Thứ hai, 26/09/2022

Giải mã sự bí ẩn của hiện tượng ảo giác

Thứ ba, 20/09/2022, 11:30 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Ảo giác (Déjà vu) là hiện tượng bạn cảm giác những sự vật, sự việc, hoặc ai đó xuất hiện xung quanh mình như đã lặp lại ở quá khứ mặc dù nó chưa từng diễn ra.

deja-vu-la-gi
Deja vu là gì?

Déjà vu là gì?

Mặc dù thuật ngữ này bạn chưa từng nghe nhưng chắc chắn bạn đã trải qua. Đó là hiện tượng bạn cảm giác những sự vật, sự việc, hoặc ai đó xuất hiện xung quanh mình như đã lặp lại ở quá khứ mặc dù nó chưa từng diễn ra.

Déjà vu trong tiếng Pháp có nghĩa là “đã nhìn thấy” hay còn gọi là ký ức ảo giác hoặc promnesia (chứng rối loạn trí nhớ) là ảo giác, cảm thấy quen thuộc (như đã từng thấy, từng trải qua trong trí nhớ) trong một môi cảnh mới, chưa từng biết trước đó hoặc không nhớ rõ lúc nào.

Déjà vu mặc dù được phát hiện từ khá lâu nhưng nó lại là chủ đề gây đau đầu cho các nhà khoa học, nhât là các nhà tâm linh học hiện nay. Chưa ai có thể lí giải hiện tượng này 1 cách cụ thể. Thế giới dường như chỉ đang đoán mò về nó.

Các nhà nghiên cứu cũng đã thống kê thấy có một số yếu tố đặc trưng tác động đến sự xuất hiện của trải nghiệm Déjà vu như: tuổi tác, giới tính, điều kiện sống, tần suất đi du lịch, tình trạng căng thẳng và thuốc điều trị.

Hiện tượng Déjà vu được chia thành 2 loại chính:

  • Déjà vu bệnh lý thường liên quan đến bệnh lý động kinh. Hoặc khi kéo dài hoặc thường xuyên một cách bất thường. Hoặc kết hợp với các triệu chứng khác như ảo giác, hoang tưởng, và thường là dấu hiệu của các bệnh tâm thần.
  • Là hiện tượng Déjà vu không bệnh lý. Loại này thường xảy ra ở những người khỏe mạnh. Theo các thống kê thì những người đi du lịch nhiều hoặc xem phim nhiều sẽ gặp qua Déjà vu nhiều hơn những người khác. Nhiều nghiên cứu cho thấy Déjà vu giảm dần theo độ tuổi.

Tuy chưa có các kết luận khoa học chính thức nhưng hiện tượng này lại có rất nhiều giả thuyết liên quan:

deja-vu-co-rat-nhieu-gia-thuyet-lien-quan
Deja vu có rất nhiều giả thuyết liên quan
Nhớ lại ký ức (Memory recall) 

Một số chuyên gia cho rằng Déjà vu là hiện tượng liên quan đến cách bạn xử lý và nhớ lại ký ức. Hiện tượng này có thể xuất hiện để phản ứng với một sự kiện tương tự mà bạn đã từng từng qua trong thời thơ ấu không còn nhớ rõ. Mặc dù bạn không còn nhớ chi tiết ký ức này, bộ não của bạn vẫn có thể nhận thấy bạn đang ở trong tình huống tương tự, rồi gửi tín hiệu đến bạn.

“Trục trặc nhỏ” ở não (Minor brain circuit malfunctions) 

Déjà vu xảy ra khi não bạn gặp “trục trặc” nhỏ, tượng này thường xảy ra khi phần não để theo dõi các sự kiện hiện tại và phần não nhớ lại ký ức đều đang hoạt động cùng lúc. Lúc này, bộ não của bạn đã nhận thức sai những gì đang xảy ra ở hiện tại giống như một ký ức nào đó đã từng xảy ra. Kiểu rối loạn chức năng não này sẽ không đáng lo ngại ngoại trừ khi nó diễn ra thường xuyên.

Phân tách nhận thức (Split perception) 

Giả thuyết này cho thấy Déjà vu thường xảy ra khi bạn nhìn thấy điều gì đó ở hai thời điểm khác nhau. Ở lần đầu tiên, có thể lúc này bạn đang bị phân tâm, vì thế bộ não của bạn có thể đã bắt đầu hình thành trí nhớ về những gì bạn thấy, mặc dù lượng thông tin này rất hạn chế do bạn nhận được từ một lần ngắn ngủi. Vậy nên lần thứ 2 bạn sẽ cảm thấy rằng mình đang nhìn cảnh này lần đầu tiên.

