Thứ năm, 29/09/2022

Xẹp phổi là gì? Có nguy hiểm và điều trị được không?

Thứ hai, 19/09/2022, 15:30 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Nếu như không được điều trị kịp thời thì xẹp phổi có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng trong đó có cả tử vong.

Tổng quan chứng xẹp phổi

Chứng xẹp phổi là sự xẹp hoàn toàn hoặc một phần của toàn bộ phổi hoặc khu vực (thùy) của phổi. Nó xảy ra khi các túi khí nhỏ (phế nang) trong phổi bị xì hơi hoặc có thể chứa đầy chất lỏng phế nang.

Chứng xẹp phổi là một trong những biến chứng thở (hô hấp) phổ biến nhất sau phẫu thuật. Đây cũng là một biến chứng có thể có của các vấn đề hô hấp khác, bao gồm xơ nang, khối u phổi, chấn thương ngực, chất lỏng trong phổi và suy hô hấp, di chứng sau lao phổi. Bệnh cũng có thể xảy ra khi hít phải vật lạ.

Chứng xẹp phổi có thể gây trở ngại cho đường thở, đặc biệt nếu có mắc thêm bệnh về phổi. Điều trị bệnh này phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của tình trạng xẹp phổi.

chung-xep-phoi-co-the-gay-tro-ngai-cho-duong-tho
Chứng xẹp phổi có thể gây trở ngại cho đường thở

Nguyên nhân gây ra xẹp phổi

Nguyên nhân gây ra tùy thuộc vào xẹp phổi thuộc nhóm tắc nghẽn hay không tắc nghẽn

Không tắc nghẽn

Nguyên nhân gây xẹp phổi không tắc nghẽn bao gồm:

  • Phẫu thuật

Thuốc mê khi phẫu thuật có thể làm thay đổi hoạt động của phổi, cũng như sự trao đổi khí và thông khí, dẫn đến xẹp phổi.

Một vài loại phẫu thuật có thể làm cho việc thở trở nên khó khăn hơn hoặc đau hơn, việc này gây ảnh hưởng đến sự trao đổi khí và thông khí. Khoảng 90% người được gây mê tổng quát bị xẹp phổi.

Tràn dịch màng phổi xảy ra khi có dịch tích tụ giữa hai lớp của màng phổi, dẫn đến xẹp một phần hay toàn bộ phổi. Sự tích tụ dịch xảy ra khi có nhiễm trùng, các bệnh lý viêm hay khối u ác tính.

  • Tổn thương phổi

Tổn thương phổi hay tạo sẹo xơ ở phổi làm cho phổi bị co lại hay không thể giãn nở hết mức. Các bệnh như lao, xơ hóa, hay các bệnh mãn tính ở phổi khác sẽ dẫn đến tổn thương phổi.

  • Khối u

Khối u lành hay ác cũng có thể đè ép lên đường thở và nhu mô phổi gây ra xẹp phổi.

  • Rối loạn chất hoạt diện phổi

Sự thiếu hụt hay mất chức năng của chất hoạt diện có thể làm giảm đi sức căng bề mặt của các phế nang, làm cho chúng bị xẹp. Nguyên nhân thường do các bất thường do sinh non, bao gồm hội chứng suy hô hấp và hội chứng suy hô hấp cấp.

  • Bất thường đường dẫn khí hay nhu mô phổi

Bất thường ở đường dẫn khí hoặc nhu mô phổi thường gây trở ngại cho việc trao đổi khí, thông khí, sức căng bề mặt và sự liên kết giữa phổi và thành ngực.

  • Viêm màng phổi

Viêm màng phổi xảy ra khi màng phổi bị viêm trở nên thô và dính, chúng cọ dính vào nhau thay vì trượt nhẹ lên nhau khi hít vào và thở ra. Viêm màng phổi có thể gây ra do các bệnh lý viêm, nhiễm trùng, khối u hay các bệnh gây viêm khác.

Tắc nghẽn

Xẹp phổi do tắc nghẽn xảy ra khi có dị vật hay khối u gây tắc nghẽn cơ học tại đường dẫn khí hay làm tăng áp lực lên nhu mô phổi hoặc đường dẫn khí.

