Thứ năm, 28/10/2021

BS Dương Quang Trung: Một đời dấn thân cho sự nghiệp y học

Thứ năm, 19/08/2021, 21:07 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

BS Dương Quang Trung, người Đảng viên cộng sản đã dành cả tâm hồn, trí tuệ, sức lực cống hiến cho sự nghiệp y học Việt Nam.

Theo tiếng gọi cách mạng

Vùng đất cách mạng và cha đã cho BS Dương Quang Trung – cậu học trò trường làng ngày ấy – một tình cảm mộc mạc với cách mạng, ông tham gia rải truyền đơn, vẽ hình Bác Hồ… bằng niềm vui rất trẻ con. Lớn chút xíu, cha cho ông lên Sài Gòn học ở Trường Pétrus Ký. Vượt 346 cây số đường, ông bắt đầu “thâm nhập” đời sống đô thị.

Chân dung BS Dương Quang Trung
Chân dung BS Dương Quang Trung

Năm 1945, Cách mạng Tháng Tám nổ ra, BS Dương Quang Trung về quê tham gia cách mạng. 16, 17 tuổi ông theo đoàn cứu thương đi khắp nơi. Đến khi đoàn giải tán ông quay lại Sài Gòn tham gia Hội học sinh Sài Gòn – Chợ Lớn. Dương Quang Trung rải truyền đơn, phát báo Chống Xâm Lăng, Tiếng Súng Kháng Địch… cho bà con mình đọc. “Em hoạt động vậy nếu không vô trong khu thì trước sau gì cũng bị bắt, hay sang Pháp du học rồi quay về giúp đất nước”, người anh họ khuyên. Ông về xin cha. Cha gom góp tiền để dành, vay mượn cho ông lên đường.

Dương Quang Trung cập cảng Marseille cùng chiếc vali nhỏ xíu, trên người chỉ là một bộ quần áo cộc, không có áo khoác dù trời rất lạnh. Ngoài 1.000 quan tiền Pháp, tài sản của ông là một niềm tin: học, học thật nhiều để quay về giúp đất nước.

Học xong hai năm cuối trung học, ông đứng trước hai lựa chọn: kỹ sư nông nghiệp hay là bác sĩ. Những ngày còn nhỏ ông hay theo chân mẹ – một nữ hộ sinh – đi khắp nơi nên nghề y “tiêm nhiễm” vô máu lúc nào chẳng hay. Dương Quang Trung quyết định chọn nghề y.

Ở xứ người, theo tiếng gọi của Bác Hồ, ông tích cực đấu tranh phản đối chiến tranh xâm lược của đế quốc ngay trong lòng địch. Nhiều lần chính quyền bắt bớ, đòi trục xuất tôi ra khỏi nước Pháp, ông phải ở nhờ nhà của những người bạn mới quen trên đất Pháp.

Năm 1951, có một hội nghị dành cho thanh niên trên khắp thế giới tổ chức ở Berlin (Đức). BS Trung cùng mấy anh em đến dự phải đi một đường vòng thật dài, thậm chí còn bị bắt nhốt nhưng chúng tôi quyết chí bằng mọi giá phải có mặt để đưa tiếng nói – dù nhỏ nhoi – của Việt Nam đến với hội nghị. Sau đó ông tình nguyện đứng vào hàng ngũ của Đảng Cộng sản Pháp. Chính quyền đã nhiều lần trục xuất ông về Việt Nam nhưng không thành.

 Góp gạch cho đời

Năm 1954, các bên thỏa thuận ký hiệp định Genève. BS Dương Quang Trung và anh em du học sinh hồi hộp, hi vọng ngồi bên bờ sông mà chờ tin tức. Chờ đến tận đêm, đốt đống lửa nhỏ bên sông. Hiệp định được ký kết, anh em ôm nhau, mừng rỡ reo hò… Nhưng sau đó vì sợ bị bắt mọi người lại phải tản nhau đi “ngủ dạo” ở nhà những người Pháp.

