Thứ tư, 20/10/2021

Chế độ dinh dưỡng tốt nhất cho người mắc bệnh lao phổi

Thứ năm, 19/08/2021, 19:41 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Người bệnh lao phổi rất cần có một chế độ dinh dưỡng khoa học để hỗ trợ điều trị, tăng cường sức đề kháng và phục hồi các tổn thương cơ thể.

Bệnh lao phổi biểu hiện như thế nào?

Bệnh lao phổi là một bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn lao gây ra, thuộc họ Mycobacterium. Vi khuẩn lao có thể gây bệnh ở nhiều nơi trên cơ thể: lao phổi, lao khớp, lao màng não, lao hạch, lao ruột, lao sinh dục, lao màng bụng… Trong đó lao phổi là thường gặp nhất với tỷ lệ cao, từ 80 - 85%.

benh-lao-phoi-e1598841787746
Bệnh lao phổi là một bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn lao gây ra.

Tuy nhiên, không phải trường hợp nhiễm vi khuẩn lao nào cũng mắc lao phổi. Bởi khi xâm nhập, vi khuẩn sẽ chịu sự tác động và tấn công của hệ miễn dịch. Nếu những người có sức đề kháng yếu thì vi khuẩn lao sẽ sinh sôi nảy nở và gây bệnh, thời gian phát bệnh nhanh. Ngược lại, những người có sức đề kháng tốt thì bệnh sẽ phát rất chậm, có khi đến vài chục năm, thậm chí là không phát bệnh.

Đây là một bệnh lây lan qua không khí, mầm bệnh không tồn tại trong tự nhiên và không có vật trung gian truyền bệnh. Nguồn lây bệnh là những người hoặc động vật mắc bệnh lao. 

Bệnh lây theo cơ chế: khi người hoặc động vật nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc bài tiết các dịch (chủ yếu đường hô hấp), vi khuẩn được bài xuất ra bên ngoài và bám vào những hạt bụi, hạt nước nhỏ li ti trong không khí. Người khỏe mạnh hít phải không khí chứa vi khuẩn lao sẽ bị nhiễm lao. Khi vào trong cơ thể, vi khuẩn lao sẽ đi đến các cơ quan, gặp điều kiện thuận lợi sẽ gây bệnh tại đó.

ho-1
Hầu hết trường hợp, những dấu hiệu lao phổi sẽ cần thời gian ủ bệnh để phát triển. Đồng thời, triệu chứng lao phổi ở mỗi người có thể không giống nhau.

Thời kỳ ủ bệnh của bệnh lao phổi dài hay ngắn tùy thuộc vào sức đề kháng của người bệnh. Ở thời kỳ này, người bệnh hầu như không có bất kỳ triệu chứng bất thường nào của bệnh. Vì thế rất khó để phát hiện bệnh trong giai đoạn này. Đồng thời, bệnh nhân cũng chưa bài xuất mầm bệnh ra môi trường trong thời kỳ này.

Khi bệnh lao tiến triển, tùy vào từng cơ quan mà vi khuẩn lao gây bệnh thì người bệnh có thể biểu hiện những triệu chứng khác nhau. Đối với lao phổi, bệnh nhân thường có các triệu chứng sau đây:

  • Ho kéo dài, có thể ho khan hoặc kèm theo đờm, máu. Người bệnh có thể do từ 3 tuần đến vài tháng. Đây là triệu chứng điển hình và có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện bệnh lao.

  • Đau tức ngực, thỉnh thoảng lên cơn khó thở.

  • Thường xuyên đổ mồ hôi về đêm.

  • Sốt nhẹ, ớn lạnh lúc chiều tối.

  • Chán ăn, cơ thể suy nhược và thường bị sút cân.

  • Cơ thể mệt mỏi và yếu ớt, không có sức.

