Thứ năm, 05/08/2021

Ngành Đường sắt: Bức tranh toàn cảnh ảm đạm, gió đông nào giúp đường sắt bứt phá?

Thứ ba, 06/07/2021, 20:00 (GMT + 7)
Thời gian qua, nhiều phương tiện truyền thông đã đăng tải sự khó khăn của ngành đường sắt, nhưng ở đó, vẫn có những con người lặng lẽ bám lấy ồn ào mỗi chuyến tàu.
21
Ngành đường sắt đang phải đối mặt với rất nhiều vấn đề.

Họ đôi lúc cũng trầm ngâm trong tiếng xình xịch của nhịp tàu, hay thảng thốt khi bất chợt tiếng còi tàu cất lên. Nhưng họ vẫn chấp nhận gắn bó, dù công việc của ngành Đường sắt đang ngày càng nhiều những khó khăn chồng chất. Họ là những nhân viên đường sắt. 

Vượt nạn

Khi đoàn tàu kéo còi và tạm biệt sân ga, có những thế giới riêng bé nhỏ ắp đầy bao cảm xúc bắt đầu mở ra trên con tàu. Thế giới tách biệt kéo dài dăm, bảy tiếng đồng hồ hay qua cả đêm dài và đến bình minh, ở đó có những nỗi niềm không chỉ riêng của hành khách, mà còn của những nhân viên trên tàu. Vừa hướng dẫn cho khách lên chuyến tàu hướng về phương Nam, cũng như khuyến cáo tới hành khách về những vấn đề phòng chống dịch bệnh trên chuyến tàu, chị Nguyễn Thị Bích Thảo (SN 1979) nhân viên tàu SE, chi nhánh đoàn tiếp viên đường sắt Hà Nội trong đôi mắt vẫn thi thoảng ánh lên nét buồn. Chị, cũng nhưng hàng ngàn công nhân đường sắt thực sự đang trải qua những ngày tháng vô cùng khó khăn với ngành.

18
Những sân ga và chuyến tàu vắng khách trong mùa dịch bệnh.

Trong nét buồn của chị, cũng là nét buồn của ngành. Bởi trải qua 140 năm hình thành và phát triển, Đường sắt Việt Nam đã khẳng định vị thế của một loại hình giao thông quan trọng trong hệ thống giao thông của đất nước. Tuy nhiên, giờ đây khi sự phát triển của đường bộ và đường hàng không khá mạnh, thì dẫu có buồn có lo nhưng một thực tế vẫn hiển hiện, đó là hệ thống đường sắt vẫn trong tình trạng “giậm chân tại chỗ”, chưa có sự quan tâm thích đáng. Thời gian qua, nhiều phương tiện truyền thông đã đăng tải sự xuống cấp của ngành đường sắt. Thực tế cho thấy, nhiều hệ thống hạ tầng đường sắt không những lạc hậu, xuống cấp do không được đầu tư đúng mức mà còn phải đối mặt với tình trạng xâm lấn hành lang an toàn giao thông. Và thêm nữa, việc vận tải hành khách và hàng hóa của đường sắt vốn đã đìu hiu, nay lại sụt giảm mạnh do đại dịch Covid-19, ngành đường sắt đang lâm vào tình thế chật vật để tồn tại, trong đó có cả hàng ngàn nhân viên.

Báo cáo với đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội mới đây, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho biết 3 năm qua ngành đã bù lỗ hàng trăm tỷ đồng do phải duy trì 6 đôi tàu chi gấp mấy lần thu. Nặng gánh nhất trong số này là 5 đôi tàu khách chạy các tuyến phía Bắc và miền Trung, gồm tuyến Yên Viên – Hạ Long, Long Biên – Quán Triều, Gia Lâm – Đồng Đăng, Vinh – Đồng Hới và Đồng Hới – Huế. Cùng với đó là đôi tàu hàng trên tuyến Mạo Khê – Cổ Thành. Các đôi tàu này cự ly vận chuyển ngắn, giá thành vận tải cao trong khi sản lượng vận tải thấp và bị cạnh tranh gay gắt bởi các phương tiện khác.

17
Họ yêu công việc, sẵn sàng gắn bó với ngành dù khó khăn vất vả, dù thu nhập giảm hơn trước.

Thời điểm này, nhiều địa phương đang cách ly xã hội và hoạt động vận tải chưa được khôi phục như trước, lượng khách đi tàu vẫn rất ít nên hàng ngàn lao động của ngành đường sắt đã phải nghỉ tạm hoãn hợp đồng lao động, không lương. Có thời điểm vào tháng 4 vừa qua, ông Vũ Anh Minh - chủ tịch HĐQT Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã phải thốt lên rằng nguy cơ đường sắt phải dừng hoạt động do không đủ tiền, và không có tiền trả lương cho hơn 11.000 nhân viên ngành đường sắt.

Một nghịch lý, và cũng là một nỗi đau lớn cho ngành vận tải vốn là xương sống của cả nước trong bao nhiêu năm qua. Khi những thông tin ấy đưa ra, có lẽ hàng ngàn nhân viên của ngành Đường sắt đã vô cùng lo lắng.

Thông tin từ phía ngành Đường sắt đưa ra, năm 2020 do ảnh hưởng của dịch bệnh và bão lụt khiến ngành đường sắt càng thêm thê thảm. Năm 2020 ngành Đường sắt khép lại với nhiều số liệu sụt giảm nghiêm trọng so với các năm trước, ước số lỗ tới hơn 1.300 tỷ đồng. Số lượt hành khách đi tàu có tháng chỉ đạt 30-35% so với năm 2019, đây là mức thấp nhất trong lịch sử ngành đường sắt.

Và năm 2021 đường sắt không có dư địa. Việc triển khai thi công dự án cải tạo, nâng cấp hạ tầng tuyến đường sắt Hà Nội-TP Hồ Chí Minh trị giá 7.000 tỷ đồng, cũng ảnh hưởng tới hoạt động chạy tàu, khi có tới hơn 50 điểm chạy chậm hoặc phải phong tỏa theo khu đoạn. Ngành đường sắt phải mất 3 - 4 năm mới khôi phục.

33
Nhiều nhân viên ngành đường sắt dù cuộc sống khó khăn, thu nhập giảm sút nhưng vẫn tận tụy với nghề.

Đường sắt hôm nay đang ở vào giai đoạn thực sự khó khăn. Doanh thu cực thấp, bệnh dịch cũng như thiên tai đã gây nên một tác động tiêu cực cho ngành. Mà bên cạnh đó, với nhiều cơ chế vướng mắc, đặc biệt là việc xây dựng đề án tái cơ cấu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam giai đoạn 2 vẫn đang chậm chạp càng khiến ngành đường sắt tiếp tục rơi vào khủng hoảng.

Ngành đường sắt sẽ tiếp tục những chương trình giảm giá vé hấp dẫn trong thời gian tới nhằm tạo ra gói kích cầu, kéo hành khách trở lại với dịch vụ vận tải lâu đời này. Và trong kế hoạch, những nhà ga là điểm đến, điểm đi, tại đây có thể nâng cấp thành các khu vui chơi, siêu thị, dịch vụ... chứ hoàn toàn không đơn thuần là việc trung chuyển hành khách.

Tiêu Dao

Theo VnMedia.vn Copy