Thứ sáu, 09/12/2022

Cần chế tài nặng với nghệ sỹ quảng cáo thổi phồng, sai sự thật về thuốc, thực phẩm chức năng

Thứ sáu, 11/11/2022, 20:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Khi nhiều người, cả những nghệ sỹ nổi tiếng 'thổi phồng' hay quảng cáo sai công dụng của thuốc thực phẩm chức năng nhưng vẫn chưa có chế tài thỏa đáng để xử lý.

Thời gian qua một số nghệ sỹ nổi tiếng cũng quảng cáo thực phẩm chức năng, mỹ phẩm tràn lan, gây bức xúc và đã được các cơ quan báo chí lên án. Cùng với đó, nhiều người bất chấp các thủ đoạn để các loại thực phẩm chức năng được "phù phép" quảng cáo rầm rộ trên mạng xã hội như một loại "thần dược". Các loại quảng cáo này xuất hiện nhiều trên các nền tảng mạng xã hội như: Facebook, Tiktok, Youtube… các loại quảng cáo khiến người dân dễ tiếp cận, tuy nhiên nội dung lại chưa được kiểm soát chặt chẽ. Đồng thời, chế tài để xử lý, ngăn chặn việc này vẫn chưa được xây dựng đầy đủ và đặc biệt là mức xúc phạt còn chưa đủ tính răn đe. 

12 3
Nhiều văn nghệ sỹ tham quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khoẻ như thuốc chữa bệnh.

Thực tế, các thực phẩm chức năng không đảm bảo chất lượng có thể không gây nguy hại ngay cho người tiêu dùng, nhưng cũng không khác nào đem tiền mua bệnh mà không hề biết mình phải đối diện với nhiều tác hại bệnh tật, bào mòn dần sự sống, thậm chí là nguyên nhân của những căn bệnh rất nguy hiểm như ung thư sau thời gian dài sử dụng. Trong trường hợp này, người tiêu dùng cần được pháp luật bảo vệ theo hướng tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh phải có trách nhiệm bồi thường cho người tiêu dùng mà không cần phải minh chứng bằng hậu quả.

Đơn cử như thời gian qua, thực trạng nhiều quảng cáo sử dụng hình ảnh của những người nổi tiếng có sự ảnh hưởng đối với xã hội để quảng cáo sản phẩm, dịch vụ sai sự thật, chất lượng không đúng như quảng cáo được chạy trên các nền tảng số, phương tiện truyền thông đã làm ảnh hưởng quyền lợi của người tiêu dùng.

eff2b10c5cbf92e1cbae-16506103277011977104166
Bà Hoàng Hường quảng cáo "tung trời" về công dụng của viên xương khớp Hoàng Hường trong các video livestream - Ảnh chụp màn hình

Đặc biệt, doanh nghiệp dược phẩm Hoàng Hường vài năm gần đây khá tai tiếng trên cả mạng xã hội và trên báo chí, khi chủ nhân là bà Hoàng Hường thường xuyên livestream quảng cáo bán thuốc Nam trị xương khớp, nước súc miệng với lời lẽ "tâng bốc" thái quá về công dụng của sản phẩm, kiểu nước súc miệng chữa được cả hôi miệng… từ kiếp trước. Sau khi dư luận bức xúc về việc VTV đưa tin quảng bá cho thương hiệu dược phẩm Hoàng Hường trên bản tin 'Điểm tựa tương lai' phát sóng ngày 10/4 trên kênh VTV1, đài này đã gỡ bản tin trên website.

Không chỉ thế, các thực phẩm chức năng, thuốc chữa bệnh được quảng cáo là chữa được bách bệnh được các nghệ sỹ nổi tiếng quảng cáo, bán hàng trên mạng. Điển hình như MC Q.L, anh đã phải lên tiếng xin lỗi người hâm mộ, khán giả khi có clip bị một nhãn hàng lấy về chia sẻ trên kênh Youtube, trong đó nghệ sỹ Q.L giới thiệu và dùng thử sản phẩm được quảng cáo có chức năng “hỗ trợ điều trị” các bệnh về dạ dày nhưng thực chất công dụng của sản phẩm không phải như vậy. Nghệ sỹ Hồng Vân từng lên tiếng: "Vân xin cúi đầu nhận lỗi vì đã thiếu sót trong việc kiểm tra độ uy tín và cách thức bán hàng của sản phẩm mình quảng cáo. Trong một video được đăng tải, nghệ sỹ Q.T quay livestream khoảng 4 phút để “bật mí bí kíp” điều trị bệnh gút của mình là viên sủi. Diễn viên P.O cũng xuất hiện trong một clip quảng cáo sản phẩm “đặc trị hôi nách”, nhưng đây chỉ là thực phẩm “hỗ trợ cải thiện tình trạng ra nhiều mồ hôi”...Ngoài ra, diễn viên T.H. thường xuyên livestream quảng cáo kem dưỡng da; ca sỹ Đ.T., nghệ sỹ V.D… quảng cáo thực phẩm chức năng hỗ trợ giảm béo, ung thư dạ dày, u xơ, u nang, viêm họng...

n2-1624257563976245736015
Một nghệ sỹ quảng cáo một loại viên sủi giúp "đánh bay u xơ, u nang, làm khối u trong cơ thể họ nhỏ đi, bệnh tình thuyên giảm mà không cần phẫu thuật.