Bệnh nhân lao phổi cần bổ sung vitamin và khoáng chất

Ở bệnh nhân lao phổi, tình trạng thiếu dinh dưỡng gây tổn hại cho họ rất nhiều hơn những người khác. Khi thiếu dinh dưỡng sẽ dẫn đến cơ hô hấp giảm gây ra nhiều hệ lụy như suy giảm khả năng miễn dịch của cơ thể, làm tăng nguy cơ bội nhiễm và bệnh chậm phục hồi. Nhu cầu dinh dưỡng ở bệnh nhân lao cao hơn bình thường vì vậy cần cung cấp cho người bệnh thêm khoảng 300 Calo mỗi ngày, tương đương một bát cơm đủ thức ăn.

Khẩu phần ăn của người bệnh cần đa dạng và có đủ các nhóm thực phẩm chính như tinh bột, protein, lipid, vitamin và muối khoáng. Ngoài ra, cần ưu tiên lượng đường từ quả chín để hỗ trợ gan thải độc do tác dụng phụ của thuốc.

Kẽm

Do cơ chế hoạt động của các loại thuốc điều trị lao đã gây nên tình trạng thiếu hụt kẽm ở người bệnh dẫn đến chán ăn, suy giảm hệ miễn dịch. Người bệnh nên chọn thực phẩm giàu kẽm như sò, hến, hàu, cùi dừa già, đậu Hà Lan, đậu tương, củ cải, lòng đỏ trứng gà, thịt lợn nạc…

cach-chua-yeu-sinh-ly-bang-long-do-trung-ga
Lòng đỏ trứng gà chứa nhiều kẽm, tốt cho người mắc lao phổi.

Vitamin A, E, C

Đây là những chất quan trọng giúp tăng cường hệ miễn dịch, bảo vệ niêm mạc, giúp da khỏe mạnh, tránh nguy cơ bị nhiễm khuẩn, chống ôxy hóa nhưng người bị bệnh lao lại dễ bị thiếu hụt. 

Có thể uống bổ sung ở dạng dược phẩm theo chỉ định của bác sĩ hoặc ưu tiên chọn thực phẩm giàu các vitamin này như rau tươi có màu xanh đậm, quả chín có màu vàng đỏ như cam, xoài, đu đủ, cà chua, cà rốt chứa nhiều vitamin A, C; gan động vật và gia cầm, thịt đỏ như thịt lợn nạc, thịt bò, cá biển…

20190829_055942_788611_hinh-anh-vitamin-a.max-800x800
Các loại thực phẩm giàu vitamin A.

Sắt

Nguy cơ thiếu máu do thiếu sắt ở người bệnh lao rất cao làm giảm sức đề kháng, dẫn đến dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn, tim mạch… Cần ăn những thực phẩm giàu sắt như mộc nhĩ, nấm hương, đậu nành, lòng đỏ trứng, thịt bò, thịt nạc, gan…

Vitamin K, B6

Do người bệnh hấp thu kém, dễ gặp rối loạn tiêu hóa nên khả năng tổng hợp vitamin K giảm gây trở ngại quá trình đông máu. Các vitamin này có nhiều trong thực phẩm như gan, các loại rau màu xanh đậm. 

Dùng thuốc điều trị lao thường phải dùng kéo dài (vài tháng) theo phác đồ chống lao, các thuốc này lại làm giảm khả năng hấp thụ vitamin B6 dễ gây viêm dây thần kinh ngoại biên, giảm miễn dịch do vậy ngoài uống vitamin B6 dạng dược phẩm bổ sung, người bệnh nên ăn thực phẩm chứa nhiều vitamin này như: thịt lợn nạc, thịt gà, đậu, đỗ các loại, khoai tây, chuối, súp lơ, ngũ cốc nguyên hạt…

20200617_084916_234442_vitamin-b-3.max-800x800
Người mắc lao phổi nên bổ sung thực phẩm chứa nhiều vitamin B6.
Theo VnMedia.vn Copy