Thứ hai, 20/09/2021

Hoàn thiện hệ vi sinh đường ruột giúp hệ miễn dịch khỏe mạnh

Thứ năm, 09/09/2021, 12:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Hệ vi sinh đường ruột có tác dụng tạo ra tính ổn định và tăng khả năng đề kháng, bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây bệnh.

Các vi sinh vật đường ruột là gì?

Hệ vi sinh vật đường ruột bắt đầu được thiết lập từ khi trẻ được sinh ra, phụ thuộc vào hệ vi sinh của người mẹ, hình thức trẻ được sinh ra và môi trường sinh. Hệ vi sinh này phát triển dần trong vòng hai năm đầu đời, chịu ảnh hưởng của phương thức nuôi dưỡng trẻ. Ngoài 2 tuổi, hệ vi sinh đường ruột ở trẻ em dần dần đa dạng như người lớn.

probiotic-la-gi
Hệ vi sinh vật đường ruột bắt đầu được thiết lập từ khi trẻ được sinh ra.

Tổng lượng vi khuẩn trong hệ vi sinh vật đường ruột ước tính khoảng 100 nghìn tỷ tương đương gần 1,5kg vi sinh. Con số này lớn gấp nhiều lần so với loài người cư ngụ trên trái đất.

Ở trạng thái cơ thể khỏe mạnh, hệ vi sinh đường ruột có khoảng hơn 500 loài khác nhau tồn tại bao gồm cả các vi sinh vật có lợi (lợi khuẩn 85%) và các vi khuẩn gây bệnh (15%).

Mặc dù có sự góp mặt của các vi khuẩn gây bệnh, song cơ thể vẫn đạt được trạng thái khỏe mạnh chính là nhờ cơ chế điều hòa miễn dịch tại ruột. Các tế bào miễn dịch ở ruột chiếm tổng số 80% các tế bào miễn dịch trong cơ thể người và hệ vi sinh đường ruột đóng một vai trò quan trọng trong việc hoạt hóa các tế bào miễn dịch đó.

20191217_170101_598677_vikhuan-2.max-1800x1800
Vi sinh vật có lợi chiếm phần lớn trong đường ruột.

Vai trò của các vi sinh vật đường ruột

Các vi sinh vật đường ruột được chia làm 2 loại: các vi sinh vật có lợi và các vi sinh vật có hại. Bình thường, chúng sẽ cân bằng, kìm hãm sự phát triển của nhau, tạo ra sự cân bằng cho hệ sinh thái vi sinh đường ruột. Nếu phá vỡ sự cân bằng này sẽ tạo ra nhiều phản ứng hệ lụy gây bệnh cho con người.

Các vi sinh vật có lợi

Sự gia tăng các lợi khuẩn được thúc đầy bởi quá trình sinh con tự nhiên (đẻ thường) và quá trình nuôi còn bằng sữa mẹ.

Một số loại vi khuẩn có trong ruột có khả năng đem lại lợi ích cho cơ thể, trong đó có Lactobacilli, Bacillus clausii, Bifidobacteria... 

20200229_054708_367791_loi_khuan.max-800x800
Sự gia tăng các lợi khuẩn được thúc đầy bởi quá trình sinh con tự nhiên và quá trình nuôi còn bằng sữa mẹ.

Vi khuẩn Bifidobacteria có vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển của trẻ sơ sinh. Vi khuẩn này có trong đường ruột của trẻ sơ sinh với tác dụng giúp tiêu hóa các loại đường lành mạnh có trong sữa mẹ.

Một số vi khuẩn có tác dụng tiêu hóa chất xơ thành các loại axit béo có chuỗi ngắn. Chất xơ có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát cân nặng, bệnh tim mạch, bệnh tiểu đường và hạn chế nguy cơ gây ung thư. Một số vi khuẩn khác lại hỗ trợ cơ thể tiêu hóa thức ăn mà ruột non hay dạ dày không thể tiêu hóa được. Có vi khuẩn lại giúp tổng hợp vitamin, ví dụ vitamin B và K.

Các vi sinh vật đường ruột có lợi còn có tác động tích cực tới hệ miễn dịch của cơ thể. Ví dụ tạo ra các phản ứng để cơ thể nhận biết khi có dấu hiệu bị nhiễm trùng, tăng sức đề kháng cho cơ thể. Các lợi khuẩn này giống như “lính canh”, chống lại sự xâm nhập của các hại khuẩn, bảo vệ an toàn cho niêm mạc ruột.

Một số nghiên cứu còn chỉ ra tác động tích cực của lợi khuẩn đường ruột tới hệ thần kinh, cụ thể là não bộ. Ví dụ lợi khuẩn Probiotics có mối liên hệ mật thiết đến việc kiểm soát một số bệnh lý rối loạn thần kinh như tự kỷ hay trầm cảm.

Một số vi khuẩn còn có tác dụng làm giảm các bệnh lý về dị ứng, ví dụ như chủng Lactobacilli và Bifidobacteria. 

