Thứ năm, 29/07/2021

GS Nguyễn Tài Thu: “Khối tài sản” để lại cho nền y học Việt Nam

Chủ nhật, 04/07/2021, 09:30 (GMT + 7)
GS.TSKH Nguyễn Tài Thu tuy đã ra đi, nhưng giáo sư đã để lại “khối tài sản” lớn, quý giá cho nền y học nước nhà. Không chỉ nổi tiếng với những tư liệu, giáo trình quý cùng hàng chục cuốn sách về châm cứu và lý luận y học cổ truyền, mà giáo sư còn được biết đến là người thầy thuốc có trái tim nhân ái, luôn dành cơ hội được chữa bệnh cho các bệnh nhân nghèo, trẻ em thiếu may mắn.

Cả đời cống hiến cho y học cổ truyền

Tên tuổi của GS.TSKH Nguyễn Tài Thu đã không còn xa lạ trong giới y học cổ truyền (YHCT) Việt Nam cũng như nước ngoài, đặc biệt trong lĩnh vực châm cứu chữa bệnh. Trong suốt quãng thời gian học tập, làm việc ông luôn được người đời yêu quý và kính trọng, thậm chí còn tôn vinh GS là "Thần kim", "Vua châm cứu" và "Huyền thoại sống". Mặc dù vậy, GS Tài Thu rất khiêm tốn lúc sinh thời tự nhận mình chỉ là một thầy thuốc thương người.

Chân dung GS.TSKH Nguyễn Tài Thu
Chân dung GS.TSKH Nguyễn Tài Thu

GS.TSKH Nguyễn Tài Thu (6/4/1931- 14/2/2021) sinh ra trong một gia đình có truyền thống nho học tại thôn Kim Hoàng, huyện Hoài Đức, Hà Nội. Từ nhỏ ông đã được tiếp xúc với bộ môn châm cứu cùng với tuổi thơ trải qua chiến tranh chứng kiến nhiều đồng bào bị thương, ước mơ trở thành bác sĩ cứu người được ông nuôi dưỡng và luôn thường trực trong tim mình.

Nhận được sự đồng thuận từ phía gia đình, sự ủng hộ của bạn bè, ông đã dành toàn bộ thời gian của mình để học tập và quyết tâm đỗ đạt vào trường Đại học Y khoa. Không ngoài mong đợi, năm 1953 ông đã đỗ vào trường đại học Y khoa nay là trường đại học Y Hà Nội. Kết thúc năm học thứ nhất, ông được đi học ở trường Đại học Y khoa Bắc Kinh tại Trung Quốc 6 năm và ông chọn học chuyên sâu về YHCT mà cụ thể là chuyên sâu về lĩnh vực châm cứu. Ông đã chọn học chuyên sâu về lĩnh vực châm cứu với một ý nghĩa rất đơn giản. Vì lúc bấy giờ đất nước ta còn khó khăn, nhân dân ta còn nghèo, phương pháp chữa bệnh này vừa ít tốn tiền nhưng lại có hiệu quả điều trị bệnh cao phù hợp với mọi đối tượng. Với sự cố gắng, học hỏi và nỗ lực không ngừng nghỉ, GS Tài Thu đã học thành công chuyên sâu về YHCT và tốt nghiệp bác sĩ Đông y tại đây. 

Sau khi về nước ông đã ứng dụng những kiến thức nghiên cứu chuyên sâu về châm cứu và chấn hưng lĩnh vực châm cứu. Năm 1968 dưới sự đề xuất của GS Tài Thu, Hội Châm cứu đầu tiên tại Việt Nam được thành lập. Từ con số không, đến nay hội đã phát triển với 27.300 hội viên.

Không chỉ thực hiện sứ mệnh cứu người, giáo sư được biết đến là người khi mở ít nhất 500 lớp, bao gồm quân y và dân y (Hà Nội, Thanh Hóa, Kiên Giang, Bắc Giang, Hải Phòng),…  truyền lại cho hàng nghìn y, bác sĩ sau này. Một trong số học trò xuất sắc của GS Tài Thu có thể kể đến bác sĩ CKI Doãn Hồng Phương – Thầy thuốc ưu tú “cây kim vàng” châm cứu Việt Nam hiện đang là Giám đốc Trung tâm Đông phương Y pháp.

