Thứ năm, 18/08/2022

Hái rong biển trên bập bềnh xứ đảo

Thứ năm, 21/07/2022, 14:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Bồng bềnh trên chiếc thuyền thúng nhỏ giữa trời nước mênh mông, những người dân xứ đảo chòng chành đời mình với rong biển, một thứ của trời cho trong những ngày nắng hạ.

Trên hòn đảo tiền tiêu Lý Sơn (Quảng Ngãi) có nhiều loài rong biển có giá trị kinh tế cao. Rong biển Lý Sơn là rau xanh của biển cả đang rất được nhiều người ưa chuộng vì giá trị dinh dưỡng và cả sự độc đáo, lạ lẫm. Đây vẫn được coi là đặc sản của biển cả được nhiều người ưa chuộng.

6
Người dân thu hoạch rong trên biển.

Tháng 7, trên những rạn đá san hô xuất hiện nhiều đám rong biển bám theo gành đá, rạn san hô ven bờ. Theo ngư dân địa phương, loài thực vật này sinh trưởng, phát triển mạnh từ giữa tháng 4 đến tháng 7 hàng năm. 

Từ sáng sớm, hàng trăm người chèo ghe thúng đi khai thác rong biển. Khi đi, họ chuẩn bị sẵn cơm, nước để buổi trưa dùng bữa bên các gành đá. 14h, họ quay về với ghe thúng đầy rong mơ. "Vào mùa thu hoạch rong, chúng tôi phải ngâm mình trong nước biển đến ngực khoảng 6 giờ mỗi ngày theo dọc các gành đá ven bờ. Hôm nào trúng đậm, mỗi hộ gia đình cũng thu được 300 kg rong mơ", bà Nguyễn Thị Anh (ngụ đảo Bé) cho biết. Không chỉ dùng ghe thúng, người dân còn đóng bè xốp để khai thác loài thực vật này. "Bè xốp có thể chứa 300 kg rong mơ. Gia đình chúng tôi khai thác cả ngày ngoài biển, tiết kiệm được nhiều công sức và thời gian vận chuyển so với sử dụng phương tiện ghe thúng", ông Phan Lên  cho biết.

10
Rong biển là nguồn lợi biển cả với người dân Lý Sơn.

Bà Nguyễn Thị Lau ở An Hải, huyện đảo Lý Sơn cho biết, vào tháng 6 đến tháng 7, khi thủy triều rút bà cùng với những người dân sinh sống trên đảo lại ra lặn ở những bãi rong xung quang đảo để khai thác rong biển. Các loại rong được khai thác chủ yếu là bồng bồng, lũy tre, rong chân vịt, rong mơ… Bà Lau chia sẻ, “Lượng rong khai thác được tùy thuộc vào điều kiện sóng, gió, hôm nào sóng yên, gió lặng thì hái được từ 7 – 10 kg, còn hôm nào sóng lớn chỉ hái được khoảng 2 – 3 kg”.

Cùng làm nghề khai thác rong biển như bà Lau, bà Nguyễn Thị Lành ở An Vĩnh, huyện đảo Lý Sơn cho biết, vào những lúc nhàn rỗi, thu hái rong biển đã trở thành nghề của đa số phụ nữ sinh sống trên đảo Lý Sơn. Mặc dù nghề này vất vả, phải ngụp lặn nhiều giờ dưới nước và đối mặt với nhiều rủi ro, nhưng vì có thu nhập khá nên nhiều người vẫn bám trụ với nghề. Rong thu hái đến đâu đều được các cơ sở thu mua trên đảo mua hết đến đó, nên không lo đầu ra.

2
Vất vả kéo rong biển sau nhiều giờ làm việc lên bờ.

Vừa đưa chiếc thúng chở đầy rong câu vào bờ để phơi, ông Nguyễn Đình Hiển, chia sẻ, vợ chồng ông bắt đầu công việc từ lúc 8 giờ sáng, đều đặn mỗi ngày vợ chồng ông canh con nước cạn trên khu vực biển quanh đảo Bé để vớt rong biển. Rong biển là loài tảo thủy sinh mọc trên đáy bùn cát dưới mặt nước khoảng 1 – 1,5 m, muốn vớt phải ngâm mình dưới nước mới lấy được. Nghề này không khó nhưng phải đằm mình dưới nước nhiều giờ và chịu nắng. Mỗi buổi vớt một bè và 1 thúng rong, phơi khô được khoảng 1 tạ rong, bán với giá 5.000 – 6.000 đồng/kg như hiện nay, thì vợ chồng ông Hiển cũng kiếm được 500 – 600 nghìn đồng.

9
Nụ cười khi kiếm được 200 ngàn đồng của người đàn ông này sau một buổi dầm mình trong nước biển để cắt được 40 kg rong mơ.

