Thứ ba, 04/10/2022

Xoắn tinh hoàn là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Thứ ba, 13/09/2022, 13:30 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Thời gian vàng điều trị xoắn tinh hoàn chỉ gồm 6 giờ đầu tiên tính từ lúc có biểu hiện đau. Nếu phát hiện muộn sẽ bị hoại tử và phải cắt bỏ.

Tổng quan bệnh Xoắn tinh hoàn

Xoắn tinh hoàn là tình trạng bệnh lý diễn ra do thừng tinh bị tác động xoắn quanh trục gây ra hiện tượng tắc nghẽn, phù nền, sung huyết và nếu không được phát hiện điều trị sớm thì dẫn tới bệnh cảnh nặng nề là hoại tử tinh hoàn. Định nghĩa xoắn tinh hoàn chỉ bệnh lý tại cơ quan tinh hoàn, còn theo phân loại giải phẫu thì được gọi là xoắn từng tinh hoàn.

xoan-tinh-hoan-la-benh-ly-can-phau-thuat-khan-cap
Xoắn tinh hoàn là bệnh lý cần phẫu thuật khẩn cấp

Bệnh lý xoắn tinh hoàn là một tình trạng cấp cứu của chuyên khoa thận tiết niệu hay chuyên khoa Nam khoa, bệnh thường gặp ở nam giới trẻ tuổi với tỷ lệ khoảng 1/4000 người nam giới ở độ tuổi dưới 25 tuổi và là những nguyên nhân chính khiến nam giới mổ cắt tinh hoàn do biến chứng hoại tử hàng đầu, sau những chấn thương nặng nền tại cơ quan sinh dục.

Xoắn tinh hoàn - thừng tinh hoàn là tình trạng bệnh cấp cứu về mạch máu, do đó cần được khám phát hiện xử trí sớm trước 6 giờ từ khi xuất hiện cưn đau vùng bẹn bìu, nếu xử trí muộn thì hậy quả có thể tinh hoàn sẽ bị hoại tử phải phẫu thuật cắt tinh hoàn, sẽ ảnh hưởng một phần tới khả năng sinh sản của nam giới. Ngoài ra có thể ảnh hưởng tâm lý, khiến người nam giới mất tự tin sau này khi quan hệ tình dục, giảm ham muốn, rối loạn cương dương…

Nguyên nhân bệnh Xoắn tinh hoàn

Hiện nay nguyên nhân chính xác gây nên bệnh lý xoắn tinh hoàn thừng tinh hoàn vẫn chưa được làm rõ. Nó có thể xảy ra khi người nam gặp phải chấn thương, đang nằm ngủ hay đang lao động làm việc. Do đó các yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến bệnh lý xoắn tinh hoàng thừng tinh thường gặp như sau:

  • Bất thường bẩm sinh tại các cấu trúc thừng tinh hoàn
  • Tinh hoàn di động gặp ở giai đoạn trẻ sau sinh chưa xuống bìu hoàn toàn
  • Chấn thương trong lúc tập luyện hay sinh hoạt hang ngày
  • Những thời điểm khí hậu lạnh giá

Triệu chứng của Xoắn tinh hoàn

Bệnh nhân bị xoắn tinh hoàn thường có các biểu hiện như: đau dữ dội và đột ngột ở một bên tinh hoàn (do tinh hoàn tự xoay quanh trục gây tắc nghẽn đột ngột thừng tinh, làm giảm hoặc tắc hoàn toàn lượng máu đến tinh hoàn), bìu sưng to đau, đau có thể lan lên phía trên, tinh hoàn bị xoắn có thể ở vị trí cao hơn bình thường; đau tinh hoàn có thể đột ngột hết đau dù chưa điều trị do sự thay đổi tư thế của bệnh nhân giúp tinh hoàn tự tháo xoắn.

Xoắn tinh hoàn thực chất là xoắn thừng tinh (mạch máu và ống dẫn tinh) dẫn đến tinh hoàn thiếu máu nuôi và tổn thương, hoại tử. Nếu để tình trạng xoắn quá lâu, tinh hoàn có thể bị tổn thương vĩnh viễn, ảnh hưởng tới khả năng sinh sản hoặc phải cắt bỏ.

