Thứ năm, 21/10/2021

Bác sĩ 'thời chiến': Chế đường dẫn oxy cho bệnh nhân Covid-19

Thứ sáu, 08/10/2021, 13:22 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Bệnh nhân Covid-19 tại TP.HCM chống chọi với nạn thiếu máy thở ô xy. Giữa lúc "dầu sôi lửa bỏng" BS Phan Trung Hiếu đã sáng chế ra đường dẫn ô xy từ hồ cá.

Từ việc sáng tạo nên đường dẫn ô xy từ bộ chia oxy hồ cá của BS Phan Trung Hiếu, Bệnh viện dã chiến số 6, đã mang lại nhiều cơ hội sống cho bệnh nhân Covid-19. Chính điều này là tiền đề để thành lập trong bệnh viện dã chiến ngay “trung tâm ô xy” để cung cấp nguồn ô xy kịp thời, cấp tốc cho các F0.

Cơn đại dịch Covid-19 hoành hành tại TPHCM làm cho số lượng F0 trở nên tăng vọt theo cấp số nhân, lên đến vài ngàn ca/ngày. Nóng hơn bào giờ hết, câu chuyện nhiều người trên mạng xã hội thiếu ô xy đã cầu cứu cần tiếp thêm hơi thở. Thế nhưng vì quá nhiều bệnh nhân nên việc thiếu máy thở là điều không tránh khỏi trong các bệnh viện thì việc bên ngoài thiếu ô xy lại càng trở nên thiếu hụt. Khi ấy, nhiều bệnh nhân tuyệt vọng chỉ biết nằm chờ nguồn ô xy trong sự lo lắng vì số người tử vong do thiếu ô xy xảy ra rất nhiều. Lúc này, BS Phan Trung Hiếu từ Bệnh viện Chợ Rẫy sang Bệnh viện dã chiến số 6 (P.An Khánh, TP.Thủ Đức) phụ trách điều trị trực tiếp cho bệnh nhân. Khi BS Hiếu chứng kiến nhiều bệnh nhân nằm la liệt với sự chống chọi của cơn nạn thiếu máy thở ô xy thì BS luôn suy nghĩ đau đáu làm cách nào để tiếp thêm nguồn ô xy mang lại sự sống cho bệnh nhân. “Suốt đời BS của mình, việc phải chứng kiến bệnh nhân mất không hiếm. Tuy nhiên, chết vì Covid-19 lại khác, nó đến rất nhanh nhưng cũng có thể được chặn đứng chỉ nhờ đưa hơi thở tới mũi bệnh nhân kịp lúc”, BS Hiếu nói.

Từ việc sáng tạo nên đường dẫn ô xy từ bộ chia oxy hồ cá của BS Phan Trung Hiếu, Bệnh viện dã chiến số 6, đã mang lại nhiều cơ hội sống cho bệnh nhân Covid-19.
Từ việc sáng tạo nên đường dẫn ô xy từ bộ chia oxy hồ cá của BS Phan Trung Hiếu, Bệnh viện dã chiến số 6, đã mang lại nhiều cơ hội sống cho bệnh nhân Covid-19.

Nhiều bệnh nhận Covid-19 được thở ô xy thoát khỏi bàn tay của tử thần

Bệnh nhân Covid-19 luôn luôn được BS Hiếu mỗi ngày đến thăm khám, phân tích và đánh giá tình hình dịch bệnh thì việc được thở ô xy của các bệnh nhân là điều mà ai cũng có nhu cầu xảy ra rất lớn tại khoa điều trị Covid-19. Như một sợi chỉ đỏ thì ô xy luôn là nguồn sống xuyên suốt trong quá trình điều trị bệnh nhân Covid-19.

Đúng ra bệnh viện dã chiến vẫn có thể điều trị được các ca bệnh chuyển nặng cần được thở thế nhưng điều kiện ở bệnh viện thì lại không đáp ứng được cấp tốc và kịp thời phải dồn bệnh nhân lên bệnh viện tuyến đầu để được thở. Khi bệnh nhân chuyển nặng thì một kíp chuyển bệnh cần ít nhất một xe cứu thương, một lái xe, một BS điều trị và một điều dưỡng theo cùng. Trong khi đó dịch bệnh phức tạp, các bệnh viện dã chiến nối đuôi nhau thành lập, phải chia nhỏ lực lượng y tế. Lực lượng y tế càng mỏng hơn khi chuyển một bệnh nhân mà phải mất đến 3 - 4 người đi theo.

Những lúc ăn cơm, khi đêm đến, BS Hiếu luôn luôn vắt óc suy nghĩ, mày mò tìm hiểu đồng hồ đo oxy và bộ chia ô xy từ hồ cá. “Nếu có thể đưa vào điều trị bệnh nhân Covid-19, sẽ hạn chế được việc bệnh nhân không có máy thở ô xy”, BS Hiếu nghĩ. Tuy có lý nhưng việc làm này trước nay chưa ai thử. Hơn nữa, thời gian đó TP đang giãn cách xã hội nghiêm ngặt, nhưng “không đi sao thành đường”, BS Hiếu lên internet tìm hiểu và đặt mua dụng cụ chế đường dẫn ô xy và đưa tới phòng bệnh.