Các vi sinh vật có hại

Bên cạnh những lợi khuẩn, còn có những hại khuẩn có thể tồn tại trong đường ruột con người, chiếm khoảng 15% số lượng vi sinh vật trong đường ruột. Những hại khuẩn này không chỉ gây bệnh ở đường tiêu hóa mà còn có thể gây bệnh ở bất kỳ bộ phận nào khác trên cơ thể.

imager_1_20148_600-1000x576
Vi sinh vật có hại gây ra các bệnh lý đường ruột như tiêu chảy...

Một số bệnh lý ở đường tiêu hóa gây ra bởi hại khuẩn đường ruột có thể kể tới như: viêm ruột, tiêu chảy, viêm đại tràng; bệnh lý ở bộ phận khác như viêm phổi, viêm đường tiết niệu, viêm màng não và đặc biệt là nhiễm trùng máu.

Các vấn đề sức khỏe có thể gặp phải do vi khuẩn có hại gây ra bao gồm:

+ Gây ra các hoại tử (NH3, H2S,…).

+ Kích thích tạo các hợp chất gây ung thư.

+ Sản xuất độc tố.

Duy trì sự cân bằng của các vi sinh vật đường ruột 

Có rất nhiều nguyên nhân gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Bắt đầu từ thói quen ăn uống sinh hoạt của mỗi người như ăn nhiều thức ăn nhanh, nhiều chất béo, thói quen uống rượu bia, sử dụng kháng sinh bừa bãi  sẽ “tiêu diệt “ các loại vi khuẩn có ích trong đường ruột.

Ngoài ra, khẩu phần ăn không cân bằng, thiếu rau xanh, quả chín – những chất xơ giúp cho lợi khuẩn phát triển, hay các loại thực phẩm cung cấp lợi khuẩn cũng ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột. Bên cạnh đó, ăn thực phẩm không an toàn còn làm gia tăng nguy cơ đưa thêm hại khuẩn vào cơ thể.

Do đó việc duy trì vi sinh vật đường ruột cân bằng và khỏe mạnh sẽ có những tác động tích cực tới sức khỏe con người. 

Ăn uống đầy đủ

Hãy xây dựng những bữa ăn đầy đủ dưỡng chất và đảm bảo có những thực phẩm nhiều chất xơ như ngũ cốc và các loại rau củ quả. Chất xơ không chỉ tốt cho cơ thể mà còn là nguồn thực phẩm cho một số lợi khuẩn đường ruột, giúp chúng sinh sôi và phát triển.

cach-lam-yaourt4
Bổ sung thực phẩm lên men để giúp hệ sinh vật đường ruột được củng cố và thêm khỏe mạnh.

Bên cạnh đó hãy đa dạng bữa ăn, việc này sẽ giúp hệ sinh vật đường ruột cũng đa dạng theo. Bạn có thể bổ sung một số loại thực phẩm lên men như: sữa chua, phô mai, kim chi... để giúp hệ sinh vật đường ruột được củng cố và thêm khỏe mạnh. Thêm các acid amin thiết yếu cùng chất béo cung cấp từ khẩu phần ăn cũng góp phần nuôi dưỡng và đa dạng nguồn vi sinh đường ruột.

Cuối cùng, hãy hạn chế ăn đồ ngọt, đặc biệt là các chất ngọt nhân tạo hay đường hóa học. Những chất này có thể làm ảnh hưởng đến các vi sinh vật đường ruột, gây mất cân bằng và gây rối loạn tiêu hóa.

Sinh hoạt điều độ

Thói quen sinh hoạt cũng ảnh hưởng khá nhiều tới sự cân bằng của các vi sinh vật đường ruột. Nếu bạn hay thức đêm, hay mất ngủ, ngủ không đều hay giấc ngủ có chất lượng kém thì sẽ làm tăng nguy cơ mắc phải tình trạng viêm nhiễm. Chính vì vậy, hãy đảm bảo ngủ đủ giấc, ngủ đúng giờ và điều chỉnh để có một giấc ngủ chất lượng tốt. 

20191004_013115_690225_ngu-ngon-giup-bao-v.max-1800x1800
Chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng đến sự cân bằng của vi sinh vật đường ruột.

Bổ sung men vi sinh

Và cách cuối cùng để cân bằng các vi sinh vật đường ruột đó chính là bổ sung men vi sinh - hay chính là các lợi khuẩn. Có rất nhiều loại men vi sinh nhưng nguyên tắc chung phải đảm bảo: vi khuẩn có trong men vi sinh phải phát triển được trong hệ tiêu hóa (bền với dịch mật, dịch acid dạ dày, dịch tiêu hóa và có thể đến được nơi cần đến để cư trú và phát triển), giúp cho quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi và có thể phục hồi sự cân bằng của hệ vi sinh vật ruột.

Theo VnMedia.vn Copy