân. Ngày ấy  trường Y - Dược là trường duy nhất đào tạo nghề thuốc tại Đông Dương. 

Dường như từ đây ông đã thành công trong lĩnh vực y học, chỉ trong 10 năm từ 1936 đến 1945 ông đã công bố 63 công trình trên tạp chí y học của Pháp ở Paris và Viễn Đông. Tiếp nối sự thành công đó, năm 1940 ông được nhà cầm quyền Đông Dương bổ nhiệm làm Trưởng khoa ngoại Đại học Y Hà Nội khi vừa 28 tuổi. 

Tôn Thất Tùng
Giáo sư Tôn Thất Tùng người đã nghiên cứu ra nhiều công trình y học đồ sộ

23 tuổi, đã có thể mô tả chính xác các mạch máu trong gan, 27 tuổi, trở thành cha đẻ của phương pháp “cắt gan có kế hoạch”, khiến toàn thế giới kinh ngạc, ông là Giáo sư, Viện sỹ Tôn Thất Tùng, nhà phẫu thuật lừng danh không chỉ của Việt Nam.

Suốt một chặng đường dài, ông luôn chuyên tâm nghiên cứu y học tới năm 1945 khi ông gặp Bác Hồ, bằng một cách tự nhiên ông đã trở thành một người chiến sĩ đảm nhiệm chăm sóc sức khỏe cho bác. 

Ngày kháng chiến bùng nổ, ông cùng gia đình theo kháng chiến và trở thành một trong những người chủ chốt đào tạo thầy thuốc, nghiên cứu khoa học và tổ chức lực lượng quân y. Ông đã cùng GS Đặng Văn Ngữ nghiên cứu, sản xuất được kháng sinh Penicilline ngay tại chiến trường - một công việc cấp bách đối với kháng chiến mà chưa từng nước nào làm được. Năm 1947, Chính phủ cử ông giữ chức Thứ trưởng Bộ Y tế khi mới 35 tuổi.

Tính đến nay, giáo sư Tôn Thất Tùng đã để lại 123 công trình khoa học có giá trị cho nền y học Việt Nam. 

Khi nhắc đến giáo sư Tôn Thất Tùng, người ta sẽ nghĩ ngay tới 2 phát minh vĩ đại đó là: Phương pháp ghép gan mang tên ông; nghiên cứu đầu tiên về hậu quả lâu dài trên con người của chất độc da cam/dioxin. 

Chiều mùa đông năm 1935, ông đã phát hiện ra các ống mật và mạch máu trong lá gan của một tử thi. Bằng đôi bàn tay khéo léo chỉ trong vòng 15 phút tất cả các ống mật và mạch máu được phơi trần một cách chính xác. Chính phát hiện đó đã khiến ông quyết định dành 4 năm tiếp theo để phân tích 200 lá gan người chết nhằm hoàn thiện luận án tốt nghiệp “Cách phân chia mạch máu của gan”. Bản luận án này của ông đã nhận được hai Huy chương Bạc của Liên hiệp Pháp và Đại học Y Paris. 

Tôn Thất Tùng
Giáo sư Tôn Thất Tùng người làm rạng ranh y học Việt Nam

Không chỉ dừng tại đó, năm 1939 ông Tôn Thất Tùng đã thực hiện thành công thắt các mạch máu trong gan trước khi cắt. Tuy nhiên, đáng tiếc rằng vì phát hiện của ông quá mới mẻ nên khi gửi báo cáo tới Viện Hàn lâm phẫu thuật Paris đã bị từ chối. 

Ngày 7/1/1961, ông cắt thuỳ gan phải của một ca ung thư sơ phát chỉ vẻn vẹn trong 6 phút. Trong khi đó phương pháp cắt gan của giáo sư người Pháp Lortat-Jacob mất thời gian từ 3 đến 4 giờ. Sau khi công trình hoàn thành và được đăng lên tờ  “The Lancet”  đã gây chấn động dư luận. 

