Thứ tư, 10/08/2022

Thiếu thuốc và vật tư y tế: Bài 2: Nhiều nguyên nhân từ đấu thầu thuốc và vết loang Việt Á

Thứ sáu, 24/06/2022, 09:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Với tâm lý lo ngại, sợ sai, sợ thanh tra, vì vậy một số địa phương, đơn vị không dám đấu thầu thuốc, mua sắm. Điều này dẫn tới thiệt thòi cho người bệnh.

Ngày 17/6, Bộ Y tế đã có văn bản thông tin về thực trạng công tác đấu thầu thuốc, mua sắm vật tư và trang thiết bị y tế hiện nay. Tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế ở nhiều nơi, chủ yếu là các loại thuốc, vật tư y tế thông dụng thuộc thẩm quyền mua sắm của các địa phương, đơn vị, gây ảnh hưởng đến công tác khám bệnh, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Bộ Y tế cho biết nguyên nhân chính dẫn đến việc thiếu thuốc, vật tư trang thiết bị y tế là do tâm lý lo ngại, sợ sai, sợ thanh tra, kiểm tra; vì vậy một số địa phương, đơn vị không dám làm, không dám đấu thầu thuốc, mua sắm. Thêm vào đó, vì ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, nguồn nguyên liệu sản xuất, hàng hóa khan hiếm, giá cả hàng hóa nhiều biến động, vì vậy việc mua sắm thuốc, vật tư y tế, hóa chất, các sinh phẩm cho phòng, chống dịch bệnh và khám, chữa bệnh càng trở nên khó khăn hơn. Đúng là không thể phủ nhận những vụ việc vi phạm vừa qua xảy ra trong ngành y tế khiến các cơ quan chức năng phải xử lý rất nghiêm, cũng có phần tác động đến tâm lý của các địa phương, các cơ quan có thẩm quyền trong tổ chức đấu thầu tập trung thuốc lớn.

06-06-2017-sau-hinh-thuc-
Tâm lý lo ngại, sợ sai, sợ thanh tra, vì vậy một số địa phương, đơn vị không dám đấu thầu thuốc, mua sắm vật tư y tế.

Theo lãnh đạo một bệnh viện tại Hà Nội, danh mục vật tư y tế và thuốc đã có cụ thể, phân chia rõ những hạng mục nào phải đấu thầu tập trung, hạng mục nào tự mua. Nguyên nhân thiếu thuốc là do hiện nay một số mặt hàng đã tăng giá, việc đấu thầu thuốc hay vật tư y tế khó, trong thời điểm nhạy cảm bệnh viện phải làm thủ tục rườm rà. Việc đấu thầu thuốc chậm đã ảnh hưởng đến bệnh nhân

Theo nhiều lãnh đạo bệnh viện lớn trên toàn quốc, nguyên nhân dẫn đến việc thiếu thuốc hiện nay, thứ nhất là do giá nền các loại vật tư y tế và thuốc hiện nay chưa được quy định, niêm yết rõ ràng. Do đó các đơn vị, bệnh viện rất e ngại trong việc tổ chức đấu thầu mua sắm. Thứ hai là hiện có rất nhiều loại thuốc đặc trị, thuốc kê toa theo đơn do bảo hiểm y tế chi trả đã hết hạn đăng ký lưu hành nhưng chưa được gia hạn. Chính vì vậy không có nhà cung cấp hoặc bệnh viện, các đơn vị muốn đấu thầu, mua sắm cũng không thể thực hiện.

Các bệnh viện làm đúng quy trình mua vật tư y tế nên mất nhiều thời gian hơn, bên cạnh đó một số doanh nghiệp cung ứng trang thiết bị y tế chưa phục hồi sau COVID-19. Vì vậy một số nguồn hàng cung ứng "quen" đã bị gián đoạn. Thêm vào đó, hiện việc nhập khẩu cũng khó khăn do thủ tục nhập cảnh và một số nước hạn chế xuất khẩu các loại thuốc men, vật tư y tế này.

