Thứ sáu, 03/02/2023

Liên tiếp ngộ độc thực phẩm ở học đường, cần những cơ chế quản lý chặt chẽ

Thứ năm, 01/12/2022, 17:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Sau vụ hàng trăm học sinh bị ngộ độc thực phẩm ở Trường iSchool Nha Trang, vấn đề đảm bảo ATVSTP bữa ăn học đường lại thu hút sự chú ý của dư luận.

Nhà trường khó kiểm soát ATVSTP

Liên tiếp các vụ học sinh bị ngộ độc thực phẩm ảnh hưởng tới tính mạng, sức khỏe diễn ra trong thời gian qua đã gióng lên hồi chuông báo động về ATTP học đường. Nhiều người cho rằng, việc phòng chống ngộ độc thực phẩm trong trường học có nên được tổ chức diễn tập như phòng cháy chữa cháy (PCCC) hay không để nhà trường nắm bắt quy trình xử lý nhanh, đảm bảo sức khỏe cho học sinh một cách tốt nhất?

Thực tế cho thấy đa số các trường học đảm bảo đúng quy trình ATVSTP gồm kiểm tra giấy tờ nguồn gốc thực phẩm, lưu mẫu 24 giờ và ban giám hiệu tăng cường nhắc nhở đội ngũ nấu tại bếp trong trường.

ngo-doc-2445
Đảm bảo an toàn VSTP tại trường học là vấn đề được nhiều người quan tâm.

Điều đáng chú ý là những trường tự tổ chức nhà bếp bán trú mỗi ngày tiếp nhận nguyên liệu đầu vào cũng chỉ dừng ở mức kiểm tra “hành chính”, kiểm tra giấy tờ ATVSTP; quan sát bằng mắt hoặc dùng tay sờ vào vài mẫu thực phẩm để xem thịt rau có tươi ngon, ngả màu hay không. Một số nhân viên bếp ăn, thậm chí giáo viên trong trường cũng tự mình nếm thức ăn đã nấu trước khi cho học sinh ăn. Thực tế, đa số các trường chỉ có thể kiểm tra thực phẩm nhập vào ‘tươi, ngon’ bằng mắt, khó có thể đề phòng nguy cơ ngộ độc thực phẩm luôn tiềm ẩn trong bữa ăn bán trú. Nhà trường cũng khó có thể đảm bảo thực phẩm gắn mác “đảm bảo an toàn” có thật sự an toàn, không bị nhiễm khuẩn gây ngộ độc hay không.

Điển hình như tại TP.HCM, việc tập huấn công tác đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng chống ngộ độc thực phẩm trong trường học mới chỉ dừng lại mức độ nội dung lý thuyết là nhìn nhận của các lãnh đạo trường học. Nhiều trường thường xuyên tổ chức tập huấn nâng cao ý thức phòng ngừa ngộ độc thực phẩm cho đội ngũ nhân viên cấp dưỡng, bảo mẫu, phục vụ bữa ăn bán trú với nội dung bao gồm: siết chặt quy trình từ tiếp phẩm, sơ chế, chế biến, phân phối thức ăn, lưu mẫu. Thực tế nhà trường có tập huấn về mặt quy trình nhưng chưa tổ chức diễn tập tình huống có trường hợp học sinh ngộ độc. Nhà trường chỉ tập huấn quy trình xử lý khi học sinh có biểu hiện thì sơ cấp cứu ban đầu, liên hệ với trung tâm y tế gần nhất… Theo đó, các bộ phận trong nhà trường phải phản ứng nhanh, nắm số điện thoại nóng của các đơn vị phối hợp hỗ trợ.

lien-tiep-img_20190407_16
Việc kiểm tra thực phẩm dựa vào mắt thường ít khi đạt kết quả.

Chính vì thế, cán bộ, nhân viên nhà trường không thể nào có đủ chuyên môn như nhân viên y tế của các sở, phòng y tế địa phương (chịu trách nhiệm về ATVSTP theo luật) trong việc kiểm tra ATVSTP mỗi ngày. Cũng chỉ có sở, phòng y tế, cơ quan chịu trách nhiệm ATVSTP mới có đủ chuyên môn kiểm tra vi khuẩn trong những mẫu lưu thực phẩm tại trường học. Bên cạnh đó, việc kiểm tra thực phẩm, nguyên liệu sạch của cơ sở chế biến thức ăn ngoài trường cũng ngoài tầm kiểm soát của nhà trường vì nó phụ thuộc sự quản lý của các cơ quan chức năng khác.

Ngay cả với phụ huynh học sinh, những cuộc kiểm tra đột xuất của phụ huynh cũng chỉ dừng ở mức tham quan cơ sở, nhìn xem nguồn nước, nơi chế biến, quá trình chế biến, nguyên liệu có tươi, ngon hay không. Phụ huynh cũng sẽ được kiểm tra giấy tờ sổ sách nhập hàng, các giấy chứng nhận ATVSTP. Nhưng tất cả chỉ là văn bản, không có bất kỳ biện pháp nào giúp kiểm tra được thực phẩm ngày hôm đó có nguy cơ bị nhiễm vi khuẩn gây ngộ độc hay không.