Hiện tượng nhiều nghệ sỹ Việt đột nhiên mắc chung một loại bệnh để quảng cáo sản phẩm không phải hiếm. Trên các trang mạng xã hội cho thấy một nghệ sỹ khi quảng cáo loại thuốc "chữa" bệnh gì thì sẽ mắc bệnh đó. Và họ luôn thổi phồng công dụng của loại thuốc, thực phẩm chức năng mà họ quảng cáo. Tuy nhiên trên thực tế, chất lượng của nhiều sản phẩm không “thần kỳ” như những gì các nghệ sỹ miêu tả, đồng thời không đúng với quy định pháp luật; làm ảnh hưởng sức khỏe, tính mạng, tài sản, niềm tin của người tiêu dùng và ảnh hưởng cả hình ảnh của các nghệ sỹ. Khi cơ quan chức năng điều tra thì các sản phẩm này không có chức năng như vậy, khi dư luận phản ứng thì nghệ sỹ bị ảnh hưởng uy tín và chỉ xin lỗi là xong, coi như không có chuyện gì xảy ra. Nhiều người đặt ra những băn khoăn, việc xử lý những nghệ sỹ đó như thế nào để không tái diễn nữa. Đồng thời cũng cần xem xét lại các công ty, doanh nghiệp quảng cáo đó.

Luật pháp không cấm nghệ sỹ quảng cáo, nhưng cấm những quảng cáo làm người dân hiểu nhầm sản phẩm có tác dụng như thuốc chữa bệnh là lừa dối khán giả, lừa dối người tiêu dùng. Có một số nghệ sỹ ý thức rõ trách nhiệm của bản thân trong sự cố về quảng cáo sai sự thật nên đã đăng bài xin lỗi chân thành nhằm hạn chế hậu quả. Còn nhiều nghệ sỹ khác khi quảng cáo sản phẩm thái quá hoặc không đúng sự thật đã im lặng, mặc kệ những tác động tiêu cực đến cộng đồng. 

Dù tình trạng nghệ sỹ vi phạm quảng cáo rất phổ biến nhưng công tác xử lý của cơ quan chức năng hiện nay gặp rất nhiều khó khăn và dường như chế tài xử phạt sai phạm đó vẫn chưa đủ sức răn đe. Trước đó, việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quảng cáo được áp dụng theo quy định tại Nghị định 158/2013/NĐ-CP. Trong đó khoản 5, Điều 51 quy định phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 70 triệu đồng đối với một trong các hành vi: Quảng cáo sai sự thật, không đúng quy cách, chất lượng, công dụng, nhãn hiệu, kiểu dáng, chủng loại, bao bì, xuất xứ, chỉ dẫn địa lý, phương thức phục vụ, thời hạn sử dụng, thời hạn bảo quản, bảo hành của hàng hóa, dịch vụ,... Đó là quy định được áp dụng với mọi công dân. 

Tuy nhiên, quảng cáo của người nổi tiếng có sự ảnh hưởng mạnh hơn với công chúng nên trong các thảo luận tại tổ về dự án Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (sửa đổi), một ý kiến cho rằng cần có quy định xử phạt nghệ sỹ sai phạm trong quảng cáo nặng hơn người bình thường. Vấn đề bức thiết là phải luật hóa các quy định, các chế tài xử lý cụ thể. Nếu hành vi đăng bài quảng cáo sai sự thật và các sản phẩm được bán đến tay người tiêu dùng và gây ra hậu quả nghiêm trọng. Khi đó, nếu người bị thiệt hại gửi đơn yêu cầu xử lý thì cơ quan chức năng sẽ tiến hành xác minh. Nếu xác định được chính việc các nghệ sỹ đã đăng bài quảng cáo các sản phẩm đó thì vẫn có cơ sở xử phạt. Trường hợp khác, nếu tại thời điểm đăng bài, cá nhân hay tổ chức khác đã tiến hành lập vi bằng hành vi đăng bài quảng cáo sai sự thật thì ngay cả khi xóa bài thì vẫn hoàn toàn có cơ sở để xử lý vi phạm. Đặc biệt là các quy định ràng buộc trách nhiệm của các nghệ sỹ tham gia vào quảng cáo. Người nổi tiếng dùng uy tín cá nhân quảng cáo như một thương hiệu nên đóng vai trò quan trọng, nghiêm trọng hơn việc người bình thường quảng cáo sai. Chứ hiện nay, trách nhiệm đang quy vào đơn vị kiểm duyệt và phát quảng cáo, còn người nổi tiếng tham gia vào quảng cáo thì lại không bị xử lý. Đó là sự bất cập cần được giải quyết. 

dggh
Nhiều nghệ sỹ quảng cáo thổi phồng công dụng của sản phẩm khiến nhiều người bức xúc.

