Thứ hai, 27/09/2021

Những bệnh lý có thể gặp phải ở trẻ dậy thì sớm

Thứ sáu, 13/08/2021, 15:30 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Dậy thì là sự phát triển sinh lý bình thường, thường bắt đầu ở 10 tuổi với trẻ gái, 12 tuổi ở trẻ trai. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều trẻ dậy thì sớm hơn.

Tình trạng trẻ dậy thì sớm tăng gấp 35 lần

Theo thống kê mới đây của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tình trạng trẻ dậy thì sớm tăng gấp 35 lần so với 10 năm trước. Độ tuổi dậy thì của trẻ đang có hiện tượng sớm hơn 2-3 năm đối với bé gái, 1-2 năm với bé trai. Dậy thì sớm ở trẻ ngoài những ảnh hưởng trực tiếp trong sinh hoạt, trẻ còn chịu nhiều hệ lụy về cảm xúc, tâm lý và xã hội.

Dậy thì sớm đã trở thành căn bệnh nội tiết ở trẻ em đứng hàng thứ hai sau béo phì. Tỷ lệ mắc bệnh đang tăng lên qua từng năm.

Năm 2020, TS.BS. Bùi Phương Thảo (Phó trưởng khoa Nội tiết - Chuyển hóa di truyền, Bệnh viện Nhi Trung ương) chia sẻ trên báo Vietnamnet rằng: "Nếu như 10 năm trước khoa Nội tiết tiếp nhận 10 trẻ/năm đến khám và điều trị vì dậy thì sớm thì những năm gần đây khoa tiếp nhận 350 trẻ/năm. Và tuổi dậy thì bắt đầu sớm hơn so với trước kia (10-20 năm trước). Đáng nói, độ tuổi nhỏ nhất được chẩn đoán và điều trị dậy thì sớm là vài tháng tuổi".

PGS.TS. Nguyễn Tiến Dũng (Nguyên Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai) cũng cho biết, tình trạng dậy thì sớm nghĩa là sự phát triển các đặc tính sinh dục thứ phát. Đối với bé gái là trước 8 tuổi và ở bé trai là trước 10 tuổi.

Nguyên nhân và biểu hiện trẻ dậy thì sớm

Một số trường hợp dậy thì sớm chỉ đơn thuần là sự trưởng thành trước thời hạn. Tuy nhiên, một số bệnh lý có thể là nguyên nhân tiềm ẩn gây ra biến đổi này.

Hiện tượng dậy thì sớm ở trẻ gái có thể do có những rối loạn về mặt sinh dục. Có thể gây tăng tiết estrogen hay các trường hợp có u nang buồng trứng, u não các bệnh tuyến giáp…

khi-nao-can-cho-tre-di-kham-day-thi-som-1-1618555915489151587242-27-0-527-800-crop-1618555948513767152853

Dậy thì sớm xuất hiện ở các trẻ gái nhiều hơn gấp 10 lần so với các trẻ trai. Trẻ gái dậy thì sớm có các biểu hiện như ngực phát triển, có nụ vú, quầng vú hơi nhô lên và hơi nở rộng ra, xuất hiện lông nách, lông vùng kín, thay đổi hình dáng cơ quan sinh dục ngoài và có kinh nguyệt.

Ở những trẻ bị tăng tuyến thượng thận bẩm sinh, hoóc môn sinh dục nam quá nhiều khiến trẻ trai bị dậy thì sớm. Ngoài ra khối u ở tinh hoàn cũng gây tăng tiết hoóc môn sinh dục và gây dậy thì sớm.

20200317_052256_658649_day-thi-som.max-800x800

Ở trẻ trai, dậy thì sớm làm xuất hiện các dấu hiệu như: Tinh hoàn và dương vật to lên, xuất hiện lông vùng kín hoặc lông nách, râu (thường phát triển đầu tiên trên môi trên), mụn trứng cá, thay đổi giọng nói và có mùi cơ thể người lớn.

Ảnh hưởng của dậy thì sớm

Dậy thì sớm cũng có thể gây khó khăn cho trẻ về tinh thần. Trẻ dậy thì sớm có thể xấu hổ hoặc ngượng về những thay đổi thể chất của mình so với bạn bè cùng trang lứa dẫn đến cách cư xử của trẻ cũng có thể thay đổi. Trẻ gái có thể buồn rầu và dễ cáu. Trẻ trai có thể hay gây gổ nhiều hơn. 

