Thứ sáu, 02/12/2022

Dân số thế giới vượt mốc 8 tỷ, Việt Nam đối mặt với các thách thức nào?

Thứ tư, 16/11/2022, 15:30 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Theo Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam, ngày 15/11, quy mô dân số thế giới chạm mốc 8 tỷ người. Số lượng dân số toàn cầu gia tăng sẽ mang đến nhiều tác động từ sức khỏe đến môi trường.

Thế giới sẽ thay đổi thế nào khi vượt mốc dân số 8 tỷ người

Số liệu của Báo cáo Triển vọng dân số thế giới năm 2022 của Liên Hợp Quốc khiến nhiều người lo ngại về tác động của dân số ngày càng tăng lên vốn đang vật lộn với nhiều vấn đề như bất bình đẳng, khủng hoảng khí hậu, xung đột và di cư. Nhưng các chuyên gia Liên Hợp Quốc cho rằng cần nhìn xa hơn những con số để có giải pháp đúng đắn.

Cột mốc dân số 8 tỷ người đạt được 12 năm sau khi dân số toàn cầu đạt ngưỡng 7 tỷ người. Động lực chính thúc đẩy mức tăng trưởng này là việc tuổi thọ tiếp tục tăng lên 72,8 năm vào năm 2019, cao hơn 9 năm so với năm 1990. Đây là hệ quả của những tiến bộ và phát triển về y tế công cộng, vệ sinh và dinh dưỡng. Các dự đoán cho rằng, đến năm 2050, tuổi thọ trung bình vào khoảng 77,2 năm.

td-161122-ti-le-tang-dan-so-16685603349131387598975

Trong tương lai, nhân loại có thể đạt 8,5 tỷ người vào năm 2030, 9,7 tỷ vào năm 2050 và đạt đỉnh khoảng 10,4 tỷ trong những năm 2080 và duy trì ở mức đó cho đến năm 2100. Tuy nhiên, sự tăng trưởng không diễn ra đồng đều trên khắp hành tinh. Hơn 50% mức tăng dân số dự kiến đến năm 2050 tập trung ở 8 quốc gia: Congo, Ai Cập, Ethiopia, Ấn Độ, Nigeria, Pakistan, Philippines và Tanzania. 

Liên Hợp Quốc cũng đưa ra dự báo rằng, tỷ lệ người 65 tuổi sẽ tăng từ 10% trong năm 2022 lên 16% vào năm 2050. Con số đó gần gấp đôi số trẻ em dưới 5 tuổi và gần bằng số trẻ em dưới 12 tuổi. Xu hướng dân số già hóa được cho là sẽ tác động đến thị trường lao động và hệ thống hưu trí quốc gia khi dịch vụ chăm sóc người cao tuổi sẽ tăng cao. 

dan-so-1668560443002211767350

Để ứng phó những thách thức lớn do thay đổi về nhân khẩu học, tổ chức đa phương lớn nhất thế giới kêu gọi các quốc gia có dân số già điều chỉnh các chính sách công để giải quyết vấn đề này, bao gồm cải thiện tính bền vững của hệ thống an sinh xã hội và lương hưu, thiết lập hệ thống chăm sóc sức khỏe phổ quát...

Bên cạnh vấn đề tuổi tác, nhiều ý kiến vẫn quan ngại về những thách thức khác phát sinh từ sức ép dân số, như biến đổi khí hậu, an ninh lương thực, và sự tàn phá môi trường.

Việt Nam phải đối mặt với các thách thức khi dân số tăng

Trong bối cảnh dân số thế giới 8 tỷ người, Việt Nam sắp đạt quy mô dân số 100 triệu người vào tháng 4/2023. Việt Nam là quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới. Những người từ 60 tuổi trở lên chiếm 11,9% tổng dân số vào năm 2019 và đến năm 2050, con số này sẽ tăng lên hơn 25%.

Theo các chuyên gia cũng như đánh giá của Cục Dân số, có bốn thách thức mà ngành dân số Việt Nam đang gặp phải. Cụ thể, thứ nhất đó là tuổi thọ bình quân tăng, đạt mức xấp xỉ 74 tuổi, cao hơn so với các nước có cùng điều kiện kinh tế, nhưng tuổi thọ khỏe mạnh chỉ đạt 64 tuổi.

Thứ hai là tỉ số giới tính khi sinh, mặc dù đã có nhiều can thiệp về chính sách như cấm công bố giới tính trước sinh, nhưng thực tế không thực hiện được yêu cầu này. Tỉ số giới tính khi sinh của trẻ em mới sinh năm 2021 là 112 trẻ trai/100 trẻ gái.

