Thứ năm, 29/09/2022

Giải mã hiện tượng mộng du trong cuộc sống hàng ngày

Thứ sáu, 16/09/2022, 17:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Mộng du là biểu hiện cao nhất của chứng rối loạn giấc ngủ, con người thức dậy làm những hành động đời thường nhưng hoàn toàn không ý thức.

Mộng du là tình trạng rối loạn làm người bệnh đứng dậy và đi lại khi họ vẫn đang ngủ. Bệnh thường xảy ra khi một người ở giữa giai đoạn ngủ say và giai đoạn chuẩn bị thức giấc. Người bị mộng du không thể phản ứng lại các sự kiện và không thể nhớ được chúng. Trong một số trường hợp, người bệnh thường nói những điều vô nghĩa.

Tại sao bạn bị mộng du?

Ở trẻ nhỏ, chứng mộng du có liên quan khiến trẻ bị đái dầm có nguyên nhân là do hệ thần kinh ở trẻ chưa phát triển hoàn thiện, khiến trẻ chưa thể duy trì giấc ngủ sâu suốt đêm. Tỉ lệ mắc chứng bệnh này ở trẻ vì vậy khá cao, chiếm khoảng 29% với các trẻ từ 2 - 13 tuổi.

Ở người trưởng thành, tỉ lệ mắc bệnh mộng du thấp hơn, tuy nhiên thường triệu chứng kéo dài và nghiêm trọng hơn. Nguyên nhân ở mỗi bệnh nhân có thể khác nhau, phổ biến như: môi trường ngủ quá ồn ào, chênh lệch múi giờ do phải di chuyển giữa các quốc gia, tình trạng thiếu ngủ, căng thẳng, mệt mỏi cả về thể chất và tinh thần. 

Ngoài ra, chứng mộng du còn liên quan đến các tác nhân khác như: thuốc ngủ, chứng ngưng thở khi ngủ, bệnh trào ngược dạ dày thực quản, đau nửa đầu, hội chứng chân không yên, tiền sử chấn thương đầu,...

ảnh ảnh

Giải mã hiện tượng mộng du trong cuộc sống hàng ngày

Mộng du là loại rối loạn giấc ngủ, con người tỉnh dậy trong đêm và làm những hành động bình thường như nấu ăn, uống trà , dọn dẹp... nhưng thực tế bản thân lại không nhận thức được. Khi những hành động này vượt xa sự vô hại, đến mức hãm hiếp, bạo lực hoặc giết người, mộng du trở thành bất hợp pháp. Đây là một hiện tượng khó hiểu đối với y học và pháp luật.

Theo các nhà khoa học, giấc ngủ được chia thành hai phần: giấc ngủ chuyển động nhanh (REM) và giấc ngủ không chuyển động nhanh (NREM). Khi ngả lưng giai đoạn đầu, con người thường bước vào giấc ngủ NREM. Trong giai đoạn này, suy nghĩ bắt đầu trôi dạt, khả năng phản ứng với các kích thích bên ngoài bắt đầu giảm, hoạt động cơ bắp bắt đầu chậm. 

Các nhà khoa học cho rằng bình thường cơ chế sinh học của con người trong lúc chuẩn bị bước vào giai đoạn ngủ sâu của giấc ngủ NREM, sang giấc ngủ REM sẽ có sự chuyển tiếp của các dây thần kinh và các cơ trong cơ thể. Tuy nhiên, ở một số người cơ chế này lại không xảy ra. Họ bị xáo trộn giữa hai giai đoạn giấc ngủ, dẫn đến hỗn hợp thức - tỉnh. Họ làm mọi việc nhưng không có ý thức.

Điều này dẫn đến một loạt các hành vi như nói chuyện hoặc la hét, đè bẹp chân tay một người. Lâu dần, hiện tượng mộng du xuất hiện như một tập hợp của các hoạt động khác nhau, từ đi bộ đến lái xe, lặp đi lặp lại trong nhiều đêm, thậm chí bạo lực. Đây được coi là một trong những chứng rối loạn giấc ngủ, thường xảy ra phổ biến ở nam giới 7-15 tuổi.

20220519_benh-mong-du-la-gi-2

Các hành động thường kéo dài từ vài phút đến một giờ, có thể xảy ra từ mỗi tháng một lần đến nhiều đêm mỗi tuần. Người bị mộng du không nhận thức rõ cảnh vật, âm thanh, mùi vị, thậm chí là cảm giác đau đớn. Khi một người bị mộng du, những người khác thường không đánh thức được họ. Ngược lại, việc đánh thức có thể gây ra những phản ứng bạo lực trở lại.

