Thứ hai, 05/12/2022

Bác sỹ thể thao: Nghề khó và cái khó của nghề

Thứ ba, 22/11/2022, 08:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Ở Việt Nam, y học thể thao vẫn còn hạn chế, công sức của bác sỹ thể thao dường như vẫn chưa được ghi nhận xứng đáng.

Trước thông tin chia sẻ từ PGS. TS Võ Tường Kha, Giám đốc BV Thể thao Việt Nam chia sẻ, đến thời điểm hiện tại chỉ có dưới 20 bác sỹ y học thể thao được đào tạo có bằng cấp từ cấp đại học trở lên. Thậm chí nhân lực này còn lấy cả từ bệnh viện Y học cổ truyền các cấp, bệnh viện Châm cứu Trung ương hoặc hội Đông y các cấp… Nhiều người đặt ra câu hỏi, vì sao bác sĩ thể thao lại hiếm đến vậy?!

Y học thể thao chỉ mới du nhập vào Việt Nam từ đầu những năm 1990, vì vậy không phải ai cũng hiểu thấu đáo về vai trò của bác sỹ thể thao kể cả những nhà quản lý thể thao hay HLV. Cho đến nay số lượng bác sỹ thể thao của Việt Nam được đào tạo chính quy chỉ đếm trên đầu ngón tay.

bs-cham-soc-dtqg-11-11-ca
Bác sĩ Đồng Xuân Lâm chăm sóc chấn thương của cầu thủ ở đội tuyển Việt Nam Ảnh: Quang Liêm

Công việc của bác sỹ thể thao không chỉ dựa trên nền tảng y học thông thường, mà còn là sự kết hợp với sự hiểu biết về thể thao để điều trị, phục hồi chấn thương, tăng cường chức năng vận động cho vận động viên. Khác biệt của nghề bác sỹ thể thao so với bác sỹ thông thường là chuyên làm việc với những người có sức khỏe trên trung bình và hoạt động thể lực nhiều hơn. Nghề bác sỹ thể thao phải nắm kiến thức tương đối rộng, đòi hỏi phải biết tất cả các lĩnh vực, chuyên ngành bởi liên quan đến VĐV thể thao có rất nhiều vấn đề trong đó có cả dinh dưỡng, chấn thương, sinh lý. Đặc biệt là vấn đề tâm lý, ví dụ như VĐV đang rất khỏe mạnh nhưng khi ra thi đấu tâm lý không vững thì bác sỹ cũng phải nắm được.

Đối với nghề bác sỹ thể thao, chỉ giỏi thôi chưa đủ mà còn đòi hỏi phải có cả đam mê. Tìm một bác sỹ thông thường công tác tại bệnh viện không khó, nhưng tìm một bác sĩ nhiệt tình, tận tụy đi theo các vận động viên lại không phải chuyện đơn giản, vì bác sĩ đã đi theo các vận động viên khá bận rộn và gần như không có thời gian làm việc khác. Công việc chăm sóc sức khỏe vận động viên có những thời điểm phải đi công tác dài ngày, lại phải luôn cố gắng hoàn thành công việc để các vận động viên thi đấu đạt kết quả tốt nhất.

Bac-si-giai-ma-tac-dung-t
Chính người bác sĩ là người chủ động giúp vận động viên khỏe mạnh để có thể cống hiến cho người hâm mộ.

Công việc của một bác sỹ thể thao về cơ bản khá giống việc của các bác sĩ, kỹ thuật viên khoa phục hồi chức năng, vật lý trị liệu ở bệnh viện. Điểm khác biệt ở đây là người bác sỹ thể thao phải hiểu sâu về thể thao và tập luyện, giúp vận động viên có thể tiếp tục chơi thể thao sau chấn thương.

Ở Việt Nam, khi y học thể thao vẫn còn hạn chế nhất định và đội ngũ thầy thuốc phục vụ lĩnh vực này chưa bao giờ là đủ, những giọt mồ hôi của đội ngũ bác sĩ dường như vẫn chưa được ghi nhận xứng đáng. Tuy vậy, hiếm khi những người thầy thuốc này than thở bởi nhiều năm gắn bó với nghiệp, tình cảm của các vận động viên mới là sự tưởng thưởng cho những công sức của họ. Khi có chiến thắng, người ta ca tụng vận động viên, cầu thủ, tài trí của HLV. Thế nhưng, phía sau những chiến công ấy có sự hy sinh thầm lặng của lực lượng bác sỹ thể thao luôn sát cánh bên cạnh các vận động viên.

choi-ju-young-1-155680328
"Thần Y" Choi Ju Young (áo xanh) của đội tuyển Việt Nam.

