Thứ hai, 26/07/2021

Đột quỵ trong bóng đá: Ngăn không cho nuốt lưỡi có thể cứu sống nạn nhân

Chủ nhật, 13/06/2021, 20:15 (GMT + 7)
Khi thấy một người đột quỵ, bất tỉnh tụt lưỡi, phản xạ của nhiều người là chèn ngay vật gì đó vào miệng nạn nhân để ngăn không cho họ cắn lưỡi hoặc nuốt lưỡi.

Sát thủ thầm lặng, hiểm họa khôn lường

Đột quỵ  là tình trạng não bộ bị tổn thương nghiêm trọng, xảy ra khi dòng máu cung cấp cho não bị gián đoạn hoặc có một mạch máu trong não bị vỡ. Khi đó, lượng oxy và dinh dưỡng nuôi các tế bào não bị giảm đáng kể. Trong vòng vài phút, các tế bào não bắt đầu chết dần và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm đến tính mạng người bệnh.

Theo nhiều nghiên cứu, bất cứ ai, bất cứ độ tuổi nào cũng đều có nguy cơ cao bị đột quỵ. Đặc biệt, những người có khuynh hướng vận động mạnh với cường độ cao như các vận động viện (VĐV) thể thao càng dễ gặp đột quỵ hơn.

Theo các bác sĩ thể thao, những căn bệnh gây ảnh hưởng đến cơ tim có thể xem là sát thủ vô hình đối với các vận động viên, và 90% các trường hợp đột quỵ trong bóng đá là vì nguyên nhân này. Đa số các trường hợp, đột quỵ xảy ra không có dấu hiệu báo trước. Nó có thể đến ngay giữa trận đấu, trong lúc tập luyện. Cầu thủ chỉ đơn giản là đi chậm dần lại rồi đổ sụp xuống. Trái tim khi đó ngưng lại, mất khả năng bơm máu.

muamba_crop_north
Không ít trường hợp các cầu thủ đã bị đột quỵ ngay trên sân bóng. Ảnh Internet

Giới hạn thời gian sẽ chỉ có vài phút, nếu không kịp điều trị, nạn nhân có thể mãi mãi ra đi hoặc để lại di chứng vĩnh viễn cho não bộ. Các VĐV bất ngờ bị đột quỵ ngay trên sân còn phải là hiếm bởi đã rất nhiều trường hợp như vậy xảy ra.

Có thể kể đến một vài trường hợp điển hình như: Tiền vệ Marc-Vivien Foe của Cameroon bị đột quỵ khi đại diện châu Phi đang đá với Colombia tại Confederations Cup 2003. Dù được các bác sỹ tận tình cứu chữa, nhưng cựu tiền vệ Lyon vẫn không qua khỏi. Cầu thủ này mãi mãi ra đi ở tuổi 28 do chứng cơ tim phì đại.

Năm 2011, Trong một buổi tập của CLB Matsumoto Yamaga, Matsuda đã quỵ xuống sân sau 15 phút khởi động vì bị say nắng. Lúc đó, nhiệt độ ngoài trời lên tới 43 độ C. Hai ngày sau, Matsuda qua đời ở bệnh viện. Các bác sỹ cho rằng anh có vấn đề về tim. 

Fabrice Muamba - cựu cầu thủ của Bolton vào tháng 3/2012 đã khiến làng túc cầu thế giới chấn động khi đột nhiên đổ sụp xuống trong trận đấu tranh cup FA của Anh. Anh sống sót, nhưng các bác sĩ cho biết trái tim của anh khi đó đã ngừng đập, trong ít nhất là 72 phút.

Mới đây nhất là trường hợp của tiền vệ ĐTQG Đan Mạch Christian Eriksen.Trong trận đấu giữa đội tuyển Đan Mạch và Phần Lan trong khuôn khổ giải bóng đá UEFA Euro 2020/2021 đã phải ngưng lại, sau khi cầu thủ Christian Eriksen đột nhiên đổ gục trên sân, nằm bất động dù không phải chịu bất kỳ tác động nào.

