Thứ năm, 27/01/2022

Những phát hiện y khoa nổi bật năm 2021

Thứ ba, 28/12/2021, 20:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Năm 2021 vừa qua, dù Covid-19 vẫn là vấn đề thống trị toàn cầu. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn miệt mài trong đại dịch để cho ra những nghiên cứu nổi bật hỗ trợ sức khỏe loài người.

Vaccine và các loại thuốc điều trị phòng ngừa Covid-19

np_file_115563

Thành tựu nổi bật nhất trong nghiên cứu y khoa năm vừa qua có thể kể đến vaccine ngừa Covid-19. Chỉ mất 10 tháng phát triển và được thông qua, công nghệ vaccine mRNA - viết tắt của messenger RNA (axit ribonucleic) - đã giúp tạo ra lá chắn chống lại Covid-19.

Các nhà nghiên cứu đang tiếp tục phát triển các loại thuốc và vaccine mới cho Covid-19. Hiện đang có 2 loại thuốc trong quá trình  thử nghiệm lâm sàng. Một loại thuốc khác đã điều trị hiệu quả cả SARS-CoV-2 và RSV - một loại virus đường hô hấp nghiêm trọng khác ở động vật.

Các nhà nghiên cứu cũng  đang phát triển một loại thuốc có thể được sử dụng bên ngoài các cơ sở y tế. Những loại thuốc như vậy có thể trở thành công cụ mạnh mẽ để chống lại đại dịch đang diễn ra. Một loại vaccine hít đường mũi cũng đang được nghiên cứu có thể giúp ngăn ngừa lây truyền nCoV.

Phát triển trong nghiên cứu bệnh Alzheimer

Một trong những dấu hiệu nhận biết của bệnh Alzheimer là sự tích tụ bất thường của protein amyloid-beta. Một nghiên cứu trên chuột cho thấy liệu pháp kháng thể nhắm vào protein amyloid-beta có hiệu quả hơn sau khi tăng cường hệ thống thoát chất thải của não.

Các nhà khoa học cũng điều chế ra hai loại thuốc chữa được căn bệnh Alzheimer. Ngoài ra, các nhà khoa học cũng phát hiện những người ngủ sáu giờ hoặc ít hơn mỗi đêm ở độ tuổi 50 và 60 có nhiều khả năng phát triển chứng sa sút trí tuệ sau này.

Tạo máy tạo nhịp tim không dây, phân hủy sinh học

20210713-heart

Máy tạo nhịp tim là một phần quan trọng trong chăm sóc y tế cho nhiều người bị rối loạn nhịp tim. Máy tạo nhịp tim tạm thời hiện đang sử dụng dây kết nối với nguồn điện bên ngoài cơ thể.

Tuy nhiên mới đây, các nhà nghiên cứu đã phát triển một máy tạo nhịp tim tạm thời được cung cấp năng lượng không dây. Nó cũng phân hủy vô hại trong cơ thể sau khi sử dụng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng thiết bị này có thể tạo ra đủ năng lượng để điều chỉnh nhịp tim của con người mà không gây ra tổn thương hoặc viêm nhiễm nào.

Vaccine cúm dựa trên hạt nano

Bệnh cúm giết chết khoảng 290.000-650.000 người mỗi năm trên toàn thế giới. Virus cúm thay đổi hoặc đột biến một cách nhanh chóng theo mùa do đó rất khó để kiểm soát căn bẹnh này. Các nhà nghiên cứu trong những năm qua đã cật lực tạo ra một loại vaccine duy nhất mang lại sự bảo vệ chống lại nhiều chủng loại khác nhau và cuối cùng đã sắp thành công.

Các nhà nghiên cứu đã phát triển một loại vaccine dựa trên hạt nano bảo vệ chống lại một loạt các chủng virus cúm ở động vật. Thuốc chủng này có thể ngăn ngừa bệnh cúm hiệu quả hơn các loại thuốc chủng ngừa theo mùa hiện nay. Các nhà nghiên cứu đang lên kế hoạch thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 để thử nghiệm vaccine này trên người.

Các thiết bị trong não giúp người bị liệt giao tiếp
20210727-speak-screenshot

Những tiến bộ công nghệ đang cho phép những người mất khả năng di chuyển hoặc nói chuyện có thể giao tiếp trở lại. Các nhà khoa học đã phát triển một thiết bị giải mã hoạt động của não thành từ ngữ trong thời gian thực, cho phép một người bị liệt có thể giao tiếp thành câu hoàn chỉnh.

Một hệ thống khác nhanh chóng chuyển các tín hiệu não cho chữ viết tay tưởng tượng thành văn bản. Những hệ thống này có thể giúp cho việc giao tiếp của những người bị liệt nặng trở nên tự nhiên và hiệu quả hơn.

Giải cấu trúc protein bằng trí tuệ nhân tạo (AI)

Năm 2021 đã chứng kiến ​​những bước tiến lớn trong lĩnh vực này với các phương pháp dự đoán cấu trúc được hỗ trợ bởi AI có độ chính xác chưa từng có. Tạp chí Science đã chọn đây là đột phá khoa học của năm.

Vào tháng 7/2021, nhóm DeepMind cho biết thuật toán AlphaFold thế hệ thứ 2 của họ đã giải được cấu trúc của hầu hết protein người, bao gồm hàng chục ngàn cấu trúc quan trọng mà trước đó không có cách nào xác định. Một tháng sau đó, nhóm nghiên cứu tại Đại học Washington ở Seattle đã nâng cấp AI của AlphaFold, giúp dự đoán chính xác các chi tiết của những tương tác giữa protein với nhau, một bước quan trọng để hiểu hoạt động sinh lý của tế bào người.

Hiện tại, các nhà khoa học nghiên cứu SARS-CoV-2 cũng đang sử dụng AlphaFold để giải mã tác động của các đột biến trong protein gai của biến thể Omicron.

Kết hợp với khả năng giải trình gene rất nhanh hiện nay, các công cụ AI mới này đang nhanh chóng được triển khai trong các phòng thí nghiệm trên toàn thế giới, mở ra những triển vọng nghiên cứu mới. Và câu chuyện ứng dụng AI trong sinh học sẽ chưa dừng lại ở đây, hãy chờ xem vào năm 2022.

Theo Sức khoẻ 24h Copy
antoanyte.vn