Ở bệnh viện, bệnh nhân có bệnh mới đến gặp bác sỹ, còn trong thể thao, chính người bác sỹ là người chủ động giúp vận động viên khỏe mạnh để có thể cống hiến cho người hâm mộ. Cũng chính vì lý do này mà những bác sỹ đang công tác tại Bệnh viện Thể thao Việt Nam hằng năm đều phải tự cập nhật, bổ sung các kiến thức về y học thể thao bằng nhiều phương pháp như tự học, cử bác sỹ sang nước ngoài học hoặc mời chuyên gia y tế thể thao nước ngoài về đào tạo, tập huấn.

Trong xã hội mà ngành y từng có lúc phải rung tiếng chuông cảnh báo về y đức, những bác sĩ thể thao dường như lại đứng riêng ở một địa hạt. Nghề bác sỹ thể thao vốn là một nghề khó, nhưng còn vô vàn cái khó của nghề khiến số lượng bác sỹ thể thao cực kỳ khiêm tốn. Hiện nay nhiều nơi 'trắng' bác sỹ thể thao, không chỉ ở các clb, các đội tuyển, mà ngay cả với các hoạt động thể thao phong trào được tổ chức hàng năm cũng rất ít bác sỹ thể thao. Nhưng hệ thống y học thể thao cho đến nay vẫn chưa được xây dựng bài bản, hệ thống chưa được hòa nhập vào mạng lưới đào tạo, khám chữa bệnh của Bộ y tế và cũng chưa hòa nhập sâu vào hệ thống y học thể thao khu vực và quốc tế.

Nguyên nhân chính là do hiện nay, toàn quốc chưa có mã ngành và hệ thống đào tạo y, bác sỹ điều dưỡng, kỹ thuật viên về y học thể thao. Hệ quả là, cho đến nay đội ngũ chuyên gia về y học thể thao ngày càng khan hiếm, số còn lại đang phục vụ thì hầu như không được đào tạo cơ bản.

06
Tiến sĩ, bác sĩ Lê Thanh Tùng- Phó Giám đốc bệnh viện Thể thao Việt Nam hướng dẫn cách khám và xử trí các bệnh lý gân, cơ, xương khớp.

Ở nước ngoài, một CLB hay 1 VĐV có đến 5 – 6 bác sỹ đi kèm nào là bác sỹ tâm lý, bác sỹ dinh dưỡng, bác sỹ về chấn thương, bác sỹ về phục hồi chức năng, bác sỹ về thể lực…Còn ở Việt Nam, 1 đội tuyển thường chỉ có 1 – 2 bác sỹ đi cùng nhưng lại phải làm rất nhiều việc. Khi đi theo phục vụ đội tuyển thi đấu thì phải di chuyển, trong khi không phải nơi nào cũng có đầy đủ trang thiết bị cho bác sỹ thể thao. Hầu như các trường hợp chấn thương đều phải đưa vào các Bệnh viện đa khoa tỉnh, thành phố để cấp cứu ban đầu sau đó mới chuyển về Bệnh viện Thể thao để điều trị.

Thực tế y học thể thao hiện đại đã thâm nhập vào Việt Nam hơn 40 năm qua và khẳng định vai trò đóng góp trong sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân và nâng cao thành tích VĐV trên các đấu trường khu vực và quốc tế. Để giải quyết bài toán nguồn lực cán bộ phục vụ y học thể thao, cần phải có chiến lược, kế hoạch lâu dài với hệ thống đồng bộ để xây dựng, hoàn thiện thiết chế quản lý đào tạo, sử dụng cán bộ y tế thể thao. Cần thiết phải thành lập và đào tạo đủ mã ngành đào tạo y sinh y học thể dục thể thao về y học vận động, y học thể thao cho khám chữa bệnh…

An Toàn Y tế với hệ sinh thái bao gồm kênh Tiktok https://www.tiktok.com/@antoanytevn với 200k follower là kênh có nội dung cập nhật thời sự, uy tín về y tế, sức khoẻ, đời sống, xã hội, có sự tương tác rất lớn từ người dùng.

Hiện tại, chúng tôi đã và đang thực hiện hỗ trợ kết nối các cơ sở y tế, khám chữa bệnh, nhà thuốc bằng dạng bài:

Review y tế: Nhà thuốc tốt - Bác sỹ hay.

Đây là những review chân thực nhất về các cơ sở khám chữa bệnh, nhà thuốc được thực hiện bởi bên thứ 3 là các y, bác sỹ và có ý kiến đóng góp từ phía khách hàng.

Nội dung phù hợp với các phòng khám, nhà thuốc...nhân viên y tế đang muốn phát triển hình ảnh thương hiệu trên nền tảng TikTok và tiến lại gần hơn với khách hàng.

Để tham gia nhận hỗ trợ và kết nối, mọi người có nhu cầu có thể liên hệ gửi email tới [email protected] để đăng ký.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h