Thứ ba, 03/08/2021

Bị rắn cắn trong mùa hè - sơ cứu như thế nào để hạn chế tử vong?

Thứ ba, 13/07/2021, 08:41 (GMT + 7)
Theo ghi nhận tại các cơ sở y tế, cứ vào mỗi mùa hè, số bệnh nhân nhập viện vì rắn độc cắn gia tăng đáng kể. Các bác sĩ cho biết, việc sơ cứu không đúng cách khi bị rắn cắn là nguyên nhân khiến nhiều người bệnh bị hoại tử tay chân, nhiễm trùng máu, thậm chí tử vong. Do vậy, nhận biết về thương do rắn độc cắn và sơ cứu ban đầu khi bị rắn cắn có vai trò rất quan trọng.

Cách nhận biết rắn độc và rắn không độc

Bạn có thể nhận biết rắn độc và rắn không độc thông qua một số điểm đặc trưng dưới đây:

Dựa vào đặc điểm đặc trưng bên ngoài của rắn: Với các loại rắn độc như rắn hổ mang thì khi chuẩn bị tấn công, chúng có thể phát ra âm thanh đặc trưng và cổ rắn bạnh ra. Với rắn cạp nong, cạp nia bạn có thể nhận biết chúng qua màu sắc như rắn cạp nong có màu vàng đen xen kẽ, trong khi đó rắn cạp nia có màu trắng đen xen kẽ.

Dựa vào vết rắn cắn trên da: Nếu bị rắn không độc cắn thì bạn sẽ thấy trên da xuất hiện cả 2 hàm răng với những chấm nhỏ hình vòng cung nhưng không có vết răng nanh. Trong khi đó, rắn độc cắn thường để lại ít dấu răng nhưng đặc biệt sẽ để lại 2 vết răng nanh, mỗi vết răng nanh cách nhau 5-6mm.

so-cuu-khi-bi-ran-can
Nhận biết rắn độc và rắn không độc sẽ giúp nạn nhân có cách xử trí đúng khi bị rắn cắn

Thông tin về cách phân biệt rắn độc và rắn không độc trên đây chỉ mang tính chất tham khảo, bởi đặc trưng bên ngoài và vết cắn của nhiều loại rắn có độc cũng tương tự với rắn thường. Do vậy, để đảm bảo an toàn, khi bị rắn cắn (bất kể bạn nghĩ rắn có nọc độc hay không) thì bạn cũng nên xem đây là trường hợp khẩn cấp và đến bệnh viện ngay. Trên thực tế, việc chờ xem mình có triệu chứng của ngộ độc nọc rắn không có thể làm lỡ thời gian điều trị.

Đọc thêm: Gia tăng bệnh nhân bị rắn cắn nhập viện

Sơ cứu khi bị rắn cắn như thế nào?

Nếu bạn hoặc người thân bị rắn cắn thì cần ngay lập tức gọi cấp cứu để được đưa đến bệnh viện gần nhất để được điều trị bằng huyết thanh kháng nọc rắn. Trong thời gian chờ cấp cứu, bạn có thể thực hiện các bước sơ cứu khi bị rắn cắn dưới đây để hạn chế nọc độc xâm nhập vào cơ thể?

Đừng di chuyển và không hoảng sợ: Bạn nên giữ bình tĩnh và không di chuyển sau bị rắn cắn, điều này có thể làm chậm quá trình phát tán nọc độc trong cơ thể. Khi bị rắn cắn, nọc độc của rắn không đi thẳng vào máu mà nó sẽ di chuyển qua hệ thống  bạch huyết. Bạch huyết là một chất lỏng trong cơ thể có chứa các cơ tế bào bạch cầu. Không giống như máu được bơm liên tục quanh cơ thể, bạch huyết sẽ di chuyển khi bạn cử động tay chân. Do vậy, nếu bạn giữ yên một tư thế thì nó sẽ ngăn nọc độc trong bạch huyết xâm nhập sâu hơn vào cơ thể. Nếu có thể, nên cố định chân hoặc tay bị cắn bằng nẹp. Nên để bộ phận có vết cắn ở vị trí ngang bằng hoặc thấp hơn bị trí của tim. Nên tháo các đồ trang sức như nhẫn, vòng, đồng hồ... ở những vùng bị cắn. Nếu bị rắn lục đuôi đỏ cắn thì bạn không nên băng ép vì có thể khiến vết thương nặng thêm.