Sơ cứu đúng cách có thể cứu được nạn nhân

Đối với các trường hợp bị đột quỵ, nạn nhân thường có hiện tượng tụt lưỡi hoặc tụt khối cơ lưỡi hay còn được gọi là "nuốt lưỡi". Hiện tượng này xảy ra khi một người bất tỉnh, cơ lưỡi giãn ra và có thể gây tắc nghẽn đường thở, khó thở, nhất là khi nạn nhân ở tư tế nằm ngửa. 

Khi bị nghẹt đường thở, nếu không được cấp cứu kịp thời có thể suy hô hấp dẫn đến tử vong. Trở lại với trường hợp của tiền vệ Eriksen trong trận đấu giữa Đan Mạch và Phần Lan tại Euro 2020 diễn ra vào tối 12/6. Phút 43 màn so tài ấy, Eriksen đã đột quỵ ngay trên sân cỏ.

Anh đã được cứu trở về từ "bàn tay của thần chết" nhờ sự tỉnh táo và nhanh trí của đội trưởng ĐTQG Đan Mạch, Kjaer. Cụ thể, sau khi chứng kiến người đồng đội đột quỵ ngay trên sân, Kjaer đã rất nhanh chóng chạy tới và cho tay vào miệng Eriksen để ngăn cầu thủ này không nuốt lưỡi. Chưa dừng lại ở đó, anh còn tiến hành hô hấp nhân tạo cho tiền vệ 29 tuổi trước khi đội ngũ y tế xuất hiện trên sân.

dot-quy-trong-bong-da-ngan-khong-cho-nuot-luoi-co-the-cuu-song-nan-nhan
Đội trưởng ĐTQG Đan Mạch, Kjaer đã nhanh chóng sơ cứu, hô hấp nhân tạo giúp Eriksen thoát khỏi nguy kịch.

Tình trạng "nuốt lưỡi" gây cản trở đường thở, xảy ra khi nạn nhân bị hôn mê. Cụ thể, khi nạn nhân bất tỉnh, cơ lưỡi tự động giãn ra, nếu nạn nhân nằm ngửa, lưỡi tự động tụt vào trong gây tắc nghẽn đường thở. Nếu nạn nhân nằm ở tư thế không đúng, gây cản trở sự hô hấp, sẽ gặp nguy hiểm, có thể tử vong. 

Từng chia sẻ trên báo Thanh Niên, bác sĩ Lý Xuân Quang, Phó trưởng Khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM cho biết: "Trong trường hợp thấy người tụt lưỡi, bác sĩ Quang hướng dẫn: Việc quan trọng nhất là giúp bệnh nhân có thể thở được dễ dàng bằng cách cho nằm nghiêng. Để lưỡi không tụt vào sâu, có thể dùng các ngón tay để ở góc xương hàm dưới nâng cằm, góc hàm của bệnh nhân lên trên, ra phía trước".

Chính vì thế, việc làm đúng đắn và nhanh chóng ấy của Kjaer đã cứu Eriksen thoát khỏi cơn nguy kịch. 

Cần làm gì khi một người bị co giật, nguy cơ "nuốt lưỡi"?

Trong trường hợp gặp phải người đột quỵ, mọi người cần bình tĩnh và thực hiện các bước sơ cứu. Các bác sĩ tư vấn khuyến cáo khi thấy một người bị hôn mê, bất tỉnh, việc cần kíp nhất để phòng ngừa tình trạng “nuốt lưỡi” là thay đổi tư thế nạn nhân sang nằm nghiêng, giúp họ hô hấp dễ hơn.

Trong khi chờ đợi xe cấp cứu đến, cần nhanh chóng thu dọn các vật thể sắc nhọn xung quanh, tránh gây tổn thương cho nạn nhân, kê đầu nạn nhân bằng gối mềm hoặc áo khoác, nới lỏng nơ hoặc carvat, khuy cổ…

Các chuyên gia Y tế lưu ý khi sơ cứu nạn nhân, không nên nhét các vật vào miệng nạn nhân bởi như vậy rất nguy hiểm, chỉ cần đặt nạn nhân nằm nghiêng sẽ tránh được nguy cơ “nuốt lưỡi”. Bên cạnh đó, khi nạn nhân đang bất tỉnh, tuyệt đối không đưa đồ ăn, thức uống vào miệng họ.

Theo VnMedia.vn Copy