Chẩn đoán bệnh Xoắn tinh hoàn

Bác sĩ sẽ dựa vào:

  • Những triệu chứng lâm sàng: Tinh hoàn bên bị xoắn đau dữ dội và đột ngột, cao hơn bên bình thường, bìu bên xoắn to đau, mất phản xạ da bìu bên tinh hoàn bị xoắn (bằng kích thích nhẹ mặt trong đùi phía bên. Nếu bình thường thì tinh hoàn co lại, nếu bị xoắn tinh hoàn thì phản xạ này không xảy ra).
  • Các xét nghiệm cận lâm sàng như: siêu âm Doppler màu có thể thấy hình ảnh thiếu máu nuôi tinh hoàn, mào tinh và thừng tinh căng to, tổn thương do xoắn tinh hoàn.

Điều trị Xoắn tinh hoàn như thế nào?

Thời gian vàng điều trị xoắn tinh hoàn chỉ gồm 6 giờ đầu tiên tính từ lúc có biểu hiện đau. Nếu can thiệp trước 6 giờ, 100% bệnh nhân được cứu tinh hoàn. Đến trong khoảng từ 6-12 giờ thì khả năng cứu được tinh hoàn chỉ còn 50% và trong khoảng 12-24 giờ thì chỉ còn 20% được cứu. Trên 24 giờ thường sẽ không cứu được tinh hoàn. Điều đáng lưu ý là do phát hiện muộn, có nhiều trẻ bị xoắn tinh hoàn đến bệnh viện khi tinh hoàn đã bị hoại tử và buộc phải cắt bỏ. Trẻ bị cắt bỏ một tinh hoàn sẽ bị ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và nội tiết tố nam.

Mổ xoắn tinh hoàn là phẫu thuật ít phức tạp và ít xâm lấn. Phẫu thuật được tiến hành như sau: đầu tiên bác sĩ sẽ rạch da bìu; sau đó tháo xoắn thừng tinh; khâu cố định tinh hoàn vào bìu để phòng trường hợp tinh hoàn bị xoay.

Trong khi mổ các bác sĩ sẽ cố gắng làm mọi biện pháp để bảo tồn tinh hoàn bên xoắn như:

+ Ủ ấm tinh hoàn bằng nước muối sinh lý

+ Dùng nhỏ thuốc tê lên thừng tinh hoàn

+ Rạch bao trắng tinh hoàn giảm áp

+ Chỉ phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn khi mọi biện pháp bảo tồn thất bại

Theo dõi và tái khám:

- Theo dõi:

+ Nhiễm trùng sau mổ

+ Hoại tử tinh hoàn, teo tinh hoàn sau mổ tháo xoẵn giữ tinh hoàn

+ Xoắn tinh hoàn tái phát

- Tái khám: sau 1-3-6 tháng, tái khám theo dõi kết quả điều trị, xử lý tai biến chứng theo dõi tinh hoàn còn lại.

Phòng tránh bệnh Xoắn tinh hoàn

Tinh hoàn có thể xoay hoặc xoay tự do trong bìu là một đặc điểm di truyền, một số nam giới có và những người khác thì không. Cách duy nhất để ngăn ngừa xoắn tinh hoàn nếu có đặc điểm này là thông qua phẫu thuật để đính kèm cả hai tinh hoàn vào bên trong của bìu để không thể xoay tự do.

Tóm lại, xoắn tinh hoàn là một cấp cứu ngoại khoa, bệnh nhân cần được phẫu thuật can thiệp kịp thời. Vì vậy, bệnh nhân khi có các triệu chứng đau đột ngột ở vùng bìu, cần nhanh chóng đến cơ sở chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác, điều trị kịp thời.

An Toàn Y tế với hệ sinh thái bao gồm kênh Tiktok https://www.tiktok.com/@antoanytevn với 200k follower là kênh có nội dung cập nhật thời sự, uy tín về y tế, sức khoẻ, đời sống, xã hội, có sự tương tác rất lớn từ người dùng.

Hiện tại, chúng tôi đã và đang thực hiện hỗ trợ kết nối các cơ sở y tế, khám chữa bệnh, nhà thuốc bằng dạng bài:

Review y tế: Nhà thuốc tốt - Bác sỹ hay.

Đây là những review chân thực nhất về các cơ sở khám chữa bệnh, nhà thuốc được thực hiện bởi bên thứ 3 là các y, bác sỹ và có ý kiến đóng góp từ phía khách hàng.

Nội dung phù hợp với các phòng khám, nhà thuốc...nhân viên y tế đang muốn phát triển hình ảnh thương hiệu trên nền tảng TikTok và tiến lại gần hơn với khách hàng.

Để tham gia nhận hỗ trợ và kết nối, mọi người có nhu cầu có thể liên hệ gửi email tới [email protected] để đăng ký.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h