Thứ năm, 27/01/2022

Đại dịch Covid-19 và hai năm công – tội của ngành y tế

Thứ năm, 23/12/2021, 17:32 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Nhìn vào bức tranh ngành y tế Việt Nam trong 2 năm đại dịch Covid-19, thực sự khiến người ta dễ rơi vào những trạng thái cảm xúc hỗn độn: vừa tự hào, vừa xót xa và cũng có cả sự oán hận.

Những “chiến binh” khoác áo blouse hy sinh quên mình

Đại dịch Covid-19 ập đến như một thảm họa y tế toàn cầu, đã làm đảo lộn hoàn toàn cuộc sống của người dân Việt Nam trong suốt hai năm vừa qua. Có thể nói chưa bao giờ đất nước ta phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng lớn như vậy trong thời bình. Đáng ngại hơn, sự đe dọa mà Covid-19 mang đến nhắm thẳng vào sức khỏe và tính mạng của con người ở quy mô lớn và với tính chất nghiêm trọng – một cuộc “tấn công” mới và bất ngờ mà chúng ta không được chuẩn bị đầy đủ và kỹ càng để ứng phó, đặt ra thử thách cực lớn cho toàn xã hội, mà trên hết và trước hết là hệ thống y tế.

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te-17
Các bác sĩ luôn phải làm việc trong môi trường dịch tễ cực kỳ nguy hiểm. (Ảnh: BV Sản nhi Bắc Giang)

Trong hai năm qua, hình ảnh các bác sĩ, nhân viên y tế đứng ở tuyến đầu chống dịch đã trở thành một biểu tượng vĩ đại của lòng tận tâm, đức hy sinh và những nỗ lực không mệt mỏi của người thầy thuốc, tất cả vì sức khỏe của nhân dân. Hàng chục vạn cán bộ, y bác sĩ, kỹ thuật viên, nhân viên y tế, sinh viên y khoa… từ mọi miền trong cả nước đã tham gia vào cuộc chiến chống dịch Covid-19, họ làm những rất nhiều công việc khác nhau, từ tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân phòng dịch, tổ chức thế trận phòng dịch khắp các phường xã, cơ quan, doanh nghiệp, trường học…, nghiên cứu vaccine, thuốc điều trị cho đến việc lấy mẫu, xét nghiệm, tiêm chủng, thu dung và trực tiếp điều trị cho các bệnh nhân Covid-19.

Trong bộ đồ bảo hộ, các y bác sĩ nỗ lực giành giật lấy từng hơi thở cho bệnh nhân. Trong giai đoạn khó khăn nhất của dịch bệnh, người dân vững tin rằng, dù họ đang ở bất cứ đâu cũng luôn có các thầy thuốc bên cạnh mình – những người sẵn sàng lao đi bất kể ngày đêm để đến với những nơi đang cần sự giúp đỡ. Con số 1,16 triệu ca Covid-19 khỏi bệnh trên tổng số 1,57 triệu ca mắc (tính đến thời điểm cuối tháng 12/2021) đã minh chứng phần nào cho những nỗ lực của ngành y tế trong thời gian qua.

Để đi đến thắng lợi này, chúng ta cũng đã phải đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt, và đau xót hơn cả là bằng cả tính mạng của không ít y bác sĩ, nhân viên y tế. Họ phải đối mặt nguy cơ lây nhiễm, suy kiệt sức khỏe trầm trọng, phải làm việc trong môi trường cực kỳ căng thẳng.

Theo thống kê của Bộ Y tế, tính đến tháng 8/2021, đã có hơn 2.300 nhân viên y tế bị lây nhiễm khi làm việc, 3 người tử vong (tại các tâm dịch TP.HCM và Bình Dương). Y bác sĩ phải chịu áp lực nặng nề về tâm lý khi bệnh nhân quá đông, trở nặng nhanh, tỷ lệ tử vong cao, thiếu trang thiết bị, máy móc, đồ bảo hộ, chỉ được ăn uống, ngủ nghỉ qua loa trong giai đoạn căng thẳng nhất của dịch bệnh. Họ phải gác lại tình cảm riêng tư và những lo toan gia đình để đến với người bệnh, thậm chí phải chứng kiến cảnh người thân của mình cũng đang bị hành hạ bởi bệnh tật. Mồ hôi tuôn ra như tắm, những vết hằn của khẩu trang hiện rõ trên khuôn mặt của các y bác sĩ khi họ cởi bỏ lớp đồ bảo hộ ra. Ấy vậy mà, cơ chế đãi ngộ, điều kiện vật chất của các y bác sĩ, nhân viên y tế bị đánh giá vẫn ở mức rất khiêm tốn.

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te-16
Đã có những mất mát, hy sinh với đội ngũ y tế cả nước. (Ảnh minh họa: DT)

Dù vậy, những “chiến sĩ” áo trắng vẫn luôn xuất hiện khi nhân dân cần, đúng như lời Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long đã nói: “Niềm vui của người thầy thuốc lúc này là ngày có thêm nhiều địa phương kiểm soát được dịch, nhiều bệnh nhân Covid-19 nặng, nguy kịch được khỏi bệnh và quay trở lại với cuộc sống”.

Tự hào, cảm phục và cũng xót xa cho những “chiến sĩ” áo trắng của chúng ta – những người đã và đang hy sinh quên mình để thực hiện trọn vẹn Lời thề Hippocrates, hay Lời thề Y đức thiêng liêng của họ. Thế nhưng, càng thiêng liêng bao nhiêu thì người thầy thuốc càng phải gìn giữ y đức của mình bấy nhiêu. Vì những hành vi phản bội lại lời thề y đức sẽ trở thành đỉnh điểm của sự oán hận, là “giới hạn đỏ” của thứ tội ác không thể nào dung thứ.

Khi lời thề thiêng liêng bị “vấy bẩn”

Covid-19 là phép “thử lửa” đối với tài năng và đức độ của người thầy thuốc, là lúc để ngành y tế nước nhà có thể lưu tên mình vào sử sách của dân tộc khi là “lá chắn thép” vững chãi nhất của nhân dân trong những ngày tháng khó khăn do dịch bệnh. Nhưng trái lại, tình trạng khủng hoảng do Covid-19 gây ra cũng vô tình làm bộc lộ những lỗ hổng nghiêm trọng trong cơ chế quản lý của ngành y tế, mà trước hết là của Bộ Y tế và đưa ra ánh sáng những kẻ có dã tâm "phản bội" lại lời thề y đức của mình, dù bằng cách này hay cách khác.