GS Tài Thu cùng học trò “cưng” – BS Doãn Hồng Phương
GS Tài Thu cùng học trò “cưng” – BS Doãn Hồng Phương

Đặc biệt, GS còn để lại muôn vàn tư liệu, giáo trình quý giá cùng hàng chục cuốn sách về châm cứu và lý luận Đông y giúp ích rất nhiều trong việc điều trị các bệnh nan y, mãn tính. 

Thầy thuốc Nguyễn Tài Thu là giáo sư – tiến sĩ danh dự của 16 trường đại học nước ngoài, giáo sư thông thạo nhiều thứ tiếng (Pháp, Trung, Anh). Giáo sư đã trực tiếp giảng dạy, truyền dạy kiến thức cũng như kinh nghiệm quý báu của mình cho sinh viên, các chuyên gia tại nhiều quốc gia (châu Á, châu Âu, châu Mỹ La tinh…). 

Ông còn hợp tác về chuyên môn, khoa học với 38 nước trên thế giới, đồng thời đã thành lập các trung tâm và chuyển giao công nghệ cho nhiều quốc gia trên thế giới (Nga, Pháp, Mexico, Ý…)

GS Tài Thu cả cuộc đời cống hiến cho nền YHCT
GS Tài Thu cả cuộc đời cống hiến cho nền YHCT

Trong suốt cuộc đời cống hiến cho nền y học Việt Nam, GS Nguyễn Tài Thu luôn nhận được sự kính trọng từ người dân, bệnh nhân và đồng nghiệp. Ông đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều danh hiệu cao quý, phần thưởng lớn như: 

  • Thầy thuốc Nhân dân (năm 1995);
  • Huân chương Lao động hạng nhất (năm 1999);
  • Anh hùng Lao động (năm 2000);
  • Huân chương Độc lập hạng nhì (năm 2004);
  • Huân chương Đại đoàn kết dân tộc (năm 2014);
  • Huân chương Kháng chiến hạng nhất, ba;
  • Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ;
  • Huy chương Quyết tử;
  • Huy Chương Chiến Thắng;
  • Huy chương Vì Sức khỏe Nhân dân…

Cùng với đó là một số chức vụ cao quý GS từng nắm giữ lúc sinh thời:

  • Phó chủ tịch Hội châm cứu Thế giới
  • Chủ tịch Hội châm cứu Việt Nam.

GS.TSKH Nguyễn Tài Thu là người góp phần quan trọng làm phát triển ngành châm cứu Việt Nam nói riêng và lĩnh vực YHCT nói riêng. Cả một đời, GS Nguyễn Tài Thu đã dành hết công sức để tìm tòi, nghiên cứu và phát triển ra các kỹ thuật mới để mang lại hiệu quả điều trị cao hơn.

GS Nguyễn Tài Thu với trường phái "Tân Châm"

Đặc biệt trong khoảng năm 1971, khi chiến tranh diễn ra, GS.TSKH Nguyễn Tài Thu đã chứng kiến những chiến binh từ chiến trường về bị chấn thương tủy sống, sọ não nên bị liệt rất nhiều. Vậy nên ông và các đồng sự đã cùng nhau phát minh, đưa trường phái Tân châm ra ứng dụng trên lâm sàng. Sau đó, giáo sư đã vinh dự nhận được Giải thưởng Nhà nước về công trình “Nghiên cứu phát triển lý luận và hoàn thiện kỹ thuật phương pháp "Tân Châm" trong chữa bệnh” trước sự ngưỡng mộ của đồng nghiệp.

Cụ thể hơn, phương pháp này sẽ được bác sĩ sử dụng kim châm dài chuyên dụng, đâm xuyên huyệt trên một đường kinh lạc (huyệt này sang huyệt khác) hoặc hai đường kinh khác nhau và mang lại hiệu quả điều trị chứng đau, chứng liệt cao gấp bội so với nhiều trường phái thông thường khác. 

