Thứ ba, 28/09/2021

Những cách bổ sung vitamin B12 an toàn cho sức khỏe

Thứ tư, 01/09/2021, 16:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Bổ sung vitamin B12 đúng cách sẽ giúp duy trì và bảo vệ các chức năng của cơ thể như hệ thần kinh, hệ miễn dịch, đường tiêu hóa, tim mạch...

Tại sao thiếu vitamin B12?

Hầu hết mọi người đều có đủ vitamin B12 hấp thu từ thực phẩm ăn uống hằng ngày bởi rất nhiều loại thức ăn. Hơn nữa, cơ thể có cơ chế tích lũy để sử dụng khi cần thiết, khả năng tích trữ lên tới một vài năm. Tuy nhiên, độ tuổi càng cao, khả năng hấp thu của đường ruột càng kém, làm tăng nguy cơ thiếu hụt.

20210116_thieu-vitamin-b12-1
Cơ thể nạp vào vitamin B12 từ thực phẩm.

Những người có nguy cơ cao thiếu vitamin B12 gồm:

Người bị thiếu máu: Protein đặc hiệu kết hợp với vitamin B12 trong thức ăn ở dạ dày hòa tan vào máu. Thiếu máu khiến cơ thể khó hấp thu vitamin này hơn.

Bệnh viêm teo dạ dày, nhất là khiến niêm mạc dạ dày mỏng đi: Hoạt động của dạ dày kém hơn, khả năng tiêu hóa và hấp thu vitamin B12 vì thế mà bị ảnh hưởng.

Các bệnh lý liên quan đến ruột non như: ký sinh trùng, bệnh Celiac, bệnh Crohn, sự phát triển của vi khuẩn… cản trở hoạt động của cơ quan này.

Các bệnh lý liên quan đến hệ miễn dịch như Graves, Lupus miễn dịch…

Sử dụng thuốc trị bệnh: Thuốc ức chế bơm Proton (Lansoprazole, Omeprazole, Esomeprazole, Pantoprazole…), thuốc trị bệnh tiểu đường (Glucophage…).

Những người thực hiện chế độ ăn thuần chay (hoàn toàn loại bỏ thực phẩm từ động vật), trong đó có thịt, sữa, phô mai, trứng đều chứa hàm lượng vitamin B12 và là nguồn cung cấp chủ yếu.

20210116_thieu-vitamin-b12-2
Thiếu vitamin B12 thường gặp ở người ăn thuần chay.

Thiếu vitamin B12 gây ra bệnh gì?

Nếu thiếu vitamin B12 nhẹ, có thể bệnh nhân sẽ không xuất hiện triệu chứng và bệnh lý. Tuy nhiên, nếu không được bổ sung kịp thời, tình trạng thiếu dinh dưỡng này sẽ khiến bạn đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe như:

Cơ thể mệt mỏi, thường xuyên bị hoa mắt chóng mặt

Thiếu vitamin B12 thường gây thiếu máu, suy nhược, mệt mỏi, kiệt sức, buồn ngủ… Tình trạng này thường kéo dài từ ngày này qua ngày khác dù bạn đã tìm nhiều biện pháp khắc phục như ngủ nhiều hơn, ăn uống nhiều dinh dưỡng, hạn chế làm việc quá sức…

Rất nhiều người thiếu vitamin B12 nhầm lẫn triệu chứng này với tình trạng thiếu ngủ, làm việc quá sức hoặc tinh thần căng thẳng. Nếu tình trạng này kéo dài, không thuyên giảm dù đã cố gắng khắc phục thì nên tới bệnh viện kiểm tra nồng độ vitamin B12 trong máu.

20210116_thieu-vitamin-b12-3
Thiếu vitamin B12 gây thiếu máu, suy nhược cơ thể.

Tổn thương thần kinh

Hệ thần kinh hoạt động tốt có sự góp mặt quan trọng của vitamin B12, vì thế thiếu hụt dinh dưỡng này thường gây ra suy nhược, tổn thương thần kinh.

Nặng nề hơn, thiếu vitamin này còn gây thoái hóa tủy sống, thoái hóa dây thần kinh ngoại biên, dây thần kinh thị giác,… khi lớp bảo vệ dây thần kinh được hình thành từ vitamin B12 không còn. Tổn thương thần kinh này thường gây ra triệu chứng tê bì chân tay.

Giảm thị lực

Thiếu hụt vitamin B12 ảnh hưởng đến hoạt động và chức năng của dây thần kinh thị giác, người bệnh thường bị suy giảm thị lực. Tình trạng này thường gặp ở những người bệnh suy dinh dưỡng hoặc ăn chế độ chay thuần không tiêu thụ bất cứ thực phẩm có nguồn gốc động vật nào.

20191101_013028_880111_mat.max-1800x1800
Thị lực có thể bị ảnh hưởng do thiết vitamin B12.