Trong hai năm đại dịch hoành hành, liên tiếp những vụ sai phạm, vi phạm pháp luật nghiêm trọng xảy ra trong ngành y tế bị “khui” ra. Những hậu quả để lại, không chỉ dừng lại ở số tiền thiệt hại cho Nhà nước, số tiền bỏ túi của những kẻ táng tận lương tâm ăn trên “xương máu” của đồng bào, mà nghiêm trọng hơn còn là tính mạng, sức khỏe và đặc biệt là niềm tin và sự tôn trọng của người dân đối với ngành y tế, đối với đạo đức nghề y đã bị suy giảm.

Những vụ việc “đau xót” nhất trong hai năm qua có liên quan đến ngành y tế hầu hết đều xoay quanh các câu chuyện như “đấu thầu”, “phê duyệt” (thuốc, trang thiết bị y tế, v.v…), có sự móc nối giữa cơ quan quản lý y tế và doanh nghiệp, tổ chức bên ngoài để ăn chia.

Vụ án nâng khống giá gói thầu mua sắm ở CDC Hà Nội

Ngày 22/4/2020, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam 7 cán bộ để điều tra về hành vi “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” gồm: Nguyễn Nhật Cảm, Giám đốc CDC Hà Nội; Nguyễn Vũ Hà Thanh, Trưởng phòng Tài chính kế toán CDC Hà Nội; Đào Thế Vinh, Giám đốc Công ty TNHH Vật tư khoa học và Thương mại Việt Nam (MST); Nguyễn Trần Duy, Tổng Giám đốc Công ty CP định giá và bán đấu giá tài sản Nhân Thành; Nguyễn Ngọc Nhất, nhân viên Công ty TNHH Phát triển khoa học Vitech; Nguyễn Thanh Tuyền, nhân viên Công ty TNHH Thiết bị y tế Phương Đông; Lê Xuân Tuấn, nhân viên Phòng Tài chính kế toán CDC Hà Nội.

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te-1
Ông Nguyễn Nhật Cảm cùng 6 đồng phạm bị bắt liên quan đến vụ án nâng khống giá thiết bị tại CDC Hà Nội.

Theo điều tra của cơ quan công an, từ đầu năm 2020, CDC Hà Nội thực hiện mua sắm một số hệ thống Realtime PCR tự động nhằm đáp ứng nhu cầu xét nghiệm phòng, chống dịch Covid-19. Do thời gian gấp nên việc mua sắm này được thực hiện theo phương thức chỉ định thầu. Lợi dụng tình trạng dịch bệnh, Nguyễn Nhật Cảm đã câu kết với Nguyễn Ngọc Nhất, Nguyễn Thanh Tuyền, Đào Thế Vinh thỏa thuận giá mua máy xét nghiệm cùng các vật tư khác trước khi thực hiện quy trình, thủ tục chỉ định thầu thông thường. Giám đốc CDC Hà Nội cũng câu kết với Nguyễn Trần Duy gian lận, hợp thức thủ tục thẩm định giá gói thầu theo đúng giá do CDC Hà Nội yêu cầu.

Cụ thể, để hợp thức hóa việc lựa chọn nhà thầu với giá ấn định từ trước, CDC Hà Nội thuê Công ty CP định giá và đấu giá tài sản Nhân Thành lập khống chứng thư thẩm định giá và hoàn thiện các thủ tục chỉ định thầu. Ông Cảm chỉ đạo cán bộ dưới quyền là Thanh, Dung và Quỳnh hoàn tất hồ sơ chỉ định thầu, ấn định Công ty MST là đơn vị trúng thầu trái quy định gây hậu quả nghiêm trọng. Ông Cảm còn thông đồng giả mạo hồ sơ, chỉ đạo cấp dưới hoàn thiện các thủ tục trái quy định để thực hiện sai phạm.

Các đối tượng sau đó đã mua bán máy xét nghiệm lòng vòng qua 4 công ty trong chưa đến 2 ngày, nâng giá trị máy từ 2,3 tỷ đồng lên 7 tỷ đồng (cao gấp 3 lần giá trị thực của máy). Sau đó, Công ty CP định giá và bán đấu giá tài sản Nhân Thành căn cứ đó đề xuất mức giá và CDC Hà Nội "nhắm mắt" mua vào. Đáng chú ý, các đối tượng đã bàn bạc, thống nhất chi 15% giá trị gói thầu cho Nguyễn Nhật Cảm khi thương vụ thành công.

Thủ đoạn của các đối tượng có sự móc nối của cơ sở khám chữa bệnh, doanh nghiệp, công ty thẩm định nhằm nâng "khống" giá thiết bị y tế để rút ruột ngân sách, chia nhau tỷ lệ phần trăm được thỏa thuận trước. Trong đó, cơ sở y tế, khám chữa bệnh (chủ đầu tư) sẽ tạo mọi điều kiện để doanh nghiệp kinh doanh thiết bị y tế (nhà thầu) được trúng gói thầu mua sắm trang thiết bị y tế bằng cách cài điều kiện, cấu hình mang tính chất định hướng chỉ duy nhất 1 nhà thầu đáp ứng được các tiêu chí kỹ thuật, còn các nhà thầu khác sẽ bị loại ngay từ vòng "gửi xe". 

Sau hơn nửa năm điều tra và truy tố, ngày 10/12/2020, TAND Hà Nội xét xử, tuyên bị cáo Nguyễn Nhật Cảm 10 năm tù về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu, gây hậu quả nghiêm trọng”. Các đồng phạm của cựu Giám đốc CDC Hà Nội lĩnh các mức án từ 3 năm tù treo đến 6 năm 6 tháng tù.

Trong phiên tòa phúc thẩm cuối tháng 6/2021, TAND TP. Hà Nội tiếp tục y án 10 năm tù đối với bị cáo Nguyễn Nhật Cảm.

Vụ án nâng khống giá thiết bị y tế tại bệnh viện Bạch Mai

Ngày 13/7/2021, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao đã ban hành cáo trạng vụ án nâng khống giá thiết bị y tế xảy ra tại Bệnh viện Bạch Mai. Đồng thời truy tố về tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” đối với ông Nguyễn Quốc Anh - nguyên Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai và 7 bị can khác gồm: Nguyễn Ngọc Hiền (nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện); Trịnh Thị Thuận (nguyên Kế toán trưởng Bệnh viện); Lý Thị Ngọc Thủy (nguyên Phó Trưởng phòng Tài chính Kế toán Bệnh viện); Phạm Đức Tuấn (Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc Công ty BMS); Ngô Thị Thu Huyền (Phó Giám đốc Công ty BMS); Phan Minh Dung (Tổng Giám đốc Công ty cổ phần VFS); Trần Lê Hoàng (Thẩm định viên Công ty cổ phần VFS).