Cần sự quản lý chặt chẽ từ nhiều khâu

Hiện nay, những văn bản hành chính ATVSTP chứng minh nguồn gốc một loại thực phẩm nhập vào trường học dù đảm bảo tiêu chuẩn và cơ sở chế biến đảm bảo đủ điều kiện ATVSTP, nhưng ngay cả như thế cũng không thể nào loại trừ hoàn toàn nguy cơ ngộ độc thực phẩm luôn tiềm ẩn, thường xuất phát từ vi khuẩn không thể phát hiện bằng mắt. Nhiều người đề xuất về việc sử dụng những bộ kist test kiểm tra nhanh các loại thực phẩm nấu chín có sẵn tại trường có thể là một trong những giải pháp phòng ngộ độc thực phẩm học đường. Trong khi đó, các công ty ở Việt Nam cũng có cung cấp những bộ kit này.

anh_4-01
Cách nhận biết và phòng chống ngộ độc thực phẩm. Ảnh VOV2

Bộ GD- ĐT đã có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, TP trực thuộc T.Ư chỉ đạo các sở GD- ĐT, sở y tế, UBND các quận, huyện, thị xã, TP phối hợp với các cơ quan liên quan tại địa phương hướng dẫn, chỉ đạo các cơ sở giáo dục trên địa bàn tăng cường các biện pháp bảo đảm ATVSTP theo các quy định hiện hành. Đề nghị UBND các tỉnh, thành tăng cường thanh tra, kiểm tra liên ngành giáo dục - y tế, huy động sự tham gia của ban đại diện cha mẹ HS nhà trường trong việc giám sát công tác chăm sóc sức khỏe HS, an toàn thực phẩm, vệ sinh trường học tại các cơ sở giáo dục. Phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm, điều kiện vệ sinh trong trường học nhằm bảo đảm sức khỏe cho trẻ em, HS.

Tuy nhiên, cơ chế xử lý với những cơ sở kinh doanh thực phẩm, suất ăn học đường khi sự việc xảy ra còn khá nhẹ. Đơn cử như vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra với hàng chục học sinh ở Tây Ninh mới đây, cơ sở cung cấp thực phẩm chỉ bị lập biên bản và xử phạt vi phạm hành chính. Còn vụ việc ngộ độc thực phẩm ở Trường iSchool Nha Trang mới khởi tố vụ án hình sự “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm” theo quy định tại Điều 317 Bộ Luật hình sự. Theo quy định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm, Mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm là 100.000.000 đồng đối với cá nhân, 200.000.000 đồng đối với tổ chức, đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 01 tháng đến 12 tháng.

Về lâu dài, nên chăng mỗi trường học cần có một nhân viên y tế đủ chuyên môn kiểm tra thực phẩm và xử lý tình huống ngộ độc tập thể. Ngoài ra cần có bộ kit kiểm tra nhanh vi khuẩn thực phẩm có sẵn tại trường. Điều này sẽ là một giải pháp hữu hiệu phòng ngộ độc thực phẩm học đường.

Làm thế nào để khắc phục triệt để tình trạng ngộ độc thực phẩm trường học? Khó có thể đưa ra câu trả lời, bởi mỗi khi có sự cố xảy ra, học sinh phải vào viện cấp cứu thì cũng là lúc sự đã rồi. Trong khi chờ “các giải pháp đồng bộ” như cách nói của các nhà quản lý, điều quan trọng nhất là trông mong vào chữ “tâm” của các đơn vị cung cấp nguồn thực phẩm/cung cấp suất ăn nấu sẵn cho các trường học; trông đợi vào chữ “tâm” của nhân viên nhà bếp tại các trường.

An Toàn Y tế với hệ sinh thái bao gồm kênh Tiktok https://www.tiktok.com/@antoanytevn với 200k follower là kênh có nội dung cập nhật thời sự, uy tín về y tế, sức khoẻ, đời sống, xã hội, có sự tương tác rất lớn từ người dùng.

Hiện tại, chúng tôi đã và đang thực hiện hỗ trợ kết nối các cơ sở y tế, khám chữa bệnh, nhà thuốc bằng dạng bài:

Review y tế: Nhà thuốc tốt - Bác sỹ hay.

Đây là những review chân thực nhất về các cơ sở khám chữa bệnh, nhà thuốc được thực hiện bởi bên thứ 3 là các y, bác sỹ và có ý kiến đóng góp từ phía khách hàng.

Nội dung phù hợp với các phòng khám, nhà thuốc...nhân viên y tế đang muốn phát triển hình ảnh thương hiệu trên nền tảng TikTok và tiến lại gần hơn với khách hàng.

Để tham gia nhận hỗ trợ và kết nối, mọi người có nhu cầu có thể liên hệ gửi email tới [email protected] để đăng ký.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h