Thứ hai, 20/09/2021

Gia tăng tình trạng cao huyết áp, chế độ dinh dưỡng như thế nào là hợp lý?

Thứ bảy, 28/08/2021, 14:30 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Chế độ ăn uống cân bằng là yếu tố quan trọng góp phần phòng, cải thiện tình trạng bệnh tăng huyết áp cũng như các bệnh liên quan.

Số người mắc cao huyết áp tăng gấp đôi trong 30 năm

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mới đây một nghiên cứu toàn cầu đã được công bố trên tạp chí y khoa Lancet về số người mắc bệnh cao huyết áp. Kết quả cho thấy 8,5 triệu ca tử vong mỗi năm. Bên cạnh đó, số người trên 30 tuổi mắc bệnh cao huyết áp đã tăng gấp đôi trong 30 năm qua và hơn một nửa trong số họ không được điều trị.

20190128_053523_902422_cao-huyet-ap-trieu-.max-1800x1800
Tăng huyết áp gia tăng ở người trên 30 tuổi.

Kết quả dựa trên khảo sát từ nhóm nghiên cứu Majid Ezzati, chuyên gia sức khỏe toàn cầu tại Đại học Hoàng gia Luân Đôn làm trưởng nhóm. Họ đã sử dụng dữ liệu của các nghiên cứu trong thời gian từ 1990-2019. Đây là những nghiên cứu đại diện cho dân số với phép đo huyết áp và dữ liệu về điều trị huyết áp trên đối tượng 30-79 tuổi.

“Chúng tôi đã xem xét dữ liệu của 184 quốc gia và phát hiện ra rằng số người bị huyết áp cao đã tăng gấp đôi từ 648 triệu người vào năm 1990 lên gần 1,3 tỷ người vào năm 2019”, Majid Ezzati nói.

Nhóm nghiên cứu cho biết, nhiều quốc gia có thu nhập cao, bao gồm Canada, Thụy Sĩ, Vương quốc Anh và Tây Ban Nha đã báo cáo số người bị tăng huyết áp ở mức thấp nhất mọi thời đại. Trong khi, các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình như Paraguay và các quốc gia Trung Âu bao gồm Hungary, Ba Lan và Croatia có tỷ lệ cao. 

Cao huyết áp là gì?

Cao huyết áp (hay tăng huyết áp) là một bệnh lý mãn tính khi áp lực của máu tác động lên thành động mạch tăng cao. Huyết áp tăng cao gây ra nhiều áp lực cho tim (tăng gánh nặng cho tim) và là căn nguyên của nhiều biến chứng tim mạch nghiêm trọng như: Tai biến mạch máu não, suy tim, bệnh tim mạch vành, nhồi máu cơ tim...

tien-cao-huyet-ap-768x512
Huyết áp tăng cao gây ra nhiều áp lực cho tim.

Khi đo huyết áp, người ta dùng 2 số đo là huyết áp tâm thu (số đứng trước) và huyết áp tâm trương (số đứng sau) ví dụ như 120/80mmHg (chỉ số bình thường). Bạn bị cao huyết áp khi một hoặc cả hai chỉ số quá cao so với bình thường, chẳng hạn như 140/90mmHg.

Hầu hết các trường hợp tăng huyết áp đều không rõ nguyên nhân và được gọi là tăng huyết áp vô căn. Loại này thường là do di truyền, phổ biến hơn ở nam giới.

trieu-chung-cao-huyet-ap-4
Hầu hết các trường hợp tăng huyết áp đều không rõ nguyên nhân.

Bên cạnh đó, cao huyết áp thứ phát là hệ quả của một số bệnh lý như bệnh thận, bệnh tuyến giáp, u tuyến thượng thận hay tác dụng gây ra bởi thuốc tránh thai, thuốc cảm, cocaine, rượu bia, thuốc lá. Loại này chỉ chiếm khoảng 5 - 10% trên tổng số ca bệnh cao huyết áp.

Điều trị dứt điểm các nguyên nhân thứ phát có thể giải quyết được bệnh. Đối với tăng huyết áp gây ra do tác dụng không mong muốn của thuốc, sau khi ngừng thuốc có thể mất chừng vài tuần để huyết áp ổn định lại về mức bình thường. Trẻ em, nhất là các trẻ dưới 10 tuổi, mắc cao huyết áp thứ phát thì nguyên nhân thường là do bệnh khác gây ra, điển hình như bệnh thận.

Tăng huyết áp thai kỳ là dạng tăng huyết áp đơn thuần nhưng thường xảy ra sau tuần thai thứ 20. Trong khi đó, tiền sản giật cũng xảy ra sau khi thai nhi được 12 tuần tuổi, nhưng kèm theo phù và có đạm trong nước tiểu.

Nguyên nhân của các dạng tăng huyết áp trong thời kỳ mang thai này có thể là do thiếu máu trầm trọng, nhiều nước ối, mang thai con đầu lòng, đa thai, thai phụ trẻ dưới 20 tuổi hoặc cao trên 35 tuổi, tiền sử cao huyết áp hoặc đái tháo đường...