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te-5
Bị can Nguyễn Quốc Anh (ngoài cùng bên trái), nguyên Giám đốc bệnh viện Bạch Mai và các đồng phạm.

Theo cáo trạng, giữa năm 2016, Phạm Đức Tuấn (Giám đốc Công ty BMS) gặp ông Quốc Anh để đề nghị cung cấp robot phẫu thuật Rosa với giá 39 tỷ đồng cho bệnh viện. Sau khi thống nhất giá này, Nguyễn Quốc Anh phân công cấp dưới hoàn thiện thủ tục, không thông qua Đảng ủy, Ban giám đốc và Công đoàn bệnh viện. Ông cũng không thông báo về giá, đơn vị liên doanh cho Hội đồng Khoa học và Đạo đức Bệnh viện Bạch Mai.

Giá robot Rosa nhập khẩu mời từ Pháp có giá 7,4 tỷ đồng (đã gồm thuế), nhưng các bị can đã thông đồng, “hô biến” giá thiết bị lên tới 39 tỷ. Sau đó, bị can Tuấn biếu ông Quốc Anh 400 triệu và 10.000 USD, đưa cho một số cựu lãnh đạo Bệnh viện Bạch Mai 200 triệu.

Ông Quốc Anh trong vai trò giám đốc Bệnh viện Bạch Mai ban hành giá dịch vụ của robot Rosa là 36 triệu đồng/ca phẫu thuật, trong đó Công ty BMS hưởng hơn 27 triệu đồng gồm chi phí khấu hao kèm lãi vay. Tổng cộng, bệnh viện đã dùng robot Rosa phẫu thuật 637 ca bệnh. Hành vi của các bị cao làm tăng chi phí điều trị, gây thiệt hại hơn 10,5 tỷ đồng cho người bệnh.

Hiện Viện kiểm sát Nhân dân Tối cao đã chuyển hồ sơ để TAND TP. Hà Nội lên kế hoạch xét xử ông Nguyễn Quốc Anh cùng 7 bị can khác với khung hình phạt 10-15 năm tù.

Vụ vi phạm quy định đấu thầu tại Bệnh viện Tim Hà Nội

Ngay sau vụ án của cựu Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai Nguyễn Quốc Anh, người kế nhiệm ông này là ông Nguyễn Quang Tuấn cũng bị Bộ Công an ra quyết định khởi tố, lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú ngày 21/10/2012 do liên quan đến những sai phạm về đấu thầu mua sắm vật tư, thiết bị y tế năm 2015, thời điểm ông Tuấn đang làm Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội.

Đến ngày 10/12/2021, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) ra lệnh bắt tạm giam ông Tuấn, với lý do “nhận thấy cần phải bắt tạm giam bị can”mới làm rõ được bản chất vụ án.

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te-4 (1)
Bà Hoàng Thị Ngọc Hưởng cùng các bị can bị khởi tố, bắt tạm giam liên quan đến vụ vi phạm quy định đấu thầu tại Bệnh viện Tim Hà Nội.

Liên quan vụ án này, C03 đã khởi tố, tạm giam 9 người, gồm: Hoàng Thị Ngọc Hưởng (nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Tim); Nguyễn Thị Dung Hạnh (nguyên Kế toán trưởng, Ủy viên Hội đồng mua sắm, thành viên Tổ thẩm định đấu thầu); Đoàn Trọng Bình (nguyên Phó phòng phụ trách Phòng Vật tư, Ủy viên Hội đồng mua sắm, thành viên tổ thẩm định; Nghiêm Tuấn Linh (nguyên Phó trưởng phòng Vật tư, thành viên tổ chuyên gia đấu thầu); Trần Phú Hưng (Chủ tịch HĐQT, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và Định giá AIC Việt Nam); Nguyễn Hồng Dũng (Phó tổng giám đốc Công ty); Nguyễn Trung Dũng (Chuyên viên thẩm định Công ty); Phạm Huy Lập (Giám đốc Công ty cổ phần Thiết bị y tế Hoàng Nga) và Phạm Thị Kim Oanh (Kế toán trưởng).

Theo điều tra ban đầu, C03 đã xác định một số lãnh đạo, cán bộ Bệnh viện Tim Hà Nội và nhân viên doanh nghiệp đã vi phạm hoạt động đấu thầu, làm tăng chi phí, gây thiệt hại hơn 40 tỷ đồng cho tài sản Nhà nước và người bệnh. Trong vụ án, ông Nguyễn Quang Tuấn ký một số văn bản có liên quan.

Ủy ban kiểm tra Trung ương đã có quyết định khai trừ ra khỏi Đảng ông Nguyễn Quang Tuấn, ông Nguyễn Quốc Anh, bà Nguyễn Ngọc Hiền…

Vụ án nâng giá thiết bị y tế tại Bệnh viện Mắt TP.HCM

Ngày 9/2/2021, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an đã thi hành quyết định bắt tạm giam bị can Nguyễn Minh Khải (giám đốc Bệnh viện Mắt TP.HCM) trong vụ án "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại Bệnh viện Mắt TP.HCM.

Ngày 24/11, Cơ quan cảnh sát điều tra (C01), Bộ Công an ra quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt bị can để tạm giam 4 cán bộ, viên chức Bệnh viện Mắt TP.HCM gồm: Nguyễn Trí Dũng (Phó giám đốc bệnh viện); Phan Thị Bích Hạnh (Trưởng phòng tài chính - kế toán); Nguyễn Đỗ Nguyên (Trưởng khoa tổng hợp) và Lương Ngọc Tuấn (Phó trưởng khoa khám mắt) với vai trò đồng phạm về tội "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng".

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te-6
Các bị can trong vụ việc.

Trước đó, ngày 8/2/2021, C01 đã khởi tố, bắt tạm giam 4 bị can khác cùng tội danh, gồm: Võ Thị Chinh Nga (Phó giám đốc bệnh viện); Phí Duy Tiến (nguyên Phó giám đốc bệnh viện) và Nguyễn Quốc Toản (nguyên Trưởng khoa Phẫu thuật gây mê hồi sức).

Các bị can nêu trên có vai trò tham gia chỉ đạo, thực hiện gói thầu "Mua sắm thủy tinh thể nhân tạo đơn tiêu năm 2018".