Trong bối cảnh xảy ra các vụ án trong lĩnh vực y tế và tiến trình xã hội hóa trong lĩnh vực y tế hiện nay gần như đang đặt ở nút tạm dừng. Do đó các hoạt động mua sắm trang thiết bị để nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh trong toàn ngành cũng gần như đang đóng băng, không dám triển khai. Trong khi nhu cầu khám bệnh, chữa bệnh của người dân càng nâng cao. Tâm lý lo sợ đấu thầu thực chất là những cán bộ thi hành công vụ muốn tránh rủi ro cho mình nhưng lại đẩy cái khó cho người bệnh. Phải khẳng định rằng nếu cứ làm đúng quy định hiện hành, không có tư tưởng lợi dụng, lợi ích cá nhân thì sẽ không bao giờ xảy ra những vụ việc như vừa qua và các lực lượng chức năng cũng không phải xử lý vi phạm.

thuoc
Thậm chí, có đơn vị hiện nay còn thiếu đội ngũ chuyên nghiệp làm công tác đấu thầu, mời thầu do một số cán bộ xin chuyển công việc khác.

Việc thiếu thuốc, thiếu vật tư y tế tại các cơ sở khám chữa bệnh không phải là vấn đề mới, trước nay thường xảy ra nhưng ở mức độ nhỏ và nhanh chóng được khắc phục. Việc thiếu thuốc, thiếu vật tư y tế trên diện rộng ở nhiều cơ sở y tế trên toàn quốc và lâu dài như hiện nay là chuyện không bình thường. Bên cạnh những yếu tố khách quan như cũng có nguyên nhân hiện nay các bệnh viện thận trọng hơn trong đấu thầu thuốc và vật tư y tế. Tuy nhiên thời gian qua sự việc trở nên nghiêm trọng khi loạt bệnh viện lớn đều bế tắc trong việc tìm nguồn thuốc và vật tư y tế.

Trong thời gian qua, mô hình bệnh tật đã thay đổi nhanh và sau 2 năm chống dịch, người dân đi đến các cơ sở khám chữa bệnh quá nhiều, dẫn đến sự quá tải. Trong trường hợp này, nếu trước đây, khi thiếu thuốc hoặc vật tư y tế, cơ sở y tế có thể vay, mượn đơn vị cung cấp trước, sau đó làm hồ sơ trả sau. Tuy nhiên hiện tại, không thể linh động như vậy được. Còn hiện tại, người ta phải "nhìn ngó lại" xem việc "vay mượn" đó có đúng quy định không, bởi nếu trường hợp phải làm lại hợp đồng mua bán, phải quay lại quy trình đấu thầu thì rất dễ xảy ra tình huống bệnh viện cần "trả nợ" hàng vay lại không trúng thầu.

Lãnh đạo nhiều bệnh viện cũng chia sẻ với báo chí, bên cạnh tâm lý lo ngại, sợ sai phạm trong công tác đấu thầu mua thuốc, thì công tác đấu thầu thuốc, trang thiết bị y tế, vật tư y tế vẫn đang vướng ở một số khía cạnh như quy định của pháp luật hiện hành. Về nguyên tắc đấu thầu, bệnh viện phải lựa chọn đơn vị báo giá thấp nhất, sau đó làm hồ sơ gửi lên sở để duyệt. Thời gian duyệt kéo dài vài tháng, trong khoảng thời gian đó tình hình thị trường đã có nhiều biến đổi, như giá xăng tăng gần đây kéo theo vật giá khác cũng tăng, dĩ nhiên giá thuốc cũng tăng. Như vậy, khi duyệt xong hồ sơ để lựa chọn nhà thầu cung cấp thuốc thì giá đã ở mức khác. Rất khó cho bệnh viện.

Đơn cử như, việc mua sắm trang thiết bị y tế còn khó hơn vì cùng một loại máy nhưng cấu hình khác, tính năng kĩ thuật khác nên giá sẽ khác nhau. Mặt hàng thuốc được chia thành 5 nhóm để đấu thầu nhưng vật tư y tế chưa được chia nhóm cụ thể, chưa tính yếu tố uy tín, chất lượng của hãng sản xuất nên có giá khác nhau. Thậm chí, có đơn vị hiện nay còn thiếu đội ngũ chuyên nghiệp làm công tác đấu thầu, mời thầu do một số cán bộ xin chuyển công việc khác. Điều này cũng làm cản trở việc thực hiện đấu thầu.

Cùng với đó vấn đề dự báo kế hoạch sử dụng thuốc, vật tư y tế (số lượng, chủng loại…) của các bệnh viện có thể không sát với thực tế. Vì vậy xảy ra tình trạng có thể năm nay cơ sở y tế dự kiến mua 1.000 viên thuốc nhưng sang năm có thể phải sử dụng 1.500-2.000 viên. Do đó, bệnh viện phải bổ sung thầu. 

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h
antoanyte.vn