Thứ sáu, 02/12/2022

Xơ phổi là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Thứ sáu, 23/09/2022, 12:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Hiện nay, xơ phổi chưa có phương pháp nào điều trị triệt để. Vì thế, cần phòng tránh cẩn thận không để mắc bệnh gây nhiều hệ lụy nghiêm trọng.

Bệnh xơ phổi là gì?

Xơ phổi (xơ hóa phổi) là bệnh mà các mô trong phổi bị tổn thương, dày và cứng vì tính đàn hồi đã bị mất, gây ra sẹo ở phổi. Chính những sẹo phổi đã ngăn chặn và cản trở hoạt động hít thở của người bệnh. Bệnh còn gây ra những biến chứng nguy hiểm khác.

nguoi-bi-xo-phoi-co-the-dan-toi-tu-vong
Người bị xơ phổi có thể dẫn tới tử vong

Nguyên nhân gây bệnh xơ phổi

Trong hầu hết các trường hợp, không phát hiện được nguyên nhân gây bệnh này.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh bao gồm:

  • Hút thuốc nhiều
  • Bị nhiễm trùng một số loại virus gây bệnh đường hô hấp
  • Thường xuyên tiếp xúc hoặc sống và làm việc trong môi trường bị ô nhiễm không khí, nhiều khói bụi
  • Đang điều trị và sử dụng một số loại thuốc
  • Do di truyền, gia đình có người bị xơ phổi
  • Bị mắc bệnh dạ dày trào ngược

Xơ phổi có các triệu chứng nào?

Các triệu chứng phổ biến của xơ phổi là:

  • Khó thở
  • Ho khan
  • Mệt mỏi
  • Sụt cân không rõ nguyên nhân
  • Đau nhức cơ bắp và khớp
  • Đầu ngón tay hoặc ngón chân to bè.

Quá trình xơ hoá phổi và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng có thể khác nhau rất nhiều từ người này sang người khác. Một số người bị bệnh nặng ngay trong một thời gian ngắn. Những người khác có triệu chứng vừa phải, sau đó nặng dần sau vài tháng hoặc vài năm.

Một số người có các triệu chứng chuyển biến xấu đi nhanh chóng (đợt cấp tính) như khó thở nặng, có thể kéo dài trong vài ngày đến vài tuần. Những người trở nặng cấp tính có thể phải dùng đến máy thở. Bác sĩ có thể kê toa thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm corticosteroid hoặc các thuốc khác để điều trị một đợt cấp tính.

Xơ phổi gây ra những biến chứng nào?

Giảm nồng độ oxy trong máu

Đây là một trong những biến chứng đầu tiên mà bệnh nhân xơ phổi gặp phải. Nguyên nhân là do hoạt động của phổi yếu hơn, người bệnh gặp khó khăn khi hít thở cũng như lọc oxy trong không khí. Tất cả đều khiến lượng oxy vào trong máu ít hơn nhu cầu sử dụng.

Điều này khiến máu chứa oxy cần ưu tiên đến nuôi dưỡng cơ quan quan trọng, đặc biệt là não bộ và tim mạch. Song hai cơ quan này đều cần lượng oxy lớn, nếu giảm nồng độ oxy trong máu trở nên nghiêm trọng, các hoạt động bình thường trong cơ thể đều bị ảnh hưởng.

Nghiêm trọng hơn, biến chứng giảm nồng độ oxy trong máu này có thể khiến bệnh nhân tử vong nếu không được trị liệu oxy kịp thời.

Tăng áp động mạch phổi

Khi các mô sẹo trong phổi chèn ép vào động mạch, mao mạch máu nhỏ ở cơ quan này, nguy cơ tăng áp động mạch phổi có thể xảy ra. Lúc này tình trạng bệnh đã ở mức nguy hiểm báo động, nguy cơ vỡ mạch máu bất cứ lúc nào khiến bệnh nhân tử vong nhanh chóng.

Suy tim phải

Xơ phổi này khiến mạch máu cũng bị chặn, tâm thất phải bắt buộc phải bơm máu mạnh hơn để máu di chuyển được qua động mạch phổi. Suy tim phải cũng ngày càng nghiêm trọng và đe dọa đến tính mạng bệnh nhân.

Suy hô hấp

Ở giai đoạn cuối của xơ phổi, suy hô hấp thường là biến chứng đe dọa nguy hiểm. Nó xảy ra khi oxy trong máu giảm xuống mức thấp báo động, có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim.

Những biến chứng của xơ phổi có thể khiến bệnh nhân tử vong hoặc suy giảm sức khỏe nghiêm trọng, vì thế bên cạnh điều trị, phòng ngừa biến chứng cũng rất cần thiết.

anh-chup-phoi-bi-xo
Ảnh chụp phổi bị xơ

Các phương pháp chẩn đoán xơ phổi

Bệnh xơ phổi có triệu chứng diễn biến chậm và giống với nhiều bệnh lý ở phổi khác nên rất khó để chẩn đoán tức thời. Bệnh có thể được chẩn đoán và phân biệt với các bệnh lý phổi khác thông qua các phương pháp sau:

  • Chụp X-quang vùng ngực
  • Chụp cắt lớp vi tính với độ phân giải cao
  • Xét nghiệm đánh giá chức năng phổi
  • Xét nghiệm khí máu động mạch
  • Xung oxy
  • Sinh thiết phổi
  • Một số bài tập kiểm tra

Những phương pháp điều trị xơ phổi

Cho đến nay, bệnh xơ phổi vẫn chưa có phương thức điều trị triệt để, giúp phục hồi hoàn toàn chức năng phổi. Bệnh nhân chủ yếu được điều trị để làm thuyên giảm các triệu chứng, để hạn chế và giảm biến chứng viêm phổi, đồng thời bảo vệ chức năng của phổi và các mô phổi, giúp cho người bệnh có thể hít thở dễ dàng hơn.