Học xong y khoa căn bản, ông tiếp tục học hai năm chuyên ngành phổi, khi ấy ở quê nhà tiếng súng vang lên khắp các xóm làng. Năm 1960, ông quyết định về Hà Nội cùng vợ và ba con. BS Dương Quang Trung dốc hết lực học ra mà đóng góp, dù biết chẳng là bao nhiêu nhưng với ông tận lực là điều nên làm. Đi hết các bệnh viện ở miền Bắc, sức ông có gì ông đắp vào những chỗ còn khuyết. BS Dương Quang Trung mời chuyên gia từ Pháp qua hỗ trợ xây dựng khoa phẫu thuật phổi của Viện Chống lao trung ương, rồi xây dựng khoa phổi ở Bệnh viện Việt Đức…

Nhớ quê da diết, ông xin thủ trưởng cho mình vào Nam. Gửi vợ con cho tổ chức, bác sĩ vác balô lên đường. Đi gần ba tháng trời mới đến nơi, ông vào chảo lửa của chiến trường. Có lúc BS Dương Quang Trung mổ vết thương lồng ngực cho một chiến sĩ với một lọ penicilin và trợ lý là một cậu y tá chỉ học tiểu phẫu. Đạn bắn trên đầu như vãi trấu. Không có máy cộng hưởng từ, không có máy hô hấp, gây mê hồi sức… anh chiến sĩ vẫn sống.

BS Dương Quang Trung (thứ hai từ phải qua) cùng các đồng chí trong chiến khu. Ảnh tư liệu
BS Dương Quang Trung (thứ hai từ phải qua) cùng các đồng chí trong chiến khu. Ảnh tư liệu

Hiến cả cuộc đời cho y học

Là người cùng thời và đi sau vài bước của những tên tuổi lớn ngành y, ông mặc nhiên nhận lấy trách nhiệm lưu giữ và làm tỏa sáng những tấm gương của các nhân sĩ trí thức vào thế hệ hôm nay và mai sau. Ông luôn nặng lòng. Và BS Dương Quang Trung đã hành động, rất quyết liệt trong việc vận động kinh phí, tham gia nội dung để tổ chức biên soạn, in ấn những quyển sách về thế hệ đã dấn thân, cống hiến cả cuộc đời cho sự nghiệp y khoa.

Ông viết: “Khi tôi về đến Hà Nội, người đầu tiên tôi gặp là anh Bảy Thủ, tức bác sĩ Nguyễn Văn Thủ, mà sau này trong thời kỳ chống Mỹ, anh lấy bí danh là Bảy Chi. Người thứ hai tôi gặp là bác sĩ Nguyễn Văn Tín, lúc đó là vụ trưởng Vụ Điều trị, sau này là thứ trưởng Bộ Y tế. Anh nói: bác sĩ Phạm Ngọc Thạch, bộ trưởng, có nhờ anh đến gặp tôi và mời tôi ăn cơm để bàn công việc. Nơi hẹn là nhà ăn tập thể Viện Chống lao trung ương, một dãy nhà tường vôi, nóc lá. Và người tôi gặp là một người chắc nịch, mặc áo blouse ngắn tay, không có vẻ gì là bộ trưởng, theo đầu óc tôi suy nghĩ lúc bấy giờ. Anh toát lên một niềm tự tin, rắn rỏi, nhưng rất bình dị và cởi mở. Anh đề nghị tôi tham gia xây dựng ngành phẫu thuật phổi ở Viện Chống lao trung ương, chủ yếu là để điều trị các thể lao nặng. Gần anh chỉ một thời gian ngắn nhưng đã để lại cho tôi những ấn tượng sâu sắc. Anh tạo cho tôi một niềm tin mãnh liệt vào tương lai đất nước, mặc dù trước mắt còn bao nhiêu khó khăn, ác liệt. Tôi sống gần anh vỏn vẹn bốn năm, nhưng tôi thật sự học ở anh những bài học mang dấu ấn suốt cả cuộc đời!”.