Các nguyên nhân thường gặp của xẹp phổi do tắc nghẽn:

  • Hít phải dị vật hoặc có dị vật vướng vào đường dẫn khí hay nhu mô phổi.
  • Khối u bên trong đường dẫn khí hay nhu mô phổi.
  • Đàm nhớt tích tụ thành một khối gây tắc nghẽn đường thở.

Triệu chứng của bệnh là gì?

Các triệu chứng xẹp phổi dao động từ không có đến rất nghiêm trọng và phụ thuộc vào mức độ phổi bị ảnh ảnh và tốc độ phát triển của nó. Nếu chỉ có một vài phế nang có liên quan hoặc nó xảy ra chậm, có thể không có bất kỳ triệu chứng nào. Khi chứng xẹp phổi liên quan đến rất nhiều phế nang hoặc xuất hiện nhanh chóng, nó khó có thể lấy đủ oxy vào máu. Hiện tượng oxy máu thấp có thể dẫn đến:

  • Khó thở
  • Đau ngực dữ dội, đặc biệt là khi hít thở sâu hoặc ho
  • Thở nhanh
  • Tăng nhịp tim
  • Da, môi, móng tay hoặc móng chân màu xanh

Đôi khi, viêm phổi sẽ phát triển ở những phần phổi bị ảnh hưởng. Khi điều này xảy ra, có thể có các triệu chứng viêm phổi điển hình, chẳng hạn như ho, sốt và đau ngực.

Phương pháp chẩn đoán

Xẹp phổi thường được chẩn đoán dựa vào bệnh sử, triệu chứng, bệnh nền, tiền căn y khoa và thăm khám lâm sàng.

Các kỹ thuật hình ảnh y học cũng hỗ trợ chẩn đoán như: X quang, CT scan hay siêu âm.

Bệnh cũng được chẩn đoán bằng phương pháp nội soi khí phế quản. Phương pháp này sử dụng một ống nhỏ có gắn camera và đèn đưa vào bên trong thanh quản, khí quản và phế quản để quan sát được bên trong của đường thở.

chup-x-quang-la-mot-trong-nhung-phuong-phap-chan-doan-xep-phoi
Chụp X-quang là một trong những phương pháp chẩn đoán xẹp phổi

Các phương pháp điều trị bệnh xẹp phổi

Các điều trị thường dùng dành cho xẹp phổi bao gồm:

  • Thuốc hít.
  • Các bài tập ho và thở.
  • Máy hỗ trợ hô hấp.
  • Ngồi thẳng.
  • Rời khỏi giường và di chuyển sớm sau khi phẫu thuật.

Phẫu thuật cũng được dùng để điều trị khi cần phải:

  • Loại bỏ dịch
  • Loại bỏ vật gây tắc nghẽn
  • Loại bỏ u

Phòng ngừa chứng xẹp phổi như thế nào?

Các cách phòng ngừa xẹp phổi bao gồm:

  • Bỏ thuốc lá
  • Duy trì cân nặng lý tưởng (theo dướng dẫn của bác sĩ)
  • Sử dụng máy hỗ trợ hô hấp
  • Thực hiện các bài tập thở
  • Điều trị các bệnh hô hấp hay các bệnh gây cản trở đường thở
  • Sử dụng các biện pháp giảm đau đúng cách
  • Ngồi thẳng thay vì nằm

An Toàn Y tế với hệ sinh thái bao gồm kênh Tiktok https://www.tiktok.com/@antoanytevn với 200k follower là kênh có nội dung cập nhật thời sự, uy tín về y tế, sức khoẻ, đời sống, xã hội, có sự tương tác rất lớn từ người dùng.

Hiện tại, chúng tôi đã và đang thực hiện hỗ trợ kết nối các cơ sở y tế, khám chữa bệnh, nhà thuốc bằng dạng bài:

Review y tế: Nhà thuốc tốt - Bác sỹ hay.

Đây là những review chân thực nhất về các cơ sở khám chữa bệnh, nhà thuốc được thực hiện bởi bên thứ 3 là các y, bác sỹ và có ý kiến đóng góp từ phía khách hàng.

Nội dung phù hợp với các phòng khám, nhà thuốc...nhân viên y tế đang muốn phát triển hình ảnh thương hiệu trên nền tảng TikTok và tiến lại gần hơn với khách hàng.

Để tham gia nhận hỗ trợ và kết nối, mọi người có nhu cầu có thể liên hệ gửi email tới [email protected] để đăng ký.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h