Déjà vu là biểu hiện của bệnh động kinh

Những người bị bệnh động kinh thường có cảm giác cảm quen thuộc và tần suất xuất hiện nhiều hơn so với những người thường. Theo nghiên cứu của các bác sĩ, nhiều bệnh nhân trước khi bắt đầu cơn động kinh luôn xuất hiện cảm giác Déjà vu. Trên thực tế, từ những năm thế kỷ 19, mối liên quan giữa bệnh nhân động kinh và Déjà vu đã được nhiều chuyên gia chú ý đến, dù nền y học khi ấy còn chưa phát triển.

Khả năng nhớ của con người không tốt

Một giả thuyết nổi bật và khá cơ bản là bộ nhớ của con người không tốt. Ví dụ về điều này, khi bạn bắt gặp được một hiện tượng hoặc một đối tượng nào đó, bạn có được cảm giác quen thuộc Déjà vu, mặc dù trước đây bạn chưa từng gặp đối tượng hiện tượng này. Điều này được hiểu là, bạn đã từng thấy chúng trên sách hoặc tivi và khi gặp trường hợp tương tự, bạn lại có cảm giác quen thuộc như một cái gì đó đã được nhìn thấy trước đây. Thực ra, bộ nhớ không tốt, không phân biệt chính xác.

deja-vu-co-phai-la-tien-tri
Deja vu có phải là tiên tri?

Déjà vu là lỗi biên mục đơn giản?

Một giả thuyết khác lại cho rằng: Bộ nhớ dài hạn và ngắn hạn của não có thể bị sự cố. Ví dụ khi bạn tham gia một buổi tiệc, thay vì lưu trữ vào mục trí nhớ ngắn hạn thì bộ não lại bị lỗi và đưa vào mực dài hạn. Điều này khiến bạn cảm giác rằng sự việc ấy đã từng diễn ra.

Déjà vu mãn tính là hậu quả của tổn thương não

Déjà vu mãn tính là căn bệnh nghiêm trọng. Trong những trường hợp cực đoan, những người bị bệnh Déjà vu mãn tính thường từ chối đọc báo hay xem truyền hình, bởi họ luôn có cảm giác như đã đọc hay xem tất cả trước đó.

Các nhà nghiên cứu đã khám phá thấy rằng những người bị bệnh Déjà vu kinh niên thường bị tổn thương não, đặc biệt là những tổn thương ở vùng thái dương hoặc vùng trước mặt.

Déjà vu và tâm linh học

Nhiều nhà khoa học cho rằng Déjà vu và tiên tri là hai mặt hoàn toàn khác nhau nhưng nhiều người cũng cho rằng tiên tri chính là quá trình sự tổng hợp của nhiều trải nghiệm Deja Vu. Cụ thể nhà khoa học J.W.Dunne cũng đã thực hiện nghiên cứu vào  năm 1939, kết quả cho thấy có đến 12.7% những giấc mơ của các đối tượng có những điểm giống với sự kiện diễn ra trong tương lai. Điều này được gọi là Hiện tượng Deja Rev với những bí hiếm gấp bội lần.

Déjà vu liên quan tới những giấc mơ

Những giấc mơ cũng có thể được dùng để giải thích về hiện tượng tâm lý Déjà vu. Chúng trùng lặp với những tình huống trong mơ hoặc trải nghiệm hiện tượng trong trạng thái mơ.

Mặc dù Déjà vu đã được nghiên cứu trong hàng chục thập kỷ đến nay, đã có rất nhiều giả thuyết được đưa ra bởi những nhà khoa học nhưng đây vẫn là một hiện tượng chưa có lời giải thích cụ thể nào. Tất cả vẫn chỉ là giả thuyết, vẫn mơ hồ, vẫn đang là đề tài nghiên cứu giở chừng. Hi vọng rằng trong tương lai gần các nhà khoa học sẽ đưa ra được lời giải đáp cụ thể Déjà vu thực sự là gi.

An Toàn Y tế với hệ sinh thái bao gồm kênh Tiktok https://www.tiktok.com/@antoanytevn với 200k follower là kênh có nội dung cập nhật thời sự, uy tín về y tế, sức khoẻ, đời sống, xã hội, có sự tương tác rất lớn từ người dùng.

Hiện tại, chúng tôi đã và đang thực hiện hỗ trợ kết nối các cơ sở y tế, khám chữa bệnh, nhà thuốc bằng dạng bài:

Review y tế: Nhà thuốc tốt - Bác sỹ hay.

Đây là những review chân thực nhất về các cơ sở khám chữa bệnh, nhà thuốc được thực hiện bởi bên thứ 3 là các y, bác sỹ và có ý kiến đóng góp từ phía khách hàng.

Nội dung phù hợp với các phòng khám, nhà thuốc...nhân viên y tế đang muốn phát triển hình ảnh thương hiệu trên nền tảng TikTok và tiến lại gần hơn với khách hàng.

Để tham gia nhận hỗ trợ và kết nối, mọi người có nhu cầu có thể liên hệ gửi email tới [email protected] để đăng ký.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h