20211102082244-sk1

Với tốc độ này và nếu các biện pháp can thiệp tiếp tục không hiệu quả, Việt Nam sẽ thừa 2,3 - 4,3 triệu nam giới vào năm 2050. Lúc đó có thể nam giới Việt Nam sẽ gặp các vấn đề như Hàn Quốc, Trung Quốc đang gặp hiện nay là khi đến tuổi kết hôn không tìm được bạn đời, dẫn đến nhiều hệ lụy xã hội.

Thứ ba, đó là vấn đề già hóa dân số nhanh. Các chuyên gia đã dự báo người Việt có thể sẽ "già trước khi giàu". Tỉ lệ người lao động tham gia bảo hiểm xã hội (và có lương khi về già) hiện mới ở mức trên 33% lực lượng lao động trong độ tuổi. Như vậy còn một tỉ lệ đáng kể người lao động không có thu nhập khi về già.

Quỹ dân số thế giới đánh giá Việt Nam là một trong các quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới. Năm 2019, người từ 60 tuổi trở lên chiếm 11,9% tổng dân số, nhưng đến năm 2050 con số này sẽ tăng lên hơn 25%. Như vậy, đến năm 2036, Việt Nam bước vào thời kỳ dân số già, chuyển từ xã hội "già hóa" sang xã hội "già". Sự thay đổi nhân khẩu học này xảy ra do giảm tỉ lệ tử vong, tăng tuổi thọ và giảm mạnh tỉ lệ sinh.

nguoi-gia-1508-10545996

Các chuyên gia về dân số cho rằng, điều quan trọng là Việt Nam phải thực hiện ngay các giải pháp để giải quyết thách thức đó để làm sao, những người cao tuổi không phải là gánh nặng. Họ vẫn có thể đóng góp cho xã hội khi tuổi đã cao bởi kinh nghiệm, sự trải nghiệm riêng của họ.

Thứ tư là Việt Nam chưa khai thác tốt lợi thế của thời kỳ dân số vàng, là giai đoạn số người trong độ tuổi lao động (15 - 64 tuổi) cao gấp đôi so với nhóm phụ thuộc (dưới 15 và trên 64 tuổi), đây là giai đoạn mà lực lượng lao động đông đảo, tạo ra nhiều của cải cho xã hội.

Theo Cục Dân số, Việt Nam đã bước vào giai đoạn dân số vàng từ 2007 và dự báo giai đoạn này kéo dài đến 2038. Điều đặc biệt hơn nữa là giới trẻ ngày nay có những đặc điểm rất đáng trông đợi để kiến tạo tương lai cho đất nước. Đó là một thế hệ am hiểu công nghệ, ngoại ngữ, một thế hệ công dân toàn cầu có thể đóng góp làm nên một tương lai phát triển mạnh mẽ.

2

Nhiều chính sách đã được ban hành để tận dụng cơ hội dân số vàng, tuy nhiên vướng mắc về tỉ lệ lao động đã qua đào tạo, chất lượng nhân lực và năng suất lao động còn nhiều hạn chế, lực lượng lao động dồi dào nhưng giá nhân công rẻ.

Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc năm nay nhấn mạnh 8 tỷ người là sức mạnh, là một thế giới với tiềm năng vô hạn. Đừng nhìn con người là vấn đề, hãy nhìn con người là giải pháp. Chúng ta cần xây dựng một thế giới với 8 tỷ con người kiên cường, một thế giới đề cao quyền và lựa chọn của từng cá nhân, mang đến những khả năng vô hạn - khả năng cho con người, xã hội và hành tinh chung của chúng ta phát triển và thịnh vượng.

An Toàn Y tế với hệ sinh thái bao gồm kênh Tiktok https://www.tiktok.com/@antoanytevn với 200k follower là kênh có nội dung cập nhật thời sự, uy tín về y tế, sức khoẻ, đời sống, xã hội, có sự tương tác rất lớn từ người dùng.

Hiện tại, chúng tôi đã và đang thực hiện hỗ trợ kết nối các cơ sở y tế, khám chữa bệnh, nhà thuốc bằng dạng bài:

Review y tế: Nhà thuốc tốt - Bác sỹ hay.

Đây là những review chân thực nhất về các cơ sở khám chữa bệnh, nhà thuốc được thực hiện bởi bên thứ 3 là các y, bác sỹ và có ý kiến đóng góp từ phía khách hàng.

Nội dung phù hợp với các phòng khám, nhà thuốc...nhân viên y tế đang muốn phát triển hình ảnh thương hiệu trên nền tảng TikTok và tiến lại gần hơn với khách hàng.

Để tham gia nhận hỗ trợ và kết nối, mọi người có nhu cầu có thể liên hệ gửi email tới [email protected] để đăng ký.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h