Theo C01, bước đầu xác định khi thực hiện đấu thầu mua sắm, một số cá nhân là lãnh đạo bệnh viện này đã làm trái quy định của pháp luật về đấu thầu để loại mặt hàng thủy tinh thể nhân tạo đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật và có giá dự thầu thấp nhất, rồi mua các mặt hàng thủy tinh thể có giá dự thầu cao gồm: thủy tinh thể nhân tạo CT Asphina 509 M với giá 3,1 triệu đồng/cái, thủy tinh thể nhân tạo CT Asphina 509 MP với giá 3,6 triệu đồng/cái, thủy tinh thể nhân tạo CT Lucia 601PY với giá 3,4 triệu đồng/cái và hủy tinh thể nhân tạo CT Lucia 201P với giá gần 3 triệu đồng/cái.

Việc làm trái pháp luật nêu trên dẫn đến bảo hiểm y tế và người bệnh phải chi trả thêm phần chênh lệch cao hơn khi Bệnh viện Mắt TP.HCM chọn mặt hàng thủy tinh thể có giá cao hơn trúng thầu trái quy định.

Đến nay, C01 xác định vụ án đã gây thiệt hại hơn 14,2 tỷ đồng, trong đó gây thiệt hại cho Quỹ Bảo hiểm y tế 5,2 tỷ đồng, người bệnh có bảo hiểm y tế 7,1 tỷ đồng và người bệnh không có bảo hiểm y tế hơn 1,8 tỷ đồng.

Vụ án nâng khống giá kit xét nghiệm tại Công ty Việt Á và CDC Hải Dương

Ngày 18/12/2021, Cơ quan Cảnh sát điều tra (C03, Bộ Công an) ra quyết định khởi tố đối với Phan Quốc Việt, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á cùng một số thuộc cấp để làm rõ nghi vấn phạm tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.

Cùng tội danh, C03 cũng tiến hành khởi tố ông Phạm Duy Tuyến (Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hải Dương – CDC tỉnh Hải Dương) và Nguyễn Mạnh Cường (nguyên Kế toán trưởng CDC Hải Dương).

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te-6
Giám đốc CDC Hải Dương Phạm Duy Tuyến (trái) và Phan Quốc Việt. Ảnh: Bộ Công an.

Hồi tháng 4/2020, Công ty Cổ phần công nghệ Việt Á được Bộ Y tế cấp phép đăng ký lưu hành sản phẩm kit xét nghiệm Covid-19. Doanh nghiệp đã cung ứng kit cho 62 tỉnh, thành phố, doanh thu gần 4.000 tỷ đồng.

Kết quả điều tra bước đầu cho thấy, lợi dụng tính cấp bách về nhu cầu test Covid-19 của các địa phương trên cả nước, sản phẩm này thuộc danh mục được áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn nên Phan Quốc Việt chủ động cung ứng thiết bị, vật tư, sinh phẩm y tế trước cho các bệnh viện, CDC các tỉnh, thành phố sử dụng.

Sau đó ông Việt thông đồng với lãnh đạo các đơn vị này hợp thức hồ sơ chỉ định thầu bằng cách sử dụng các pháp nhân trong hệ thống lập hồ sơ chào hàng sản phẩm, xác nhận khống các báo giá... cao hơn nhiều so với giá thành sản xuất.

Đồng thời, để được giao cung ứng trước thiết bị, vật tư y tế, tiêu thụ với số lượng lớn, thanh quyết toán theo giá do Công ty Việt Á đề nghị, Phan Quốc Việt còn thỏa thuận, thống nhất, chi cho cán bộ, lãnh đạo các đơn vị mua hàng với số tiền rất lớn.

Để thu lợi nhuận bất chính và chi tiền ngoài hợp đồng, Phan Quốc Việt và nhóm của Công ty Việt Á đã nâng khống giá thiết bị, chi phí nguyên vật liệu đầu vào đưa vào thuyết minh cơ cấu giá, xác định giá bán là 470.000 đồng/kit; thỏa thuận và chi tiền phần trăm hợp đồng cho lãnh đạo bệnh viện, CDC các tỉnh, thành phố trong quá trình cung cấp sản phẩm.

Đến nay, bước đầu Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an đã làm rõ sai phạm trong việc Công ty Việt Á bán kit xét nghiệm Covid-19 cho CDC Hải Dương thông qua 5 hợp đồng với tổng giá trị 151 tỷ đồng. Việt đã chi tiền phần trăm ngoài hợp đồng cho ông Phạm Duy Tuyến, giám đốc CDC Hải Dương, số tiền gần 30 tỷ đồng.

Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đang tiếp tục điều tra, mở rộng vụ án.

Vụ án buôn lậu thuốc chữa ung thư giả tại VN Pharma

Vụ án VN Pharma là một trong vụ án gây chấn động của ngành y tế, có thời gian điều tra rất dài và liên quan đến rất nhiều bị can, trong đó có cả những cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Bộ Y tế mới bị bắt trong năm nay.

Công ty VN Pharma được thành lập từ tháng 10/2011. Từ năm 2012, Nguyễn Minh Hùng (41 tuổi, nguyên Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc VN Pharma) nhận thấy thị trường có nhu cầu về thuốc chữa trị ung thư nên bàn với Võ Mạnh Cường (41 tuổi, nguyên Giám đốc Công ty TNHH TM Hàng hải Quốc tế H&C) nhập khẩu thuốc H-Capita 500mg, nhãn mác Công ty Helix Canada, chữa ung thư vú, ung thư đại tràng.

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te-8
Các bị cáo trong phiên xét xử sơ thẩm lần 1. (Ảnh: Ngọc Thạch)

Sau đó, công ty VN Pharma bị cơ quan điều tra xác định đã làm giả hồ sơ nhập khẩu 9.300 hộp thuốc H-Capita 500 mg chữa ung thư từ nhà sản xuất Helix Pharmaceuticals Inc., Canada. Kết luận giám định của Bộ Y tế thể hiện lô thuốc H-Capita 500mg chứa 97% hoạt chất capecitabine là thuốc không rõ nguồn gốc, kém chất lượng, không được sử dụng làm thuốc chữa bệnh cho người. Đáng chú ý, lô thuốc này được Cục Quản lý Dược cấp phép nhập khẩu cuối tháng 12/2013. 

Vụ án đã được xét xử sơ thẩm hồi tháng 8/2017, TAND TP.HCM tuyên phạt Hùng, Cường mức án 12 năm tù về tội Buôn lậu; 7 bị cáo khác nhận từ 2 năm tù (cho hưởng án treo) tới 5 năm tù về tội Buôn lậu hoặc Làm giả con dấu tài liệu của cơ quan tổ chức.