Việc nghệ sỹ vi phạm trong quảng cáo không chỉ là câu chuyện ở nước ta mà còn là vấn đề của nhiều quốc gia khác nhưng các quốc gia đó xử lý “mạnh tay” hơn. Đơn cử tại Trung Quốc, đã có hai nữ diễn viên bị kết án tù do bán thực phẩm chức năng giảm cân chưa được đăng ký trên WeChat. Còn Ấn Độ, họ nghiêm cấm người nổi tiếng tham gia quảng cáo sai lệch sản phẩm dưới bất kỳ hình thức nào với mức phạt lên đến hàng trăm nghìn đô la Mỹ. Một số nước hiện nay như Hàn Quốc họ cấm luôn nghệ sỹ hay bất cứ ai quảng cáo thực phẩm trên mạng xã hội vì không có các biện pháp kỹ thuật để ngăn chặn các việc đó. Ngoài ra, xác định được chủ thể quảng cáo rồi thì việc xử lý người đại diện, đặc biệt là nghệ sỹ quảng cáo sai phạm cũng rất quan trọng. Điều này cần được bàn bạc kỹ và sớm có sự thống nhất.

Ngoài những quy định của pháp luật, một số chuyên gia cho rằng, sự cẩn trọng của nghệ sỹ khi nhận hợp đồng quảng cáo cũng rất quan trọng. Việc nghệ sỹ ký hợp đồng với các nhãn hàng, doanh nghiệp để quảng cáo sản phẩm hàng hóa, dịch vụ là chuyện bình thường. Tuy nhiên, tham gia vào thị trường quảng cáo, nghệ sỹ cần tìm hiểu các quy định pháp luật. Ngoài ra, nghệ sỹ, người nổi tiếng chỉ nên nhận quảng cáo trên các kênh truyền thông chính thống, có sự quản lý chặt chẽ của các cơ quan truyền thông, có bộ phận hỗ trợ pháp lý để kiểm tra, rà soát điều kiện quảng cáo. Thực hiện điều này không chỉ vì sức khỏe, tính mạng của cộng đồng mà còn vì uy tín, sự nghiệp của chính nghệ sỹ. Khi nhận quảng cáo cho một nhãn hàng, người nghệ sỹ phải biết tôn trọng uy tín của bản thân mình trước công chúng. Các nghệ sỹ khi quảng cáo phải xem xét giấy xác nhận quảng cáo của cơ quan chức năng để từ đó không nói quá công dụng sản phẩm mà mình quảng cáo. Những nghệ sỹ vì đồng tiền tiếp tay quảng cáo cho những sản phẩm không rõ nguồn gốc, không chất lượng sẽ phải chịu trách nhiệm trước cộng đồng, người hâm mộ, và hơn thế phải chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu có những hệ lụy ảnh hưởng tới tính mạng, sức khỏe của người tiêu dùng.

Trong dự thảo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng lần này, nhiều ý kiến cho rằng cần quy định hành vi chuyển tải các quảng cáo sai sự thật là một trong các hành vi cấm các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh quảng cáo, cho phép quảng cáo đối với các sản phẩm này đều phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình. Bộ Y tế đề nghị xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân, đặc biệt các văn nghệ sỹ tham gia quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khoẻ tác dụng như thuốc chữa bệnh, "thổi phồng" công dụng, nêu thông tin chưa được kiểm chứng.

An Toàn Y tế với hệ sinh thái bao gồm kênh Tiktok https://www.tiktok.com/@antoanytevn với 200k follower là kênh có nội dung cập nhật thời sự, uy tín về y tế, sức khoẻ, đời sống, xã hội, có sự tương tác rất lớn từ người dùng.

Hiện tại, chúng tôi đã và đang thực hiện hỗ trợ kết nối các cơ sở y tế, khám chữa bệnh, nhà thuốc bằng dạng bài:

Review y tế: Nhà thuốc tốt - Bác sỹ hay.

Đây là những review chân thực nhất về các cơ sở khám chữa bệnh, nhà thuốc được thực hiện bởi bên thứ 3 là các y, bác sỹ và có ý kiến đóng góp từ phía khách hàng.

Nội dung phù hợp với các phòng khám, nhà thuốc...nhân viên y tế đang muốn phát triển hình ảnh thương hiệu trên nền tảng TikTok và tiến lại gần hơn với khách hàng.

Để tham gia nhận hỗ trợ và kết nối, mọi người có nhu cầu có thể liên hệ gửi email tới [email protected] để đăng ký.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h