Thứ tư, 10/08/2022

Mách mẹ bầu cách phòng tránh dị tật thai nhi trước và trong thai kỳ

Thứ bảy, 25/06/2022, 11:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Dị tật bẩm sinh là vấn đề xảy ra khi trẻ đang phát triển trong tử cung (trong dạ con). Các dị tật bẩm sinh có thể là nhỏ hoặc nghiêm trọng. Chúng có thể ảnh hưởng đến ngoại hình, chức năng của cơ quan, và sự phát triển thể chất lẫn tinh thần của trẻ.

Nguyên nhân gây dị tật bẩm sinh ở thai nhi

1. Thai phụ bỏ qua sàng lọc dị tật trước sinh

Nhiều thai phụ chủ quan nghĩ sức khỏe mình tốt, không khám sàng lọc tiền hôn nhân, không sàng lọc dị tật trước sinh đã để lại hậu quả đáng tiếc. Việc xét nghiệm sàng lọc trước sinh vô cùng quan trọng, không chỉ giúp phát hiện dị tật bẩm sinh cho thai nhi mà còn giúp cải thiện và nâng cao chất lượng giống nòi. Vì vậy, đây là việc làm cần thiết cần thực hiện trước sinh giúp các mẹ phát hiện được các bệnh lý, sinh con khỏe mạnh.

2. Thai phụ lớn tuổi (ngoài 35 tuổi)

Các nhà khoa học đã chỉ ra rằng những phụ nữ mang thai ngoài 35 tuổi và người bố từ 50 tuổi trở lên có nguy cơ sinh con mắc những hội chứng dị tật bẩm sinh cao hơn những người ít tuổi.

Đối với người bố, từ 50 tuổi trở lên mặc dù vẫn còn khả năng sản sinh tinh trùng nhưng ở độ tuổi này, tinh trùng dễ bị lỗi (yếu, không có đuôi, dị dạng,…) dẫn đến những bất thường gây nên bệnh di truyền cho thai nhi. Hơn nữa, nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng trẻ được sinh ra khi người bố từ 40 tuổi trở lên có nguy cơ bị suy yếu não, chỉ số IQ thấp,…gấp 6 lần so với những người bố sinh con trong độ tuổi 30.

50-tuoi-sinh-con-duoc-khong-1

3. Bố mẹ mắc bệnh di truyền hoặc tiền sử sinh con bị dị tật

Khi bố mẹ mắc bệnh di truyền hoặc khỏe mạnh nhưng trong gia đình có tiền sử dị tật bẩm sinh hoặc mẹ có tiền sử sảy thai, sinh non, thai dị dạng... thì khả năng cao những bệnh di truyền đó gặp ở thai nhi.

Cũng tùy vào những bất thường di truyền của bố mẹ mà xác định được xác suất thai nhi có thể mắc phải trước những hội chứng di truyền đó. Điều này có thể gây sảy thai, lưu thai hoặc thai nhi sinh ra sẽ có nguy cơ mắc phải những hội chứng dị tật bẩm sinh khi sinh ra.

4. Thai phụ mắc bệnh truyền nhiễm khi mang thai

Khi mang thai mẹ nhiễm các virus Herpes, Rubella, Cytomegalo,... trong 3 tháng đầu tiên của thai kỳ sẽ khiến trẻ dễ mắc các dị tật, đặc biệt là bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em. Mẹ bị đái tháo đường, Lupus ban đỏ trong thời gian mang thai cũng có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm, khiến trẻ có nguy cơ bị dị tật tim bẩm sinh.

5. Thai phụ tiếp xúc với chất phóng xạ, chất độc hại khi mang thai

Việc mẹ bầu tiếp xúc với một số loại thuốc và các hóa chất độc hại (thuốc trừ sâu, rượu, thuốc lá và chất phóng xạ…) trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ thai nhi bị ảnh hưởng và mắc dị tật bẩm sinh. Bên cạnh đó, làm việc hoặc sống gần các khu vực chất thải, lò luyện kim hoặc hầm mỏ cũng có thể là một rủi ro lớn.