Với nhà giáo nhân dân - GS.BS Võ Thế Quang, ông viết những dòng chân thành. Qua đó, lớp người sau hiểu thêm ông từng có một thời tuổi trẻ hào hùng, sôi nổi: “Chúng tôi là những người bạn thâm niên, ngay từ khi còn ở Sài Gòn, đến Paris, chúng tôi gặp nhau, trước khi Quang cùng anh em đang chuẩn bị tham gia Festival thanh niên, sinh viên thế giới lần thứ 3 ở Berlin. Tôi đưa đoàn từ Bordeaux sang tham dự. Sau này từ miền Bắc đến chiến khu R, chúng tôi cùng làm việc với nhau nhiều lần. Không lần nào chúng tôi không có đề tài để bàn luận. Tôi biết anh xuất thân từ gia đình khá giả, lại được cha mẹ cưng chiều từ nhỏ, vậy mà trải qua bao gian khổ, vất vả, hiểm nguy nhưng chưa bao giờ thấy anh nản lòng, mệt mỏi. Chính sự dấn thân này của anh làm tôi khâm phục!”.

Nhận lại tình yêu thương

Có được người thủ trưởng như bác sĩ Phạm Ngọc Thạch, người đồng hương xứng đáng như bác sĩ Nguyễn Văn Thủ, người anh với tầm vóc “kẻ sĩ Gia Định” như bác sĩ Trần Hữu Nghiệp, người bạn học đáng khâm phục như GS.BS Võ Thế Quang, với ông là niềm vinh dự to lớn. Ông đã soi mình vào những con người tuyệt vời ấy, đã chọn cho mình một cách sống xứng đáng, dám từ bỏ kinh đô ánh sáng nước Pháp về với “dãy nhà tường vôi, nóc lá” ở Hà Nội, đã để lại Hà Nội người vợ xinh đẹp cùng ba đứa con thơ vượt Trường Sơn vào Nam, có mặt trong một bệnh viện dưới cánh rừng miền Đông đầy bom pháo, chất độc hóa học. Đó là cách ông góp công sức cùng đồng bào miền Nam trong chiến tranh. Ông có một thời tuổi trẻ thật sôi nổi, tự hào, bởi trên những cung đường ác liệt ông cảm nhận một cách sâu sắc, chân thành: Đời đẹp nhất là đời đi chiến đấu.

Sau ngày hòa bình ông không còn trẻ nữa. Nhưng với độ chín chắn, từng trải của người trí thức từng đi qua kinh thành ánh sáng, đi qua những khoảnh khắc chết sống trong gang tấc của chiến trường, ông trở nên trầm tĩnh, bao dung, là nhân tố kết nối được nhiều tính cách của tầng lớp y bác sĩ TP.HCM, đến từ nhiều nguồn, nhiều tinh hoa nhưng không ít những cá tính khó dung hòa. Với vai trò giám đốc Sở Y tế TP.HCM, ông đã tổ chức và chỉ huy ca mổ lịch sử, quy tụ gần 70 chuyên gia tên tuổi đầu ngành, thực hiện ca mổ tách đôi cặp song sinh Việt - Đức. Ông rất mềm dẻo nhưng cũng dám quyết đoán, dám chịu trách nhiệm, dám đột phá. Từ năm 1975-1988, nhờ ca mổ Việt - Đức, đường bay Tokyo - TP.HCM mới được kết nối. Ca mổ thành công, được đưa vào sách kỷ lục Guinness, đánh dấu sự hợp đồng tác nghiệp có hiệu quả và sự trưởng thành của ngành y tế TP.HCM, mà ông là “nhạc trưởng” của các mối quan hệ, liên kết những tinh hoa thành sức mạnh.

Trong ngành y lẫn cuộc đời, BS Dương Quang Trung nhận được nhiều lời ca tụng. Song với tất cả cuộc đời to lớn, tận hiến, tận lực, ông cũng chỉ mong nhận lại những gì giản dị nhất: tình yêu thương!

Đảng, Nhà nước nhân dân đã đánh giá cao công lao của ông, đã trao tặng các danh hiệu cao quý: huy hiệu 50 năm tuổi Đảng, danh hiệu Thầy thuốc nhân dân (1995), danh hiệu Anh hùng lao động (2003), danh hiệu chiến sĩ thi đua nhiều năm và nhiều huân, huy chương cao quý khác, VS.TS. Dương Quang Trung được nhân dân tín nhiệm, đồng nghiệp quý trọng và nhiều thế hệ học trò quý mến.

Theo VnMedia.vn Copy