Kỹ thuật băng ép bất động bạn có thể áp dụng khi sơ cứu rắn cắn: Để băng ép khi bị rắn cắn nên dùng răng rộng khoảng 5-10 cm và dài vài mét. Nếu không có băng chun, băng vải thì bạn có thể tự tạo bằng khăn, quần áo. Khi băng ép nên tháo trang sức ra, nhưng có thể băng đè lên quần áo, không cố gắng cởi quần áo vì có thể làm vùng rắn cắn cử động. Bạn có thể băng chặt, nhưng không được chặt quá mức (có thể sờ thấy mạch đập). Nên bắt đầu băng từ ngón chân, tay đến toàn bộ chân, tay bị cắn. Dùng nẹp cứng (nẹp, miếng gỗ, que, miếng bìa cứng,...) cố định chân, tay bị cắn. Nên duy trì băng ép bất động tới khi bệnh nhân đến được cơ sở y tế có khả năng cấp cứu hồi sức hoặc có thuốc giải độc (bác sĩ quyết định thời điểm tháo băng ép).

so-cuu-khi-bi-ran-can.1jpg
Cách sơ cứu khi bị rắn cắn bằng kỹ thuật băng ép

Sơ cứu khi bị rắn cắn ở thân mình: Không cần băng ép, chỉ cần Ép lên vùng bị cắn nhưng không làm hạn chế cử động thành ngực.

Vận chuyển: Sau khi sơ cứu xong, nếu nhà có ô tô thì nên duy trì biện pháp băng ép và bất động, khẩn trương đưa nạn nhân tới cơ sở y tế gần nhất. Khi di chuyển, nên để vùng bị rắn cắn thấp hơn tim. Nếu bị rắn cắn ở tay, chân thì nên để thõng tay hoặc chân. Người bị rắn cắn không nên tự di chuyển đến bệnh viện.

Lưu ý khi sơ cứu bị rắn cắn?

Khi sơ cứu rắn cắn, bạn cần lưu ý một số lời khuyên dưới đây để đảm bảo an toàn:

  • Chỉ nên băng ép như khi bị rắn cắn, không nên băng garo sau vì băng garo rất chặt có thể làm máu không đến được vết thường và khiến phần vết thương này dễ bị hoại tử.
  • Khi bị rắn cắn, tuyệt đối không được chườm lạnh, bôi hóa chất, hay lá thuốc lên vết cắn...
  • Không nên rửa sạch vết rắn cắn hay dùng miệng hút máu từ vết cắn.
  • Không nên cố bắt con rắn. Thay vào đó nên ghi nhớ màu sắc, hình dạng và phương thức tấn công của chúng để có thể mô tả với bác sĩ, thông tin này sẽ có ích trong điều trị. Nếu có điện thoại bên cạnh, hãy chụp ảnh con rắn từ khoảng cách an toàn để giúp việc nhận dạng được dễ dàng hơn.
so-cuu-khi-bi-ran-can.2
Không nên chườm đá lên vết thương do rắn cắn

Phòng ngừa rắn cắn như thế nào?

Thông thường rắn khá sợ người nên sẽ bỏ đi nếu thấy có người đến gần. Chúng chỉ cắn khi cảm thấy bị đe dọa. Vậy nên bạn có thể phòng tránh rắn cắn bằng một số cách như:

  • Nên chuẩn bị dụng cụ cần thiết khi đi rừng núi, đồng ruộng, nương rẫy. Nên đi giày hoặc ủng cao cổ, mặc quần áo bằng vải dày, đội mũ rộng vành. Nếu đi đêm phải có đèn pin hoặc đuốc.
  • Không nên ngồi cạnh gốc cây, bờ ruộng, hang chuột, hang mối, không lật tảng đá, đống gạch, đống củi bằng tay chần, nếu cần làm thì nên đi ủng. Cần thận trọng khi kiểm tra chuồng gà, ổ gà vào ban đêm.
  • Không nên sờ vào miệng rắn, ngay cả khi rắn đã chết, đã chặt đầu hoặc rắn nằm im một chỗ vì một số loài rắn giả chết để tránh bị tấn công. Không nên ngủ dưới đất, Thường xuyên kiểm tra nhà để phát hiện nơi rắn hay trú ẩn (mái lợp tranh rạ, mái hiên, tường rơm có khe nứt lớn, khoảng trống không bịt kín của ván sàn).
Theo VnMedia.vn Copy