Chỉ trong vòng 1 tháng ông đã nhận được rất nhiều lá thư xin tài liệu về quá trình cắt thùy gan, đồng thời cũng nhận rất nhiều lời phản đối từ các giáo sư khác. Tuy nhiên, ông Tôn Thất Tùng luôn vững tin với nghiên cứu của mình, cuối cùng ông được mệnh danh là “cha đẻ” của phương pháp ghép gan có kế hoạch. 

Năm 1977, Viện Hàn lâm Phẫu thuật Paris tặng GS Tôn Thất Tùng Huy chương vàng phẫu thuật quốc tế Lannelongue. Đến năm 1979, GS Tôn Thất Tùng đã thực hiện trên 700 ca ghép gan lớn nhỏ. 

Bác sĩ Daniel Jaeck, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phẫu thuật viên quốc tế đánh giá GS Tôn Thất Tùng là một người y sĩ có khả năng uyên thâm: “Đối với chúng tôi giáo sư Tôn Thất Tùng là một trong những ông tổ nổi tiếng nhất về kỹ thuật ghép gan, các nghiên cứu của ông chính là bước tiến cho y học thế giới.” 

Tôn Thất Tùng
Giáo sư Tôn Thất Tùng cùng Bác Hồ

Mặc dù trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ, có đến 4,8 triệu người Việt Nam bị nhiễm chất động dioxin nhưng không ai biết được sự nguy hại của chất độc này. Trong khoảng thời gian đó, ông đã nghiên cứu trên 836 người từ chiến trường miền Nam bị nhiễm chất độc. Đề này về chất độc dioxin đã được các giáo sư trong và ngoài nước bàn luận nghiêm túc.

Ngoài ra, giáo sư Tôn Thất Tùng còn có công lao to lớn trong việc đào tạo đội ngũ y bác sĩ có chuyên môn. Năm 1947, ông cùng với GS. Hồ Đắc Di xây dựng Trường Đại học Y khoa Hà Nội. Bên cạnh đó, ông còn là Chủ nhiệm Bộ môn ngoại của Đại học Y, ông vun đắp bao nhiêu học trò giỏi như: GS Tôn Thất Bách, GS Đặng Hanh Đệ, GS Đỗ Đức Vân... 

Năm 1977, ông trở thành 1 trong 12 người được tặng Huy chương phẫu thuật quốc tế Lannelongue do Viện Hàn lâm Phẫu thuật Paris. Ông được Đảng và Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, hai lần Huân chương Lao động hạng Nhất, Huân chương chiến sĩ hạng Nhất, Huân chương kháng chiến hạng Ba và Huân chương Hồ Chí Minh.

Trong một bài tưởng niệm GS. Tôn Thất Tùng được in trên tờ Témoignage (Bằng chứng), tờ báo của giới Y học Pháp, BS J.-M. Krivine viết: “Không ai có thể thay thế giáo sư Tôn Thất Tùng, không có bất cứ một người giáo sư nào có thể thay thế.”

Hiện nay, tên tuổi ông còn lại mãi trên các đường phố Tôn Thất Tùng ở Hà Nội, Huế, Đà Nẵng, Long An.

An Toàn Y tế với hệ sinh thái bao gồm kênh Tiktok https://www.tiktok.com/@antoanytevn với 200k follower là kênh có nội dung cập nhật thời sự, uy tín về y tế, sức khoẻ, đời sống, xã hội, có sự tương tác rất lớn từ người dùng.

Hiện tại, chúng tôi đã và đang thực hiện hỗ trợ kết nối các cơ sở y tế, khám chữa bệnh, nhà thuốc bằng dạng bài:

Review y tế: Nhà thuốc tốt - Bác sỹ hay.

Đây là những review chân thực nhất về các cơ sở khám chữa bệnh, nhà thuốc được thực hiện bởi bên thứ 3 là các y, bác sỹ và có ý kiến đóng góp từ phía khách hàng.

Nội dung phù hợp với các phòng khám, nhà thuốc...nhân viên y tế đang muốn phát triển hình ảnh thương hiệu trên nền tảng TikTok và tiến lại gần hơn với khách hàng.

Để tham gia nhận hỗ trợ và kết nối, mọi người có nhu cầu có thể liên hệ gửi email tới [email protected] để đăng ký.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h Copy
Từ khóa: tôn thất tùng