Mặt khác những đứa trẻ này, mặc dù dậy thì sớm về sinh lý nhưng tâm lý lại không phát triển. Do đó trẻ rất dễ bị kẻ xấu lợi dụng quấy rối tình dục, lạm dụng tình dục... Nhiều bé gái bị xâm hại tình dục dẫn đến mang thai hay mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Trẻ dậy thì sớm thường có chiều cao thấp hơn tiêu chuẩn do hoóc môn sinh dục kích thích sự phát triển của xương. Khi giai đoạn dậy thì kết thúc, sự tăng trưởng chiều cao cũng dừng lại. Vì vậy trẻ dậy thì sớm thường không đạt được chiều cao đầy đủ khi trưởng thành. Nhiều trường hợp trẻ dậy thì sớm bị lùn.

Việc có kinh nguyệt trước tuổi 9 ở bé gái còn khiến các bé bị giảm lưu lượng máu trong cơ thể, dẫn tới giảm oxy lên não nguy hiểm đến tính mạng. 

Hơn nữa, trẻ em gái dậy thì sớm sẽ tăng khả năng bị ung thư vú, cao huyết áp và các biến cố của bệnh lý tim mạch sau này khi đến tuổi mãn kinh.

Trẻ dậy thì sớm còn quá nhỏ để đối phó với sự thay đổi của cơ thể, kết hợp với sự hạn chế trong giáo dục giới tính ở nhiều nơi khiến các bé thường thiếu kỹ năng để chăm sóc cơ thể.

Cách ngăn chặn dậy thì sớm

Cho trẻ ăn theo chế độ ăn khoa học: Trẻ béo phì thường dễ bị kích thích tình dục hơn vì các tế bào mỡ sẽ chuyển nhanh thành hormone giới tính. Sau đó, nó sẽ ảnh hưởng đến quá trình phát triển của trẻ và gây ra dậy thì sớm. Bác sĩ khuyên bố mẹ nên cho trẻ ăn một chế độ ăn khoa học, tránh đồ ăn nhiều chất béo, ăn ít đồ ngọt nhưng để đảm bảo trẻ vẫn được cung cấp đủ lượng protein, bố mẹ hãy cho con ăn nhiều trái cây và rau quả.

1-1627146234896511903992

Tránh cho trẻ ăn những thực phẩm trái mùa: Bởi vì rau củ, trái cây trái mùa thường được kích chín sớm bằng hormone sẽ gây ra dậy thì sớm.

Không nên tự ý cho trẻ sử dụng những loại thuốc bổ: Với các loại thuốc bổ bao gồm nhân sâm, đông trùng hạ thảo… nếu cho trẻ dùng càng nhiều thì càng dễ thay đổi môi trường nội tiết bình thường của cơ thể, dẫn đến mất cân bằng trong phát triển thể chất và tinh thần.

Tránh cho trẻ tiếp xúc với các loại thuốc và mỹ phẩm: Theo bác sĩ, mẹ cần tránh cho trẻ tiếp xúc với các loại thuốc và mỹ phẩm của mình vì có thể làm bé tăng nguy cơ phát triển sớm.

Nên hạn chế cho trẻ ăn những món thịt từ gia cầm, gia súc có sử dụng chất tăng trọng, thức ăn gia súc thúc đẩy tăng trưởng: Vì những thực phẩm này có tồn dư chất tăng trọng, khiến trẻ dễ bị mắc nguy cơ dậy thì sớm.

Phụ huynh nên tắt đèn ban đêm để giấc ngủ của trẻ có chất lượng cao: Như vậy tuyến yên sẽ tiết ra đủ hormone tăng trưởng khi trẻ ngủ. Ngược lại, ánh sáng mạnh có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, dẫn đến rối loạn bài tiết hormone tăng tiết gonadotropin, theo thời gian sẽ khiến trẻ dậy thì sớm.

Cho trẻ hoạt động thể dục 20-30 phút/ngày: Bác sĩ khuyên rằng bố mẹ nên cho trẻ hoạt động thể dục 20-30 phút/ngày. Đặc biệt là những bài tập có lợi cho sự phát triển lâu dài của trẻ bao gồm nhảy dây, leo cầu thang, kéo xà ngang, chạy, nhảy cao, đá cầu….

Nghiêm cấm trẻ xem, đọc sách báo, phim ảnh mang tính chất khiêu dâm: Hiện nay, có rất nhiều bộ phim truyền hình và phim hoạt hình lãng mạn có nội dung người lớn. Phụ huynh cần kiểm soát trẻ để tránh xem video tình yêu hoặc sách báo, nếu không thì đây sẽ là thủ phạm thúc đẩy sự phát triển tình dục của trẻ em trước tuổi.

Theo VnMedia.vn Copy