Đặc biệt, mẹ bầu không biết mình mang thai mà vô tình chụp X - quang, tia X được xác định có thể gây dị tật thai nhi nghiêm trọng. Tại các phòng chụp X - quang thường có khuyến cáo rất rõ ràng người đang mang thai không được vào phòng chụp.

shutterstock_508830394

6. Tự ý uống thuốc khi mang thai mà không có chỉ định của bác sĩ

Đây là nguyên nhân các mẹ bầu thường gặp nhất, khi ốm thường tự uống thuốc theo kinh nghiệm cho nhanh khỏi mà ít ai biết đó là sai lầm. Khi nào có những dấu hiệu bị ho, viêm họng, cảm cúm hay sốt khi đang mang thai thì mẹ bầu đều nên đi thăm khám để được điều trị và uống thuốc an toàn. Uống thuốc không chỉ định của bác sĩ có thể tác động rất xấu đến sự phát triển của thai nhi. Mẹ bầu tuyệt đối không được tự ý uống thuốc trong thai kỳ mà không được sự cho phép của bác sĩ.

Các dạng dị tật bẩm sinh thường gặp

Các dị tật bẩm sinh thường được phân loại theo dị tật cấu trúc, chức năng và sự phát triển.Các khuyết tật cấu trúc là khi một bộ phận cơ thể bị mất hoặc bị biến dạng. Các khuyết tật cấu trúc phổ biến nhất là:

  • Khiếm khuyết tim.
  • Sứt môi hở hàm ếch, khi có sự mở hoặc phân chia ở môi hoặc vòm miệng.
  • U nang, khi tủy sống không phát triển đúng cách.
  • Bàn chân vẹo, khi bàn chân chỉa vào trong thay vì chỉa ra ngoài.

Các loại dị tật bẩm sinh chức năng hoặc phát triển bao gồm:

  • Hội chứng Down: gây ra sự đình trệ trong việc phát triển thể chất và tinh thần.
  • Bệnh hồng cầu lưỡi liềm, xảy ra khi các tế bào hồng cầu trở nên méo mó.
  • Xơ nang gây tổn thương phổi và hệ tiêu hóa.
20191228_121009_900463_ho-ham-ech.max-1800x1800

 

Cách phòng tránh dị tật thai nhi trước thai kỳ

1. Giám định di truyền

Nếu gia đình vợ hoặc chồng bạn có lịch sử bị dị tật di truyền thì xét nghiệm chẩn đoán di truyền trước sinh sẽ phần nào xác định được nguy cơ dị tật, kết quả xét nghiệm sẽ giúp bác sĩ tư vấn về nguy cơ dị tật để đưa ra các giải pháp cho việc mang thai và sinh con.

Có hai cách giám định di truyền là xét nghiệm sàng lọc trước sinh và xét nghiệm chẩn đoán trước sinh.

2. Khám bệnh trước khi thụ thai

Người mẹ trong thời gian mang thai nếu bị mắc một số bệnh như tiểu đường, viêm thận, các bệnh do nhiễm khuẩn, béo phì hoặc có vấn đề về thần kinh sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thai nhi.

Phụ nữ trước khi mang thai nên đi khám bệnh tổng quát, nếu có mắc bệnh ảnh hưởng đến thai nhi thì có thể chữa trị trước khi mang bầu hoặc báo với bác sĩ để theo dõi trong quá trình mang thai. 

3. Tiêm phòng trước khi mang thai

Tiêm phòng trước khi mang thai hiện nay đang dần là xu hướng được nhiều gia đình lựa chọn. Tiêm phòng giúp thai phụ tránh được những bệnh lý nghiêm trọng gây ảnh hưởng đến thai nhi.

Các loại vắc xin tiêm phòng trước khi mang thai bao gồm: vắc xin cúmviêm gan BThủy đậu và Sởi – Quai bị – Rubella... Nên tiêm vắc xin trước khi mang thai từ 3-6 tháng.

anh-bai_1000x668

4. Bổ sung Acid folic từ sớm

Axit folic hay còn gọi là vitamin B9. Đây là một loại vitamin thuộc nhóm B, rất cần thiết và quan trọng đối với cơ thể.

Axit folic rất cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển của cơ thể người, đặc biệt quan trọng đối với phụ nữ mang thai. Cơ thể sử dụng axit folic để tạo ra DNA. Nếu bạn đang mang thai, axit folic giúp phát triển hệ thần kinh và ống thần kinh của em bé trong giai đoạn đầu của thai kỳ.