Tháng 5/2020, TAND cấp cao tại TP.HCM xử phúc thẩm lần 2 vụ án “buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh”, là 9.300 hộp thuốc đặc trị ung thư H-Capita, xảy ra tại Công ty VN Pharma. Theo đó, cấp phúc thẩm y án 20 năm tù đối với bị cáo Võ Mạnh Cường (41 tuổi, nguyên Giám đốc Công ty TNHH thương mại hàng hải quốc tế H&C); 17 năm tù đối với Nguyễn Minh Hùng (41 tuổi, nguyên Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc VN Pharma); Nguyễn Trí Nhật và Ngô Anh Quốc (cùng nguyên Phó tổng giám đốc VN Pharma) lần lượt 12 và 11 năm tù; 8 đồng phạm còn lại từ 3 năm tù treo đến 7 năm tù.

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te-7
Vụ án VN Pharma có thời gian điều tra, xét xử rất lâu dài. Trong ảnh là bị cáo Nguyễn Minh Hùng - người được xác định là có vai trò chủ mưu, tại phiên xét xử phúc thẩm vụ án VN Pharma, ngày 10/2/2020 (Ảnh: Ngọc Dương)

HĐXX xác định, trong vụ án này, Hùng là người cầm đầu, bất chấp hậu quả, thực hiện việc đấu thầu đưa thuốc vào bệnh viện. Cường chỉ đạo nhân viên cấp dưới cung cấp giấy tờ giả cho VN Pharma thông đồng với Hùng làm hồ sơ nhập khẩu thuốc không rõ nguồn gốc về để hưởng lợi. Các bị cáo còn lại có vai trò giúp sức tích cực cho Hùng và Cường. Hành vi của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, gây ảnh hưởng đến niềm tin của người dân vào sự quản lý Nhà nước trong lĩnh vực y tế nên cần phải xử lý nghiêm.

Chưa dừng lại ở đây, ngày 18/9/2019, Cơ quan An ninh điều tra - Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự: Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Cục Quản lý dược - Bộ Y tế và các cơ quan, đơn vị có liên quan.

Sau đó, Cơ quan An ninh điều tra cũng đã khởi tố ông Nguyễn Việt Hùng (nguyên Cục phó Quản lý Dược, Bộ Y tế), Phạm Hồng Châu (nguyên Trưởng phòng Đăng ký thuốc thuộc Cục Quản lý Dược) và Lê Đình Thanh (cựu cán bộ hải quan TPHCM) về tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, bà Nguyễn Thị Thu Thủy (cựu Phó phòng của Cục Quản lý Dược) về tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Cơ quan điều tra xác định, bà Thủy đã lợi dụng quyền hạn được giao là chuyên gia thẩm định tiểu ban pháp chế để tự ý thẩm định hồ sơ 2 loại thuốc. Bà này còn tự ý tẩy xoá, thay đổi kết quả đánh giá đề xuất mà không trao đổi với chuyên gia, không báo cáo lãnh đạo tạo điều kiện để 2 loại thuốc giả của Health được cấp số đăng ký không đúng quy định.

Còn ông Nguyễn Việt Hùng với chức vụ, quyền hạn là Cục phó Quản lý Dược và nhiều cấp dưới đã thiếu trách nhiệm, không kiểm tra kỹ biên bản thẩm định, đồng ý đưa 2 loại thuốc trên ra hội đồng xét duyệt và được cấp số đăng ký không đảm bảo quy định. Từ đó VN Pharma đã sử dụng số đăng ký này nhập khẩu thuốc giả nguồn gốc, xuất xứ vào Việt Nam.

Và mới đây nhất, ngày 3/11/2021, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố bị can đối với Thứ trưởng Bộ Y tế Trương Quốc Cường về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”, quy định tại Điều 360 Bộ luật Hình sự năm 2015.

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te-9
Ông Trương Quốc Cường, Thứ trưởng Bộ Y tế, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý dược bị bắt và khai trừ Đảng liên quan tới vụ án VN Pharma.

Theo đó, năm 2013, ông Trương Quốc Cường với tư cách Cục trưởng Cục Quản lý Dược đã ký công văn cho VN Pharma nhập khẩu 200.000 hộp thuốc H-Capita 500mg Caplet. Lô thuốc trị ung thư này đã được xác định là giả nguồn gốc xuất xứ, không được dùng chữa bệnh cho người.

Liên quan đến vụ án này, bà Nguyễn Thị Kim Tiến, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế bị Bộ Chính trị kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo, đồng thời miễn nhiệm chức vụ Trưởng ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ trung ương. Ông Trương Quốc Cường bị khai trừ khỏi Đảng…

Vụ án vi phạm quy định đấu thầu tại Sở Y tế Cần Thơ

Ngày 1/3/2021, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, lệnh khám xét và áp dụng biện pháp ngăn chặn đối với 11 bị can để điều tra về hành vi “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” quy định tại Khoản 3 Điều 222 Bộ Luật Hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017). Trong các đối tượng bị khởi tố, có Bùi Thị Lệ Phi và Cao Minh Chu, đều là nguyên Giám đốc Sở Y tế Cần Thơ.

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te-11
Bà Bùi Lệ Phi và ông Cao Minh Chu khi bị bắt và khởi tố (Ảnh: Cơ quan điều tra cung cấp)

Căn cứ tài liệu điều tra thu thập được, xác định các đối tượng liên quan tại Sở Y tế Cần Thơ (chủ đầu tư), Công ty NSJ (đơn vị dự thầu), Công ty Cổ phần thẩm định giá BTC Valua và Công ty Liên danh TNHH Tư vấn y tế Mediconsult Việt Nam (đơn vị tư vấn, thẩm định giá) đã có hành vi vi phạm quy định của pháp luật về đảm bảo công bằng, minh bạch trong đấu thầu mua sắm trang thiết bị y tế tại Sở Y tế Cần Thơ gây thiệt hại nghiêm trọng tài sản Nhà nước.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, lệnh khám xét và áp dụng biện pháp ngăn chặn đối với 11 bị can, trong đó bắt tạm giam 6 bị can, gồm: Bùi Thị Lệ Phi, nguyên Giám đốc Sở Y tế Cần Thơ; Lương Tấn Thành, nguyên nhân viên Ban Quản lý dự án Sở Y tế Cần Thơ; Hoàng Thị Thuý Nga, nguyên Chủ tịch Hội đồng sáng lập Tập đoàn Hành trình Thành công mới (NSJ Group); Lê Huy Bình, nguyên Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Tập đoàn Hành trình Thành công mới; Đoàn Thị Nở, nguyên Truởng phòng Dự án Công ty TNHH Công nghệ cao LTQ (trước đây là Công ty NSJ); Lê Thành Hưng, nhân viên kinh doanh, Công ty TNHH NSJ.

Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng quy định tại Khoản 3 Điều 222 Bộ Luật Hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017), 5 bị can bị cấm đi khỏi nơi cư trú  gồm: Cao Minh Chu, nguyên Giám đốc Sở Y tế Cần Thơ; Hồ Phương Quỳnh, nguyên nhân viên Ban Quản lý dự án Sở Y tế Cần Thơ; Nguyễn Duy Hùng, nguyên nhân viên Công ty Cổ phần Thẩm định giá BTC Value; Nguyễn Quốc Việt, nguyên thẩm định viên Công ty Cổ phần Thẩm định giá BTC Value; Tạ Trường Xuân, nguyên nhân viên Công ty Liên doanh TNHH Tư vấn y tế Mediconsult Việt Nam.

Sau khi Viện Kiểm sát nhân dân tối cao phê chuẩn, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã thi hành các quyết định và lệnh nêu trên đúng quy định của pháp luật.

Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đang tiếp tục điều tra, mở rộng vụ án.

Vụ án nâng giá thiết bị y tế tại Sở Y tế Sơn La

Ngày 23/11/2021, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La đã ban hành cáo trạng truy tố các bị can Nguyễn Thị Kim An, cựu giám đốc Sở Y tế và Sa Văn Khuyên, cựu phó giám đốc sở, về tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng".

Các bị can Bùi Thị Hoa, cựu trưởng phòng kế hoạch - tài chính và Mai Anh Tuấn, cựu chuyên viên kế hoạch - tài chính Sở Y tế, bị truy tố về tội "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng".

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te-10
Cơ quan điều tra đọc lệnh bắt Bùi Thị Hoa (bìa trái), người bị cáo buộc là chủ mưu. (Ảnh: Công an Sơn La)

Các bị can bị truy tố về tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng gồm: Bùi Thị Thu, tổng giám đốc Công ty Hưng Phát; Tạ Ngọc Chức, giám đốc Công ty Đầu tư Toàn Cầu; Trần Minh Đức, nhân viên một tạp chí và Hoàng Vũ Quyển (kinh doanh tự do).

Theo cáo trạng, năm 2019, Sở Y tế Sơn La thực hiện đề án mua sắm trang thiết bị y tế tuyến xã, cơ sở với tổng trị giá 10 tỷ đồng. Sở đã ký hợp đồng với Công ty Toàn Cầu để thẩm định giá.

Bị can Bùi Thị Hoa đã chỉ đạo Mai Anh Tuấn thông đồng với Tạ Ngọc Chức và Hoàng Vũ Quyển không tổ chức thẩm định giá nhưng vẫn lập khống chứng thư các gói thầu với mức hơn 10 tỷ đồng.

Mặc dù biết Công ty Hưng Phát không đủ điều kiện năng lực nhưng các bị can vẫn hợp thức để đơn vị này trúng thầu.

Cụ thể, Bùi Thị Thu đã thông đồng với Hoa và Đức đưa "quân xanh" vào tham gia đấu thầu để giúp cho Công ty Hưng Phát trúng thầu. Tháng 7/2019, Sở Y tế Sơn La mở thầu với ba đơn vị tham gia. Những đơn vị đóng vai "quân xanh" được các bị can đưa vào đã cố ý bỏ thầu mức giá hơn 10 tỷ để giúp Công ty Hưng Phát của Thu trúng gói thầu.

Thực hiện thỏa thuận, Hoa chỉ đạo một công ty sân sau của mình mua thiết bị y tế từ Vietmed, giá hơn 4,1 tỷ đồng. Công ty sân sau lập khống hợp đồng, bán những thiết bị này cho Công ty Hưng Phát, giá hơn 6,7 tỷ. Số thiết bị này sau đó được Công ty Hưng Phát bán cho Sở Y tế Sơn La theo giá bỏ thầu, tức tăng hơn 2 lần so với giá ban đầu.

Viện kiểm sát cáo buộc có 107 thiết bị y tế do Công ty Hưng Phát giao cho Sở Y tế không đúng danh mục. Ngoài ra, 41 thiết bị khác gồm máy siêu âm, máy theo dõi bệnh nhân, điện tim... giá hơn 1,7 tỷ nhưng được bán cho Sở Y tế Sơn La giá 5,6 tỷ đồng.

Kết quả điều tra xác định đã có 148 thiết bị được nâng giá hoặc không đúng danh mục, gây thiệt hại tài sản nhà nước hơn 4,8 tỷ đồng.

Vụ án vi phạm quy định về đấu thầu tại Bệnh viện TP. Thủ Đức

Ngày 7/11, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định bắt tạm giam Nguyễn Minh Quân – Giám đốc Bệnh viện TP. Thủ Đức và Nguyễn Văn Lợi (35 tuổi, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Sản xuất Nguyễn Tâm) để điều tra về hành vi Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng theo Điều 222 Bộ luật Hình sự.

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te-13
Nguyễn Minh Quân (trái) và Nguyễn Văn Lợi. Ảnh: (Công an cung cấp)

Quá trình điều tra ban đầu xác định ông Quân đã thông đồng, cấu kết với Lợi để thực hiện trái quy định của Luật đấu thầu trong việc mua sắm vật tư trang thiết bị y tế tại Bệnh viện TP Thủ Đức. Hành vi này được cho là "gây thiệt hại nghiêm trọng" tài sản Nhà nước. Tuy nhiên, sai phạm cụ thể của ông Quân chưa được công bố.

Ngoài hai bị can trên, Bộ Công an đang mở rộng điều tra, làm rõ vi phạm của những người liên quan, thu hồi tài sản cho Nhà nước và người bệnh.

Tội Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng

1. Người nào thực hiện một trong những hành vi sau đây, gây thiệt hại từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu hoặc dưới 100 triệu nhưng đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm, hoặc phạt tù 1-5 năm: can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu; thông thầu; gian lận trong đấu thầu; cản trở hoạt động đấu thầu; vi phạm quy định của pháp luật về bảo đảm công bằng, minh bạch trong hoạt động đấu thầu; tổ chức lựa chọn nhà thầu khi nguồn vốn cho gói thầu chưa được xác định dẫn đến nợ đọng vốn của nhà thầu; chuyển nhượng thầu trái phép.