Việc lựa chọn phương pháp điều trị cũng như hiệu quả như thế nào còn phụ thuộc vào kết quả chẩn đoán mức độ bệnh. Một số phương pháp thường áp dụng hiện nay bao gồm:

Điều trị bằng thuốc

Hai loại thuốc có tác dụng làm chậm quá trình xơ hóa phổi hiệu quả phổ biến hiện nay là nintedanib và pirfenidone. Tuy nhiên cần sử dụng đúng chỉ định của bác sĩ, một số tác dụng phụ có thể gặp bao gồm tiêu chảy, buồn nôn hoặc sốt phát ban. Bác sĩ cần theo dõi và điều trị ngăn ngừa tác dụng phụ này ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.

Với bệnh xơ phổi tự phát không rõ nguyên do, thuốc điều trị trào ngược dạ dày thực quản được chứng minh có khả năng kiểm soát bệnh khá tốt. Tuy nhiên cũng không nên lạm dụng vì có thể gặp phải tác dụng phụ.

Phương pháp trị liệu oxy

Khi xơ hóa phổi ở mức độ nghiêm trọng, chức năng hô hấp bị ảnh hưởng khiến bệnh nhân có thể giảm sâu mức oxy trong máu. Tình trạng này rất nguy hiểm, càng kéo dài càng gây tổn thương nặng cho nhiều cơ quan, đặc biệt là não bộ. 

Trị liệu oxy giúp khắc phục tình trạng này, người bệnh có thể hít thở dễ dàng hơn và các cơ quan cũng hoạt động tốt hơn. Tuy nhiên, phương pháp này không giúp phục hồi hay ngăn chặn tổn thương, chỉ có thể cải thiện tạm thời triệu chứng. Tùy theo tình trạng xơ phổi mà trị liệu oxy có thể cần thực hiện liên tục hoặc không.

Phục hồi chức năng phổi

Mặc dù xơ hóa phổi không thể phục hồi, song áp dụng một số bài tập phục hồi chức năng có thể giúp cơ quan này hoạt động tốt hơn. Từ đó các hoạt động hàng ngày cũng được cải thiện, người bệnh có thể thực hiện dễ dàng hơn. Các bài tập thường áp dụng bao gồm: tập vận động cải thiện khả năng chịu đựng, dinh dưỡng và hỗ trợ sức khỏe, kỹ thuật thở tăng cường chức năng,…

Ghép phổi

Ghép phổi là biện pháp tốt nhất hiện nay để bệnh nhân có cơ hội có cuộc sống bình thường và kéo dài cuộc sống của mình. Tuy nhiên, dù lựa chọn được nguồn phổi phù hợp, biến chứng do thải ghép, nhiễm trùng vẫn có thể xảy ra. Vì thế cần có biện pháp phòng ngừa và theo dõi thường xuyên.

Phòng tránh xơ phổi bằng cách nào?

Vì hiện tại, xơ phổi vẫn chưa có phương pháp điều trị triệt để, phục hồi hoàn toàn chức năng phổi cho người bệnh. Các bác sĩ khuyến cáo, để phòng tránh xơ hóa phổi và các biến chứng nguy hiểm của bệnh cần thực hiện:

  • Không hút thuốc lá;
  • Có chế độ ăn uống khoa học, lành mạnh;
  • Thường xuyên tập luyện thể dục thể thao, nâng cao sức khỏe;
  • Thực hiện tiêm ngừa vắc xin đầy đủ để phòng ngừa các bệnh lý liên quan đến phổi và các bệnh lý khác;
  • Tái khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ để phát hiện sớm, điều trị kịp thời.

An Toàn Y tế với hệ sinh thái bao gồm kênh Tiktok https://www.tiktok.com/@antoanytevn với 200k follower là kênh có nội dung cập nhật thời sự, uy tín về y tế, sức khoẻ, đời sống, xã hội, có sự tương tác rất lớn từ người dùng.

Hiện tại, chúng tôi đã và đang thực hiện hỗ trợ kết nối các cơ sở y tế, khám chữa bệnh, nhà thuốc bằng dạng bài:

Review y tế: Nhà thuốc tốt - Bác sỹ hay.

Đây là những review chân thực nhất về các cơ sở khám chữa bệnh, nhà thuốc được thực hiện bởi bên thứ 3 là các y, bác sỹ và có ý kiến đóng góp từ phía khách hàng.

Nội dung phù hợp với các phòng khám, nhà thuốc...nhân viên y tế đang muốn phát triển hình ảnh thương hiệu trên nền tảng TikTok và tiến lại gần hơn với khách hàng.

Để tham gia nhận hỗ trợ và kết nối, mọi người có nhu cầu có thể liên hệ gửi email tới [email protected] để đăng ký.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h