Dị tật có thể xảy ra khi có sự cố trong quá trình phát triển ống thần kinh của em bé. Điều này có thể gây ra một loạt các khuyết tật như mất kiểm soát bàng quang và ruột, tê liệt các chi. Nghiêm trọng nhất phải kể tới tình trạng nứt đốt sống, thường được phát hiện khi siêu âm vào tuần thứ 18 của thai kỳ.

Cách tốt nhất để giảm nguy cơ thai nhi bị dị tật ống thần kinh là bổ sung axit folic hàng ngày khoảng 3 tháng trước khi thụ thai cho đến khi thai được ít nhất 12 tuần.

Nghiên cứu cho thấy rằng, việc bổ sung 400mg axit folic hàng ngày giúp giảm nguy cơ thai nhi bị lệch cột sống và các dị tật bẩm sinh tương tự lên đến 70%. Acid folic có thể bổ sung qua đường uống thuốc hoặc từ các thực phẩm tự nhiên như súp lơ, hạt hướng dương, đậu cô ve, quả bơ, trứng, măng tây...

an-gi-tot-cho-me-va-be-5

 

Cách phòng tránh dị tật thai nhi trong thai kỳ

1. Ăn uống lành mạnh

Chế độ ăn lành mạnh và hợp lý luôn là cách tốt nhất để có một thai kỳ khỏe mạnh. Thai phụ nên bổ sung nhiều thực phẩm có nhiều chất dinh dưỡng tốt cho thai nhi và nên hạn chế ăn thực phẩm chế biến sẵn.

Nên bổ sung các vitamin cần thiết cho sự phát triển của thai nhi như B9, sắt, canxi, DHA qua nguồn thực phẩm. Thai phụ cũng nên duy trì cân nặng lý tưởng và lối sống lành mạnh

2. Khám thai định kỳ

Khám thai định kỳ giúp thai phụ nắm bắt được tình hình của thai nhi cũng như sớm phát hiện các dị tật bẩm sinh nếu có. Từ đó bác sĩ sẽ đưa ra các cách xử lý nếu phát hiện thai nhi bị dị tật. Hiện nay siêu âm thai cũng giúp phát hiện sớm các trường hợp dị dạng thai nhi.

Ngoài ra thai phụ cũng nên uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ trong quá trình mang thai, tránh uống thuốc bừa bãi gây hại cho thai nhi.

22-03-2022_08_36_01_cac-di-tat-thai-nhi-thuong-gap

Để phòng tránh dị tật bẩm sinh trong thai kỳ, ngay từ trước khi mang thai và trong thời gian mang thai, mẹ bầu cần tuân thủ nghiêm ngặt lịch khám và theo dõi thai kì mà bác sĩ đã đưa ra. Ngoài ra, cần thực hiện sàng lọc và chẩn đoán cần thiết khi mang thai giúp phát hiện sớm dị tật bẩm sinh ngay từ trong giai đoạn bào thai. Việc này có ý nghĩa rất lớn trong công tác can thiệp sớm trong bào thai hay điều trị sớm sau sinh, giúp trẻ phát triển bình thường.

3. Tránh xa các chất kích thích

Rượu là chất kích thích gây nghiện và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe nếu sử dụng quá nhiều. Thai phụ trong quá trình mang thai tuyệt đối không nên uống rượu vì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thai nhi trong bụng.

Uống rượu sẽ làm giảm sự lưu thông trong máu từ mẹ qua con, do đó chất dinh dưỡng cũng như dưỡng khí qua thai nhi sẽ bị suy yếu, tăng khả năng gây dị tật thai nhi.

Phụ nữ mang thai nên cách ly với thuốc lá ( chủ động và thụ động) vì thuốc lá sẽ gây ảnh hưởng xấu đến phổi và não của thai nhi

05

4. Tránh tiếp xúc độc tố từ môi trường

Phụ nữ có thai nên tránh những khu vực có nhiều hóa chất độc hại, kể cả các hóa chất tẩy rửa dùng trong gia đình. Nếu thai phụ làm trong môi trường có nhiều chất độc hại thì nên sử dụng đồ bảo hộ như găng tay, khẩu trang, mặt nạ phòng độc để bảo vệ bản thân.

Phụ nữ mang thai nên tránh xa chó mèo và các loại vật nuôi khác vì trên cơ thể chúng thường có các vi khuẩn gây bệnh.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h
Từ khóa: dị tật thai nhi
antoanyte.vn