2. Phạm tội thuộc một trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 3-12 năm: vì vụ lợi; có tổ chức; lợi dụng chức vụ, quyền hạn; dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt; gây thiệt hại từ 300 triệu đồng đến dưới một tỷ đồng.

3. Phạm tội gây thiệt hại một tỷ đồng trở lên, thì bị phạt tù 10-20 năm.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định 1-5 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Nỗi đau xen lẫn với sự căm phẫn

“Tội ác” – đó là những gì mà người ta dù đau lòng nhưng cũng phải thốt lên khi đọc về những vụ án vi phạm trong ngành y tế bị phanh phui trong hai năm qua. Không ai muốn quay lưng lại đối với những “chiếc áo blouse” đang ngoan cường chiến đấu với dịch bệnh, nhưng rồi ai cũng sẽ phải trả giá cho những tội lỗi, thiếu sót, dù vô tình hay cố ý của mình.

Chiếm đoạt tiền của của nhà nước, xã hội để vụ lợi bất chính cho mình đã là một điều phi đạo đức. Chiếm đoạt tiền của những người bệnh đang trong cơn “thập tử nhất sinh”, buộc họ phải cắn răng chịu đựng làm theo vì không còn lựa chọn nào khác lại càng đáng ghê tởm. Điển hình như trong vụ nâng giá robot Rosa phẫu thuật sọ não cho hàng trăm người bệnh tại bệnh viện Bạch Mai, thay vì chỉ phải trả hơn 6,6 triệu đồng cho một ca phẫu thuật thì trên thực tế, người bệnh phải chi số tiền thực tế lên đến 23-36 triệu đồng. Một thành tựu công nghệ vĩ đại của khoa học để cứu chữa con người, nhưng khi rơi vào tay những kẻ bất lương bỗng chốc hóa thành những chiếc “máy chém” tàn bạo.

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te-3
Bệnh viên Bạch Mai đã dùng robot Rosa phẫu thuật cho hơn 600 ca bệnh. (Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai)

Điều làm người ta phẫn nộ, là những con người đã thực hiện Lời thề Y đức lúc bước chân vào nghề đó, lại có thể ngồi xuống với những “con buôn” bị mê hoặc bởi sức mạnh của đồng tiền để lập ra những kế hoạch tinh vi, nhằm che mắt thiên hạ thực hiện hành vi táng tận lương tâm của mình. Kể cả không trực tiếp tham gia, họ cũng đã không làm tròn vai trò và trách nhiệm của mình, để cho các cấp dưới mặc sức tự tung tự tác gây ra nỗi đau cho biết bao bệnh nhân và gia đình của họ.

Điều đáng buồn và nuối tiếc nhất trong những vụ án trên, đó là những cán bộ y tế đứng đầu phải chịu trách nhiệm cao nhất lại là những y bác sĩ rất có tiếng và được trọng vọng trong nghề, đã có hàng chục năm công tác nghiên cứu và chữa bệnh, là những vị “Thầy thuốc nhân dân”, được tặng thưởng những huân huy chương cao quý bậc nhất của Đảng và Nhà nước, là người thầy đi trước chỉ dạy cho nhiều thế hệ bác sĩ trẻ hiện nay.

Như ông Nguyễn Quốc Anh – Cựu Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai là một bác sĩ có học hàm học vị đến Phó Giáo sư - Tiến sĩ y học, từng được phong Anh hùng Lao động (2015), từng được phong danh hiệu Thầy thuốc nhân dân (2014), từng được vinh danh là một trong những "Nhà lãnh đạo giỏi" của cả nước (năm 2015)… và hàng loạt những danh hiệu, phần thưởng cao quý khác.

Hay ông Nguyễn Quang Tuấn – Cựu Giám đốc 2 Bệnh viện lớn là Bạch Mai và Tim Hà Nội là một Giáo sư, bác sĩ cực kỳ nổi tiếng trong ngành Tim mạch, được nhiều người biết đến với tên gọi thân mật là ông Tuấn “tim”.

Ông có nhiều năm làm giảng viên bộ môn Tim mạch tại Đại học Y Hà Nội, là người thầy của không biết bao nhiêu thế hệ bác sĩ. Ông cũng là Đại biểu Quốc hội, từng nhận được nhiều bằng khen của Thủ tướng, danh hiệu “Nhân tài Đất Việt” năm 2010 trong lĩnh vực với y tế với đề tài “Can thiệp động mạch vành qua đường ống thông (Đặt stent), bằng khen của Thủ tướng Chính phủ nước CHDCND Lào năm 2015, danh hiệu "Công dân thủ đô ưu tú" năm 2016, danh hiệu “Thầy thuốc ưu tú” năm 2017, Huân chương Lao động hạng Ba năm 2019...

Ngày mà ông Tuấn bị bắt, là lúc ông vừa trở về từ TP.HCM sau 3 tháng dẫn đầu đoàn y, bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai vào chi viện chống dịch Covid-19 và làm Giám đốc Trung tâm hồi sức Bệnh viện dã chiến số 16 (quận 7). Hiện vẫn chưa có bản án cuối cùng dành cho ông Nguyễn Quang Tuấn, nhưng dẫu sao đây vẫn là cái kết quá đau đớn cho vị bác sĩ tài giỏi.

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te-14
Ông Tuấn "tim", tức GS, TS Nguyễn Quang Tuấn, nguyên Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Tim Hà Nội, là bác sĩ đầu ngành về Tim mạch của Việt Nam, Đại biểu Quốc hội khóa XIV.

Có những trường hợp khi bị đưa ra xét xử, đã có những đơn thư chứa đầy sự “nuối tiếc” của các giáo sư, bác sĩ, đồng nghiệp ở khắp mọi nơi gửi về Tòa án để xin cho những cán bộ đầu ngành một bản án khoan hồng, vì họ không nỡ nhìn thấy tầng lớp được coi là tinh hoa của đất nước phải kết thúc cuộc đời mình đằng sau song sắt nhà tù.