Các nhà nghiên cứu y học cho rằng, mộng du là sự kết hợp giữa chứng rối loạn giấc ngủ và bệnh thần kinh thoái hóa, bao gồm bệnh Parkinson, sa sút trí tuệ, nhiều chứng teo cơ. Chứng minh cho thấy hơn 2/3 bệnh nhân được chẩn đoán ban đầu bị rối loạn giấc ngủ cuối cùng đã phát triển các triệu chứng của bệnh tâm thần.

Hầu hết loại rối loạn giấc ngủ khi để lâu sẽ càng trầm trọng hơn. Theo các nhà khoa học, căng thẳng, thiếu ngủ, ma túy, dùng nhiều loại thuốc...  đều làm tăng nguy cơ bị rối loạn giấc ngủ, nguyên nhân dẫn đến chứng mộng du. Nếu để lâu, tình trạng này càng ngày càng nặng và người bị mộng du sẽ ngày càng có những hành vi bạo lực hơn, gây nguy hiểm tính mạng.

Điều trị và ngăn ngừa mộng du như thế nào?

Để ngăn chặn và điều trị chứng mộng du, cần xác định và điều trị từ nguyên nhân kết hợp với các thói quen ngủ lành mạnh. Cụ thể như sau:

1. Điều cần làm khi gặp người bị mộng du

  • Nên để chuông ở cửa ra vào để báo thức cho người khác khi bệnh nhân mở cửa. Khi đó cần đưa bệnh nhân trở lại giường ngủ và không nên cố gắng đánh thức người đang mộng du vì có thể làm họ bị kích động, để người bệnh ngủ đủ thời gian và có giờ giấc.
  • Riêng đối với trẻ em, khi bị mộng du cần dịu dàng đưa trẻ trở lại phòng ngủ. Trước hết đưa trẻ vào nhà vệ sinh vì có thể trẻ đi tìm chỗ vệ sinh, sau đó đưa trẻ về giường. Mộng du có thể kết thúc ngay khi trẻ nằm lên giường. Đừng trông đợi trẻ thức tỉnh khi trở lại giấc ngủ bình thường.
  • Nếu trẻ cần được đánh thức sớm vào buổi sáng thì phải đi ngủ sớm hơn vào tối hôm trước. Cố gắng đánh thức đúng giờ đề phòng mộng du: Nếu con bạn thường bị mộng du, ghi chép thời gian từ lúc trẻ ngủ đến lúc bắt đầu mộng du. Sau đó đánh thức trẻ 15 phút trước khi trẻ bắt đầu mộng du, giữ cho trẻ thức 5 phút. Làm như vậy 7 đêm liền. Nếu trẻ bị mộng du lại thì luyện tập tiếp 7 đêm nữa.
mong-du-o-tre-em

2. Biện pháp ngăn chặn mộng du

Các thói quen và biện pháp cải thiện giấc ngủ sau có thể giảm chứng mộng du cũng như hậu quả của chứng bệnh này:

  • Tập thói quen đi ngủ và thức dậy cùng một thời điểm trong ngày, tránh ngủ quá khuya và thời gian ngủ quá ít trong thời gian dài.

  • Thư giãn tinh thần trước khi ngủ bằng cách tắm nước ấm, ngâm chân, massage chân, đọc sách, nghe nhạc hay nói chuyện với mọi người, tránh sử dụng thiết bị điện tử kéo dài.

  • Tạo môi trường an toàn, thoải mái, thoáng mát khi ngủ, loại bỏ những vật dụng xung quanh có thể khiến người mộng du gây tổn thương cho bản thân hay những người xung quanh.

An Toàn Y tế với hệ sinh thái bao gồm kênh Tiktok https://www.tiktok.com/@antoanytevn với 200k follower là kênh có nội dung cập nhật thời sự, uy tín về y tế, sức khoẻ, đời sống, xã hội, có sự tương tác rất lớn từ người dùng.

Hiện tại, chúng tôi đã và đang thực hiện hỗ trợ kết nối các cơ sở y tế, khám chữa bệnh, nhà thuốc bằng dạng bài:

Review y tế: Nhà thuốc tốt - Bác sỹ hay.

Đây là những review chân thực nhất về các cơ sở khám chữa bệnh, nhà thuốc được thực hiện bởi bên thứ 3 là các y, bác sỹ và có ý kiến đóng góp từ phía khách hàng.

Nội dung phù hợp với các phòng khám, nhà thuốc...nhân viên y tế đang muốn phát triển hình ảnh thương hiệu trên nền tảng TikTok và tiến lại gần hơn với khách hàng.

Để tham gia nhận hỗ trợ và kết nối, mọi người có nhu cầu có thể liên hệ gửi email tới [email protected] để đăng ký.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h