Thứ sáu, 02/12/2022

Sâm Ngọc Linh mùa đậu quả

Chủ nhật, 25/09/2022, 10:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Sâm Ngọc Linh là loại dược liệu quý hiếm 4 – 5 tuổi thì mới có hoa rồi đậu quả và mỗi năm chỉ nở một lần duy nhất.

Trong miên man của núi rừng và những màn sương lãng đãng, cả vùng sâm Ngọc Linh (xã Trà Linh, Nam Trà My, Quảng Nam) rét buốt tê tái ở cái lạnh dưới 15 độ giữa cơn mưa rừng. Dấu chân những người trồng sâm trên vùng núi cao này rải bước trên từng thảm lá mục để vào vùng sâm. Mùa này, đang là mùa sâm chín quả để thu hoạch hạt.

18
Những chùm quả sâm chín đỏ vào mùa với giá cao ngất ngưởng.

Sâm Ngọc Linh là loại dược liệu quý hiếm và cả hoa hay lá của sâm cũng quý không kém. Ngoài ra, hoa sâm Ngọc Linh còn có những công dụng tốt cho sức khỏe trong việc phòng ngừa bệnh tật. Cây Sâm Ngọc Linh thường mọc tập trung ở núi Ngọc Linh tỉnh Quảng Nam và Kon Tum. Điều kiện sinh trưởng của Sâm Ngọc Linh rất đặc biệt chỉ mọc ở những nơi có độ cao từ 1500m trở lên, đất có độ mùn cao, tơi xốp và nhiều sương mù bao phủ.

Chính vì thế mà hoa cũng được hấp thụ trọn vẹn tinh hoa của núi rừng với hàm lượng dưỡng chất cao. Hồ Văn Dinh, một nông dân Xê Đăng tiết lộ, khi sâm Ngọc Linh trồng được 4 – 5 tuổi thì mới có hoa và mỗi năm chỉ nở một lần duy nhất. Vì thế, người dân luôn dự đoán thời gian để có thể hái được chính xác lúc sâm ra hoa.

4
Công đoạn bảo vệ hạt sâm cũng vô cùng tỉ mỉ, cực nhọc.

Theo anh Dinh, từ độ cuối tháng 7 đến tháng 10 hằng năm, cây sâm Ngọc Linh cho những chùm quả chín mọng đỏ tươi tuyệt đẹp, cũng là thời điểm người ta thu hoạch quả, hạt sâm. Quả cây sâm thường bắt đầu chín sau một thời gian dài ngủ đông và ra hoa rồi kết quả. Mỗi cây sẽ có từ 5 – 20 hạt. Những hạt chín mọng sẽ được thu hoạch trước, hạt xanh sẽ để dành lại cho lần thu hoạch sau.

17
Để bảo vệ quả và hạt, phải dùng hộp nhựa hoặc túi lưới để ngăn chim chóc, chuột rừng ăn quả.

Phải đến năm thứ 4 thì những cây Sâm Ngọc Linh ở vùng núi cao mới bắt đầu ra quả để thu hoạch. Quả sâm Ngọc Linh thường mọc tập trung ở trung tâm tán lá, sau hai tháng bắt đầu chuyển từ màu xanh đến xanh thẫm, vàng lục, khi chín ngả màu đỏ. Mỗi cây sâm Ngọc Linh có 10-30 quả, trong đó mỗi quả chứa một hoặc hai hạt.

Địa bàn huyện Nam Trà My (Quảng Nam) và Tu Mơ Rông, Đăk Glei (Kon Tum) cùng nằm trên dãy núi Ngọc Linh, có điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng tương đồng và là vùng có chỉ dẫn địa lý sâm Ngọc Linh. Hiện tại một số địa phương như Quảng Nam và Kon Tum đã nuôi trồng, phát triển khoảng 6.000ha sâm Ngọc Linh. Đồng thời, hai địa phương này đã đầu tư hơn 471,8 tỷ đồng để xây dựng, phát triển hạ tầng vùng sâm. Mỗi mùa ra hoa, cây cho khoảng 1 triệu hạt sâm chín. Những hạt chín được thu hoạch đa phần sẽ được giữ lại làm giống để nhân rộng diện tích vào những mùa sau.

20
Từ tháng 8 tới tháng 11 hàng năm là mùa thu hoạch hạt sâm.

Ở những vườn sâm của người dân hay của các công ty chuyên trồng và khai thác sâm, mùa sâm lấy hạt là mùa không ngủ. Tối đến, khắp vùng Ngọc Linh chìm trong màn đêm và tiếng mưa rơi thầm thĩ. Anh Hồ Văn Dinh nói người trồng sâm sợ nhất là vườn sâm bị trộm, kẻ trộm không phải chỉ là người mà còn là lũ chuột ăn quả sâm, củ sâm. Bởi vậy, đêm nào mọi người cũng thay phiên nhau đi kiểm tra. Với loài chuột ở vùng núi này, quả và củ sâm là món ăn khoái khẩu của chúng. Những chú chuột cắn phá quả, hạt sâm tàn bạo. Bởi thế mọi người phải dùng mọi cách để bảo vệ những chùm quả sâm.