Triệu chứng cao huyết áp

Đa phần các triệu chứng của cao huyết áp đều khá mờ nhạt. Trên thực tế, hầu hết các bệnh nhân tăng huyết áp đều không thể nhận thấy bất kỳ một dấu hiệu hoặc triệu chứng rõ ràng nào, mặc dù bệnh đã tiến triển khá nghiêm trọng. Một số ít bệnh nhân bị tăng huyết áp có thể biểu hiện một số triệu chứng thoáng qua như đau đầu, khó thở, hoặc hiếm hơn là chảy máu cam.

tang-huyet-ap-la-gi-nguyen-nhan-va-cach-khac-phuc-7
Một số ít bệnh nhân bị tăng huyết áp có thể biểu hiện một số triệu chứng thoáng qua như đau đầu, khó thở, hoặc hiếm hơn là chảy máu cam.

Bệnh tăng huyết áp nghèo nàn về triệu chứng nhưng lại có rất nhiều biến chứng nghiêm trọng cho bệnh nhân và để lại hậu quả nặng nề cho gia đình và xã hội.

Bệnh có rất nhiều biến chứng như: cơn đau thắt ngực, nhũn não, xuất huyết não, suy thận, tăng áp động mạch võng mạc, rối loạn tiền đình, mù lòa… Khi bệnh nhân không được điều trị đúng cách sẽ rất nguy hiểm và nguy cơ biến chứng nặng tăng lên rất nhiều.

Chế độ ăn uống cho người cao huyết áp

Kiểm soát huyết áp là mục tiêu phải đạt được ở người bệnh tăng huyết áp. Để đạt được mục tiêu này, bên cạnh việc tuân thủ đúng chỉ định dùng thuốc của bác sĩ và thay đổi lối sống thì bệnh nhân cần điều chỉnh chế độ dinh dưỡng phù hợp.

Chế độ dinh dưỡng của người bệnh tăng huyết áp cần đảm bảo đủ chất, đa dạng các loại thực phẩm. Cần chú ý tăng cường các thực phẩm giàu dinh dưỡng như ngũ cốc, thịt lợn nạc, thịt gà, cá, tôm, cua, sữa (sữa tách bơ, sữa đậu nành, sữa chua)... 

kieng-ky-khi-uong-sua-dau-nanh-1
Bổ sung dinh dưỡng từ sữa đậu nành.

Trong chế độ dinh dưỡng của người bệnh tăng huyết áp nên bổ sung các loại thực phẩm giúp duy trì huyết áp ổn định. Trong đó rau xanh và trái cây tươi là nguồn thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và các yếu tố vi lượng cần thiết như: kali, magiê,  phốt pho, chất chống oxy hóa… giúp giảm cholesterol, làm chậm sự tiến triển của xơ vữa động mạch, kiểm soát huyết áp và bảo vệ sức khỏe tim mạch, rất có lợi cho người bệnh tăng huyết áp.

Không nên dùng thức ăn chứa nhiều muối như các món rim, kho, xào, nướng. Thức ăn chế biến sẵn như dưa cà muối, xúc xích, dăm bông, thịt xông khói, thịt nguội… cũng không tốt cho người bệnh vì nhóm thực phẩm này chứa nhiều đạm, chất béo, đặc biệt là chứa tỷ lệ muối cao. Đây là yếu tố nguy cơ cao gây tăng huyết áp, có thể dẫn đến đột quỵ, nhồi máu cơ tim và các bệnh tim mạch khác.

muoi
Người cao huyết áp nên hạn chế muối trong chế độ ăn.

Nên hạn chế thức ăn nhiều chất béo, đường vì chúng gây thừa cân, béo phì, tăng cholesterol trong máu, gây vữa xơ động mạch.

Cần hạn chế tối đa uống rượu, bia. Nếu lạm dụng loại đồ uống này sẽ làm tăng nguy cơ gây khởi phát cơn tăng huyết áp cũng như các biến chứng của bệnh, đặc biệt là đột quỵ, nhồi máu cơ tim…

Để phòng ngừa bệnh tăng huyết áp, chúng ta cần lưu ý thực hiện chế độ dinh dưỡng khoa học như chỉ nên dùng không quá 5g muối/ngày; Tăng cường ăn rau xanh, quả tươi; Hạn chế thức ăn có nhiều cholesterol và axit béo no; Đảm bảo đủ kali và các yếu tố vi lượng trong khẩu phần ăn hằng ngày. 

2553_Rau_cu_qua
Bổ sung rau củ tươi và các loại quả mọng.

Ngoài ra cần duy trì cân nặng hợp lý. Hạn chế uống bia rượu. Không hút thuốc lá hoặc thuốc lào. Tăng cường hoạt động thể lực. Tránh lo âu, căng thẳng, sống tích cực. Thường xuyên kiểm tra huyết áp để phát hiện sớm và điều trị kịp thời.  

Đối với những người bệnh tăng huyết áp đã được bác sĩ kê đơn thuốc phải tuân thủ nghiêm ngặt, tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc điều trị bệnh.

Theo VnMedia.vn Copy