Rong biển ở Lý Sơn có nhiều loại bồng bồng, lũy tre, rong chân vịt, rong mơ…, nhiều màu sắc từ trong vắt, xanh mướt đến vàng mơ. Đặc sản rong biển ấy không phải ở đâu hay lúc nào cũng có. Rong biển nơi đây chỉ xuất hiện ở những mỏm đá đã được ngấm lâu ngày trong nước biển và khi gặp điều kiện thời tiết thuận lợi như mưa phùn thì chúng mới phát triển và sinh sôi nảy nở được. Mỗi khi thủy triều hạ lại thấy xuất hiện từng cụm rong biển nằm phơi mình giữa biển khơi. Trước đây, rong biển Lý Sơn chỉ được xem như một loại rau cỏ. Mỗi khi thủy triều hạ lại thấy xuất hiện từng cụm rong biển nằm phơi mình giữa biển khơi.

12
Rong biển là đặc sản ở Lý Sơn.

Người dân Lý Sơn thu hoạch tự nhiên trên gành đá vào những lúc thuỷ triều xuống. Để thu hoạch được rong biển người dân Lý Sơn phải đi bộ hàng giờ trên những mỏm đá đen trơn trượt, dùng liềm cạo từng mảng rong bám trên đá, họ bỏ vào bao lưới chà sạch cát, rửa sạch lại bằng nước biển rồi đem về nhà. Vất vả không kém nghề đi biển hay việc trồng tỏi, người dân Lý Sơn ngày ngày dầm mình trong nắng gắt, trong gió biển và nước mặn để hái rong mơ, trồng tỏi, vá lưới...

Ông Điền, một lão ngư có nhiều năm kinh nghiệm hái rong biển ở hòn đảo tiền tiêu này cho biết: "Đi hái rong biển phải đi lom khom thật chậm để nhìn qua mặt nước mới thấy được. Nếu rong ở nơi nước cạn thì dùng tay bứt, những nơi nước sâu phải dùng liềm để cào cho rau đông bật gốc ra khỏi đá!". Trung bình, mỗi người dân hái được 15 - 20 kg rong biển mỗi ngày. Khi thu hoạch rong biển, người dân thường phải kéo theo một chiếc thùng rồi dò dẫm từng bước thật chậm để phát hiện ra bụi rong biển bám vào đá. Rong biển thường mọc thành từng bụi nhỏ, có thân mềm. Khi còn bám vào đá loại rong này có màu xanh nhạt nên rất khó để nhìn thấy dưới làn nước biển.

3
Rong biển được phơi khô.

Trong các loại rong biển, thì rong mơ người dân trên đảo còn gọi là mơ trứng chuồn hay mơ trứng cá mọc xung quanh đảo, chủ yếu là các bãi san hô. Đây vừa là nguồn thức ăn, vừa là chỗ để các loại hải sản sinh sống ven bờ trú ngụ và sinh sản, đồng thời cũng là môi trường thuận lợi cho hàng chục loại san hô quanh đảo Lý Sơn phát triển. Rong mơ trứng chuồn được cho phép khai thác vào khoảng thời gian từ đầu tháng 5 trở đi. Lúc này thân mơ có độ dài khoảng từ 1 mét đến 1,2 mét và  đây cũng là giai đoạn các loại hải sản sinh sống ven bờ đã sinh sản xong. 

Mấy năm trước tình trạng khai thác rong mơ tại các khu vực trên diễn ra ồ ạt, gây ảnh hưởng đến môi trường sinh thái biển nghiêm trọng. Vì vậy, chính quyền Quảng Ngãi đã có văn bản nghiêm cấm khai thác, mua bán và vận chuyển rong mơ trên địa bàn tỉnh từ ngày 1/12 năm trước, đến ngày 30/4 năm sau. Theo đó, hình thức khai thác là không nhổ gốc mà phải cắt cách gốc ít nhất 10 cm và quá 75% diện tích rong mơ mọc. Quá trình khai thác hạn chế việc giẫm đạp, thả neo tàu… làm hư hại các rạng san hô.

5
Sau một ngày phơi nắng, rong biển có thể cho vào bao và cân cho tư thương. “Tiền tươi” được trao ngay sau khi cân.

So với đánh bắt hải sản thì đi khai thác rong biển dễ và ít chi phí đầu tư hơn. Để khai thác chỉ cần thuyền thúng chèo tay, hoặc ghe máy nhỏ chèo, chạy ra cách bờ 1-4 hải lý là đến địa điểm khai thác. Thông thường, mùa hái rong mơ từ đầu tháng 6 đến tháng 8 hàng năm thì kết vụ. Vào thời gian này, đa số ngư dân tại đây đều sử dụng thuyền thúng đi hái rong thay vì khai thác hải sản gần bờ. Theo người dân ven biển, mùa rong năm nay ít hơn mọi năm nên có thể sẽ kết vụ sớm.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h Copy
antoanyte.vn