Đến mùa thu hoạch quả sâm, chùm quả trước đó đã được bọc bằng hộp nhựa có đục lỗ hoặc túi lưới để bảo vệ trước thời tiết khắc nghiệt cũng như sự phá phách của những loài chim chuột. Anh Hồ Văn Dêm (người Xê Đăng, ở nóc Con Pin, xã Trà Linh), nhân viên tại Trạm dược liệu Trà Linh thuộc Trung tâm Phát triển sâm Ngọc Linh và dược liệu Quảng Nam cho biết, chất lượng hạt giống sâm Ngọc Linh là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quá trình nảy mầm và tỷ lệ hình thành cây giống. Số hạt sâm được dùng làm nguồn giống để nhân rộng diện tích trồng sâm cho các mùa sau. 

27
Sau khi thu hoạch hạt sâm, là công đoạn ươm giống để tạo nên loại sâm tốt nhất Việt Nam.

Điều đặc biệt, do mang trong mình nhiều công dụng đặc trưng về mặt dược liệu, những hạt sâm Ngọc Linh quý hiếm rất có giá trị trên thị trường. Người dân nơi đây mà phần lớn là người Xơ Đăng cũng như những công ty chuyên trồng và sản xuất sâm Ngọc Linh cũng hiếm khi bán hạt ra ngoài. Họ chủ yếu giữ gìn và ươm mầm hạt sâm quý để làm giống cho những mùa sau. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay, hoa và lá của loại sâm được ví là “quốc bảo của Việt Nam” bất ngờ được rao bán tràn ngập thị trường. Trên mạng xã hội, chỉ cần gõ “hoa sâm Ngọc Linh” hay “lá sâm Ngọc Linh” ngay lập tức cho ra hàng trăm kết quả. Bất ngờ hơn, giá của những mặt hàng này vô cùng rẻ. Như loại hoa sâm đã kết quả khá to, được bán với giá từ 5 đến 8 triệu đồng.

Trên thị trường, có loại hạt hoa sâm Ngọc Linh được rao bán với giá từ 5-8 triệu đồng/kg, lá hoa sâm tươi giá từ 1,5-3 triệu đồng/kg. Mức giá này được cho là siêu rẻ, khiến nhiều người không khỏi giật mình đặt câu hỏi về nguồn gốc cũng như chất lượng của loại hàng này. Nói về điều này, ông Hồ Văn Du, người có vườn sâm lớn trên xã Trà Linh khẳng định không thể có chuyện bán lá sâm và hạt sâm rẻ như vậy được. Với người dân và cả những công ty trồng sâm Ngọc Linh, không chỉ củ sâm, mà lá và hạt sâm cũng quý như chính tính mạng của mình vậy. Ông Hồ Văn Du cho biết mỗi nhánh cây sẽ có một bông hoa. Tuy nhiên, cây sâm Ngọc Linh thường chỉ có một nhánh, rất ít cây có 2-3 nhánh. Thế nên, lượng hạt lại càng ít.

35
Nhờ có sâm Ngọc Linh, đời sống người dân trên miền núi cao đã đổi thay rất nhiều.

Anh Trần Xuân Huấn (37 tuổi, trạm phó Trạm dược liệu Trà Linh) cho biết, mỗi mùa trạm thu hoạch khoảng 80.000 quả, hạt sâm. Hiện giá bán bình quân trên thị trường tầm 70.000-100.000 đồng/hạt. Mỗi lon khoảng 1.000 hạt thì giá cũng ngót 100 triệu đồng, hoảng 2.000 hạt sẽ được 1kg. Trên thị trường, giá hạt giống sâm Ngọc Linh vô cùng đắt đỏ, lên tới 240 triệu đồng/kg. Vậy nên, mùa hoa đậu quả người dân thường dùng lưới bọc hoa bảo vệ hạt để thu hoạch làm giống, không ai hái hoa hay mang hạt đem bán với giá rẻ như vậy.

Theo kế hoạch, mục tiêu cụ thể đến năm 2030, Việt Nam sẽ có khoảng 200.000ha trồng sâm tại các tỉnh: Quảng Nam, Kon Tum, Gia Lai, Lâm Đồng, Nghệ An, Lai Châu và Lào Cai. Đồng thời, xây dựng, đầu tư phát triển vùng nguyên liệu trồng sâm Việt Nam tập trung tại các tỉnh: Quảng Nam, Kon Tum, Gia Lai, Lai Châu, Lâm Đồng và Nghệ An, với diện tích khoảng 27.390ha…

An Toàn Y tế với hệ sinh thái bao gồm kênh Tiktok https://www.tiktok.com/@antoanytevn với 200k follower là kênh có nội dung cập nhật thời sự, uy tín về y tế, sức khoẻ, đời sống, xã hội, có sự tương tác rất lớn từ người dùng.

Hiện tại, chúng tôi đã và đang thực hiện hỗ trợ kết nối các cơ sở y tế, khám chữa bệnh, nhà thuốc bằng dạng bài:

Review y tế: Nhà thuốc tốt - Bác sỹ hay.

Đây là những review chân thực nhất về các cơ sở khám chữa bệnh, nhà thuốc được thực hiện bởi bên thứ 3 là các y, bác sỹ và có ý kiến đóng góp từ phía khách hàng.

Nội dung phù hợp với các phòng khám, nhà thuốc...nhân viên y tế đang muốn phát triển hình ảnh thương hiệu trên nền tảng TikTok và tiến lại gần hơn với khách hàng.

Để tham gia nhận hỗ trợ và kết nối, mọi người có nhu cầu có thể liên hệ gửi email tới [email protected] để đăng ký.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h