Để tăng cường sức khỏe mắt, ngoài bổ sung vitamin B12, bệnh nhân nên kết hợp bổ sung cả DHA và vitamin E. Bổ sung thích hợp trong thời gian dài không những làm tăng thị giác và độ nhạy của võng mạc mà còn làm giảm nguy cơ đục thủy tinh thể - căn bệnh nguy hiểm đe dọa đến thị lực của nhiều người.

Rối loạn tiêu hóa

Thiếu vitamin B12 cũng được ghi nhận gây ra nhiều vấn đề tiêu hóa như tiêu chảy, táo bón, đầy hơi… và tình trạng bệnh sẽ trở thành mạn tính nếu không điều trị. Các triệu chứng này thường sẽ được khắc phục nhanh chóng khi bổ sung đủ lượng Vitamin cần thiết.

Phần lớn bệnh nhân thiếu hụt vitamin B12 nặng đều do rối loạn trong sản xuất protein ở dạ dày. Để điều trị, bổ sung tăng cường vitamin này không đạt hiệu quả, bệnh nhân bắt buộc phải tiêm bổ sung với liều lượng thích hợp dưới sự giám sát của bác sĩ.

Biến chứng khác

Thiếu vitamin B12 có thể gây ra các triệu chứng thiếu máu hồng cầu với lưỡi to, mất gai lưỡi. Nếu thiếu máu nặng thì có thể dẫn tới suy tim, nguy hiểm đến tính mạng người bệnh.

Tình trạng lưỡi to sẽ ngày càng trầm trọng theo thời gian, vì thế nếu thấy bệnh kéo dài, nặng dần, không đáp ứng với điều trị bệnh thì cần sớm đi thăm khám bác sĩ. Xét nghiệm máu sẽ cho biết nồng độ vitamin B12 trong máu hiện tại của bạn là bao nhiêu, nếu thấp quá mức sẽ cần bổ sung tăng cường. 

Khi cơ thể được cung cấp đủ vitamin B12 trở lại, các triệu chứng này sẽ giảm dần đến biến mất.

Cách bổ sung vitamin B12

Bổ sung bằng thực phẩm

Vitamin B12 có thể được tìm thấy trong các sản phẩm động vật, chẳng hạn như cá, thịt, trứng và các sản phẩm từ sữa.

b12-co-tac-dung-gi
Thực phẩm giàu vitamin B12.

Các nguồn cung cấp vitamin B12 trong chế độ ăn uống tốt bao gồm: Thịt bò, thịt heo, thịt gia cầm; cá, đặc biệt là cá tuyết chấm đen và cá ngừ; các sản phẩm từ sữa, chẳng hạn như sữa, pho mát và sữa chua; trứng; một số loại sữa đậu nành và ngũ cốc ăn sáng.

Tốt nhất là duy trì một chế độ ăn uống cân bằng và nhận đủ lượng chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe trước khi cần điều trị tích cực. Các triệu chứng của sự thiếu hụt có thể dễ dàng tránh được bằng một chế độ ăn uống lành mạnh.

Bổ sung bằng thuốc khi nào?

Đối với một số người gặp khó khăn trong việc hấp thụ vitamin B12 từ các nguồn thực phẩm và có thể cần phải uống thuốc bổ sung. Điều này bao gồm người lớn tuổi, bệnh nhân mắc bệnh thiếu máu ác tính và những người bị rối loạn đường ruột có thể gặp vấn đề trong việc hấp thụ vitamin B12 từ thực phẩm.

Các chất bổ sung có thể được dùng bằng đường uống hoặc tiêm. Những người ăn chay trường có thể dùng các chất bổ sung để tránh thiếu hụt, vì chế độ ăn thuần chay loại bỏ các sản phẩm thịt cung cấp B12 một cách tự nhiên. Điều này đặc biệt quan trọng trong thời kỳ mang thai và khi cho con bú.

Điều trị bằng cách tiêm vitamin B12 được thực hiện cho những người có vấn đề về hấp thụ chất dinh dưỡng. Khi bổ sung bằng thuốc cần có chỉ định của bác sĩ.

thuoc-vitamin-b12-dang-vien
Có thể bổ sung vitamin B12 dạng uống.

Tuy nhiên, đối với vitamin dạng uống, khi được sử dụng với liều lượng khuyến cáo cho những người khỏe mạnh thường an toàn.

Ở dạng tiêm (đặc biệt khi dùng liều cao) có thể gây ra mất số bất lợi sau: Tiêu chảy nhẹ, ngứa, phát ban da, đau đầu, chóng mặt,buồn nôn hoặc nôn, sưng tấy…

Vitamin B12 có thể gây ra các phản ứng dị ứng rất hiếm gặp nhưng nghiêm trọng (phản ứng phản vệ), bao gồm: Sưng mặt, lưỡi và cổ họng, khó nuốt và khó thở. Do đó, nếu xảy ra phản ứng bất thường sau khi dùng cần tới ngay cơ sở y tế gần nhất, bệnh viện để điều trị kịp thời.

Theo VnMedia.vn Copy