Ưu điểm vượt trội của trường phái Tân Châm
Ưu điểm vượt trội của trường phái Tân Châm

Chia sẻ về lý do khởi xướng lên trường phá "Tân Châm", Gs Tài Thu từng chia sẻ: “Trong quá trình nghiên cứu về YHCT, tôi nhận thấy chúng ta vẫn đưa thuốc vào cơ thể bằng cách tiêm vào tĩnh mạch hay bắp thì ta cũng có thể tiêm thuốc thẳng vào huyệt đạo để có tác dụng nhanh. Hơn nữa, châm cứu là phương pháp không tốn kém chi phí hay sử dụng trang thiết bị hiện đại nhưng mang đến hiệu quả cao trong quá trình điều trị”

Hiện nay, Trung tâm Đông phương Y pháp – Đơn vị tiên phong tập trung điều trị bệnh bằng vật lý trị liệu YHCT chữa bệnh không dùng thuốc, là cơ sở dẫn đầu ứng dụng hiệu quả trường pháp "Tân Châm". Đồng thời là đơn vị duy nhất kết hợp thành công kỹ thuật "Tân Châm" với cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu cấp Nhà nước về 12 cặp huyệt nguyên của BS Vân Anh trong điều trị nhiều bệnh lý (rối loạn tiền đình, thần kinh tọa, tai biến mạch máu não, rối loạn thần kinh thực vật, đau đầu, mất ngủ, chữa bệnh béo phì, cắt cơn cho người nghiện ma túy, cắt cơn hen phế quản…).

Châm cứu cắt cơn cứu chữa cho người bị nghiện

Đây là phương pháp nổi bật do GS Nguyễn Tài Thu trực tiếp nghiên cứu, phát triển mang lại hiệu quả cao. Đặc biệt là kỹ thuật châm cứu hỗ trợ cai nghiện ma túy và châm tê trong phẫu thuật do GS trực tiếp phát minh. Kỹ thuật này đã được Bộ Y tế nghiệm thu, chứng nhận với hiệu quả cao. 

Lúc sinh thời, GS Nguyễn Tài Thu đã từng chia sẻ về hiệu quả của phương pháp châm cứu điều trị cắt cơn nghiện: Trung bình 10 ngày là mang lại hiệu quả, cắt được cơn khi cai nghiện ma túy. Trong đó có người 7 ngày, có người 14 ngày tùy từng thể trạng cũng như mức độ nghiện của từng người. Tỷ lệ tái nghiện chỉ từ 5 – 10%, vậy nên phương pháp này đã được giới thiệu, phổ biến tới gần 50 quốc gia. Riêng với, phương pháp điện châm gây tê cho phẫu thuật của GS Tài Thu đã thực hiện trên 100.000 ca (60 loại phẫu thuật khác nhau) đã đạt kết quả lên đến 98,3%.

Mãng châm phục hồi sự sống cho bệnh nhân

Ngoài những phát minh trên, GS Nguyễn Tài Thu cũng đã dày công nghiên cứu, phát triển và ứng dụng kỹ thuật mãng châm (Boa Acupuncture) theo hướng mới. Đó là sử dụng kim châm khác kim thường dùng. 

Cụ thể hơn, là phối hợp 2 loại trường châm và đại châm bằng cách  sử dụng cây kim dài, đốc kim dài (5 – 8cm), thân kim dài (ngắn nhất khoảng 10cm, dài nhất 60 cm). Thân kim có đường kính trung bình là 0,5 – 1 mm, khá tô và mũi kim không quá nhọn, như vậy sẽ giúp dẫn khí vận khí sau khi châm đắc khí, giúp hiệu quả điều trị bệnh cao hơn. Với cây kim dài trong kỹ thuật mãng châm, cũng sẽ giúp nâng cao hiệu quả của việc tác động vào các huyệt sâu trong cơ thể.

Nhờ vậy, phương pháp mãng châm của GS đã được Hội Châm cứu Việt Nam nói riêng và Hội châm cứu thế giới nói chung đánh giá cao về sự hiệu quả và khuyến khích đưa vào điều trị nhiều bệnh lý.

GS Tài Thu khi đang khám chữa bệnh
GS Tài Thu khi đang khám chữa bệnh

Tính đến thời điểm hiện tại, phương pháp Mãng châm được đặc biệt ứng dụng trong: châm tê phẫu thuật, chữa bệnh liệt và điều trị các chứng đau,.. Bên cạnh đó, trong báo cáo về ứng dụng của phương pháp này, các học trò của GS Nguyễn Tài Thu cho biết phương pháp mãng châm đã và đang được ứng dụng trong điều trị một số chứng bệnh khác nữa như: trúng phong (liệt nửa người – bán thân bất toại), bại liệt ở trẻ em, đau thần kinh tọa, đau đốt sống cổ, đau viêm quanh khớp vai,…

Một đời thầy thuốc thương người

Không chỉ cống hiến cho nền YHCT nước nhà, GS.TSKH Nguyễn Tài Thu được biết đến là thầy thuốc với tấm lòng y đức và có trái tim nhân ái.