Điển hình, trong phiên tòa phúc thẩm cuối tháng 6/2021 về vụ án nâng khống giá thiết bị tại CDC Hà Nội, hơn 30 CDC các tỉnh và nhiều tổ chức, cá nhân gửi đơn đến TAND Hà Nội xin giảm nhẹ hình phạt cho ông Nguyễn Nhật Cảm. Trong đó, có lá đơn của hai nhà khoa học là Giáo sư, Tiến sỹ y học, Đại tá quân y, nguyên Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương (Bộ Y tế) Phạm Ngọc Đính và Giáo sư, Tiến sỹ y học, nguyên Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) Vũ Sinh Nam. Theo đơn của hai vị Giáo sư, ông Nguyễn Nhật Cảm trưởng thành từ cơ sở qua công tác thực tế phòng chống dịch, lại được Nhà nước và ngành Y tế đào tạo bài bản, là Phó Giáo sư, Tiến sỹ Y khoa, tâm huyết với nghề, có nhiều đóng góp và thành tích đối với ngành Y tế Hà Nội nói riêng và hệ thống Y tế dự phòng cả nước nói chung.

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te-2
Nguyên Giám đốc CDC Hà Nội Nguyễn Nhật Cảm (áo xanh) được nhiều giáo sư, bác sĩ, CDC các tỉnh gửi đơn xin giảm nhẹ hình phạt.

Mặc dù khẳng định “không thể thanh minh” cho những sai lầm của ông Nguyễn Nhật Cảm và CDC Hà Nội, nhưng hai vị Giáo sư cho rằng ông Cảm đã “mang tác phong (có phần quan liêu) của nhà khoa học, trong điều kiện bận rộn, cùng lúc điều hành rất nhiều loại công việc chuyên môn, nghiệp vụ. Cộng thêm việc chưa sát sao cụ thể, chưa thấy rõ những phức tạp, lỗ hổng của việc đấu thầu mua trang bị, vật tư vào thời gian chống đại dịch trong điều kiện chưa có được những văn bản hướng dẫn cụ thể từ trên, nên đã xảy ra những sai lầm quan trọng trong việc mua sắm thiết bị PCR phát hiện SARS Cov-2 gây Covid-19”.

Một trường hợp đáng tiếc khác là ông Nguyễn Minh Quân, Giám đốc Bệnh viện TP. Thủ Đức mới bị bắt, được phân công làm người đứng đầu bệnh viện này từ năm 2007, khi mới 34 tuổi. Ông Quân được xem là một trong những người có đóng góp lớn, nâng tầm bệnh viện này. Năm 2009, đơn vị này được nâng cấp thành bệnh viện hạng 2 với 23 chuyên khoa. Hai năm sau, Bệnh viện Thủ Đức là cơ sở y tế tuyến quận huyện duy nhất trên cả nước được xếp loại bệnh viện hạng 1. Đến năm 2016, Bệnh viện quận Thủ Đức vào nhóm 10 bệnh viện dẫn đầu về chất lượng điều trị và độ hài lòng từ người bệnh trên địa bàn TP.HCM.

Trong khi đó, phát biểu trước Quốc hội vào chiều ngày 10/11, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm khẳng định: “Dư luận cho rằng các vi phạm do cơ chế, do hệ thống, nhưng chúng tôi khẳng định không phải do các lỗi này, mà đều có việc lợi dụng tình hình khó khăn, lách luật để vi phạm và đây là những vi phạm hình sự rất đáng phải xử lý”. Người đứng đầu ngành Công an nhấn mạnh việc điều tra, xử lý vụ án sẽ tiếp tục được đẩy nhanh để sớm đưa các bị can ra truy tố, đồng thời đánh giá đây là những bài học có tác dụng cảnh tỉnh, răn đe trên cả nước.

Sự đổ vỡ niềm tin là điều khó tránh khỏi

Ở bất kỳ thời kỳ nào, nghề Y luôn là nghề cao quý được xã hội coi trọng, tôn vinh. Hơn 200 năm trước, đại danh Y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác đã từng nói: “Suy nghĩ sâu xa, tôi hiểu rằng thầy thuốc là người bảo vệ tính mạng con người, sống chết trong tay mình nắm, phúc họa do một tay mình giữ. Thế thì đâu có thể kiến thức không đầy đủ, đức hạnh không trọn vẹn, tâm hồn không rộng lớn, hành vi không thận trọng mà dám liều lĩnh học đòi cái nghề cao quý đó chăng!”

Sức khỏe là vốn quý nhất của con người và toàn xã hội. Vì lẽ đó, từ xưa đến nay, nghề chăm sóc sức khỏe luôn được cả xã hội tôn vinh, gọi những người hành nghề là thầy thuốc. Cũng hiếm có nghề nào mà xã hội lại đòi hỏi cao cả về phẩm chất và tài năng như nghề y. Những giọt mồ hôi, nước mắt, những đêm thức trắng ở các điểm dịch, bên giường bệnh của các thầy thuốc đã được cả xã hội ghi nhận.

dai-dich-covid-19-va-hai-nam-cong-toi-cua-nganh-y-te
Những giây phút chợp mắt ngắn ngủi của y bác sĩ tại tuyến đầu chống dịch. (Ảnh: NVCC)

Nhưng chính vì lẽ đó mà trách nhiệm, lương tâm người “thầy thuốc” cũng phải tương xứng. Không quá khi nói rằng những người hành nghề y cần phải đạt đến một mức độ “hoàn hảo” về mặt đạo đức. Vì họ đang nắm trong tay sức khỏe, tính mạng và cả những hy vọng mong manh cuối cùng của bệnh nhân. 

Những bản án thích đáng đã và đang tiếp tục được đưa ra đối với những người phản bội lại Lời thề Hippocrates, đúng với những gì mà họ đã khắc ghi trong lời thề thiêng liêng này: “Nếu tôi làm trọn lời thề này và không có gì vi phạm, tôi sẽ được hưởng một cuộc sống sung sướng và sẽ được hành nghề trong sự quý trọng mãi mãi của mọi người. Nếu tôi vi phạm lời thề này hay tôi tự phản bội, thì tôi sẽ phải chịu một số phận khổ sở ngược lại”.

Dù vậy, cần phải khẳng định rằng những phiên tòa phán xử lương y tuyệt nhiên chẳng phải điều gì tốt đẹp. Mỗi cuộc điều tra khép lại, mỗi bản án được đưa là thêm những “vết cứa” vào niềm tin của người dân đối với ngành y tế, và rộng hơn là đối với sự quản lý của Nhà nước. Chúng ta mừng vì những kẻ xấu đã bị trừng trị, nhưng cũng lo vì sự băng hoại đạo đức xã hội có thể dẫn đến những hậu quả khôn lường về sau.

Cuối cùng, xin đừng để những “chiếc áo blouse” đang vất vả phục vụ nhân dân ngoài kia phải chịu những vết nhơ muôn đời!

Theo Sức khoẻ 24h Copy
antoanyte.vn