Lúc bấy giờ, cuộc kháng chiến chống Mỹ bùng nổ, ông là người xung phong lên tuyến đầu lửa đạn, trực tiếp khám chữa bệnh cho thương bệnh binh trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn, thiếu thốn. Đau với nỗi đau của người bệnh, chứng kiến những cơn đau vật vả trong khi mổ cho các thương bệnh binh. Trong hoàn cảnh chiến trường ác liệt không đủ trang thiết bị và thuốc men để thực hiện những ca phẫu thuật khó khăn ông đã nghĩ cách áp dụng gây tê nhằm giảm đau.

Những khám phá, thử nghiệm của ông đã làm hàng trăm hàng ngàn các ca phẫu thuật khó khăn thành công và giúp giảm chi phí cho kháng chiến, vừa giúp cho các thương bệnh binh chữa trị hiệu quả, giảm bớt đau đớn. Một vị thầy thuốc chỉ biết đem hết tay nghề của mình ra để cứu người không ngần ngại gian khổ khó khăn.

GS Tài Thu không chỉ hết mình đem lòng thương người của một vị thầy thuốc dành cho người dân trong kháng chiến thời xưa mà ngay cả trong thời bình. Tất cả bệnh nhân nghèo đến với ông đều được chữa bệnh miễn phí, hay hình ảnh người thầy thuốc lúc 86 tuổi vẫn hàng ngày chữa bệnh cho bệnh nhân được nhiều tài liệu ghi lại.

GS Tài Thu khám chữa bệnh miễn phí cho người nghèo
GS Tài Thu khám chữa bệnh miễn phí cho người nghèo

Thế hệ học trò tiếc thương sự ra đi của người thầy 

Không chỉ dành cả cuộc đời cống hiến cho nền y học cổ truyền, dành nhiều danh hiệu danh giá, GS đã đào tạo thế hệ học trò với đội ngũ y bác sĩ có tiếng trong y học cổ truyền. Sự ra đi của người thầy để lại nỗi tiếc thương cho thế hệ học trò. Một trong những học trò xuất sắc nhất của GS Tài Thu, Bác sĩ CKI Doãn Hồng Phương – Thầy thuốc ưu tú “cây kim vàng” châm cứu Việt Nam hiện đang là Giám đốc Trung tâm Đông phương Y pháp cho biết: 

 “Khi ở độ tuổi 90 tuổi như bao người khác, lẽ ra thầy phải được an nhàn, hưởng thụ cuộc sống. Tuy nhiên, với cái tâm còn đầy nhiệt huyết của người thầy thuốc chưa cho phép thầy nghỉ ngơi. Thầy từ trước đến nay luôn tâm niệm còn sức khỏe là còn cống hiến cho sự nghiệp chữa bệnh cứu người, mang lại sự hưng thịnh cho nền y học cổ truyền nước nhà. 

Bây giờ thầy đã mất, nhưng những cống hiến của thầy vẫn còn mãi, tôi và những học trò của thầy sẽ tiếp nối sự nghiệp của thầy và không ngừng phát huy những khối tài sản mà thầy để lại, cứu giúp càng nhiều người càng tốt. Đồng thời, thầy sẽ mãi là tấm gương sáng, là huyền thoại sống cho tôi noi theo”.

Do tuổi cao sức yếu Giáo sư Tài Thu qua đời lúc 4h50 sáng ngày 14/02 (tức mùng 3 Tết Tân Sửu) hưởng thọ 90 tuổi. 

Sự ra đi của GS.TSKH Nguyễn Tài Thu là tổn thất lớn cho ngành y tế nước nhà nói chung và YHCT nói riêng, đặc biệt là lĩnh vực châm cứu. GS Nguyễn Tài Thu là người thầy đáng kính, ông đã dành cả cuộc đời cống hiến vì sức khỏe nhân dân; tấm gương sáng cho lực lượng bác sĩ y học cổ truyền.

Kiều Diễm

Theo VnMedia.vn Copy