BS Hiếu vẫn tiếp tục nghiện cứu rồi sau đó mới vào thử nghiệm nhưng hôm đó trong một ca thăm khám, BS lại bất ngờ chứng kiến bệnh nhân trở nặng một cách rất nhanh. Để đưa bệnh nhân đi kịp thời thì bộ phận y tế liên hệ phòng cấp cứu thì phòng báo hết máy thở nên không thể tiếp nhận bệnh ngay lúc này. Nếu liên hệ chuyển bệnh, thời gian chờ đợi kéo dài, có thể bệnh nhân sẽ không chịu nổi, cứ do dự thì có thể mình sẽ mất bệnh nhân, vì thế BS Hiếu lại gọi phòng cấp cứu: “Nếu giờ tôi chế được máy thở thì nhận bệnh được không?”. Phòng cấp cứu đồng ý nhận bệnh. Vậy là vận dụng tất cả vật dụng có sẵn là những chiếc van chia ô xy bằng nhựa và đồng hồ đo ô xy hồ cá mới mua, BS Hiếu cùng BS Võ Nguyên Bảo (Bệnh viện Chợ Rẫy tăng cường Bệnh viện Dã chiến số 6) cùng tháo lắp thành công đồng hồ và bộ chia ô xy từ một bình ra nhiều van thở. Họ thành công chia oxy tới mũi nhiều bệnh nhân cùng lúc.

Bác sĩ Hiếu điều phối ô xy lên các phòng phục vụ bệnh nhân  LAM NGỌC
Bác sĩ Hiếu điều phối ô xy lên các phòng phục vụ bệnh nhân Ảnh: LAM NGỌC

BS Hiếu giải thích: “Việc chế ra hệ thống cung cấp ô xy cùng lúc cho nhiều bệnh nhân mắc Covid-19 không phải vì bệnh viện thiếu ô xy mà do thiếu đồng hồ chia ô xy. Mỗi bình ô xy chỉ dùng cho một bệnh nhân thở trong vòng 5 - 7 giờ. Tuy nhiên nếu lắp vào chỗ van mở  ô xy một bộ chia với nhiều đường dẫn thì cùng lúc có thể dùng từ 5 đến 6 bệnh nhân. Như vậy, bước đầu Bệnh viện Dã chiến số 6 có thể khắc phục tình trạng phải chuyển bệnh do thiếu đường thở ô xy. Ngoài ra, việc cung cấp ô xy kịp thời còn giúp nhiều bệnh nhân từ nặng chuyển nhẹ, phần nào giải quyết bớt áp lực cho bệnh viện dã chiến thời điểm đó”.

Nguồn nhân lực được giải phóng tại Trung tâm ô xy

BS Hiếu chia sẻ, trong bệnh viện dã chiến tất cả BS hay nhân viên y tế đều phải tận dụng và tối ưu hóa những nguồn lực sẵn có để kịp thời phục vụ bệnh nhân. Việc chế ô xy kiểu dã chiến như vậy cũng là giải pháp tình thế. “Cung cấp ô xy tới từng phòng cho người bệnh không chỉ thiếu mà còn là gánh nặng cho lực lượng hậu cần mỗi ngày. Mỗi bình ô xy nặng khoảng 60 kg (trong đó 10 kg là khí ô xy). Với trọng lượng như vậy nhân viên hậu cần phải cật lực trong khâu vận chuyển để đưa bình từ tầng trệt lên tới mỗi phòng bệnh”, anh nói.

Bên cạnh đó, BS Hiếu cho rằng cách vận chuyển thủ công như vậy chỉ trong trường hợp bất khả kháng. Tuy nhiên, khi đã đi vào ổn định cần tính cách để tiết kiệm nhân lực, giảm gánh nặng cho nhân viên hậu cần. Vì vậy anh đề xuất đưa những người bệnh cần thở ô xy về một phòng chung cho từng tầng: “Thông thường, nếu không chế ô xy thì mỗi bệnh nhân dùng một bình, phòng 6 bệnh nhân dùng 6 bình, vừa tốn nhân lực vận chuyển và diện tích phòng bệnh cũng bị thu hẹp khiến không gian nghỉ ngơi của bệnh nhân không được thoải mái”.

BS Hiếu đã ghi chú đầy đủ trước cửa phòng thở ô xy tất cả các lỗi sai cần lưu ý cho các điều dường khi theo dõi và cung cấp ô xy cho các bệnh nhân. Công việc đã vào guồng khi tập trung người cần ô xy tại mỗi tầng đã được ổn định, việc tiếp tục bây giờ của BS Hiếu là phải làm sao đề xuất thành lập tại tầng trệt một trung tâm ô xy. Tại nơi đây sẽ trang bị đầy đủ bộ chia, đường dẫn ô xy. Các bệnh nhân trong toàn bệnh viện khi cần được hỗ trợ thở từ các phòng bệnh thì sẽ đưa về trung tâm ô xy tại tầng trệt này.

Việc một hay hai điều dưỡng có thể phụ trách được sự căn chỉnh, kịp thời giúp đỡ bệnh nhân, giải phóng y bác sĩ để làm những công việc khác thì trung tâm ô xy luôn đáp ứng được một cách thuận lợi. Bên cạnh đó sẽ bài bản hơn về việc theo dõi mức độ hỗ trợ ô xy cho bệnh nhân Covid-19. Với những người chưa cần hỗ trợ thở nhiều sẽ sử dụng ô xy râu, lượng thấp. Khi sử dụng rồi mà mức độ không giảm sẽ tiếp tục nâng mức sử dụng ô xy túi, bình...

BS Phan Minh Hoàng, Giám đốc Bệnh viện Dã chiến số 6, nhận xét: “Trong những ngày đỉnh dịch, việc tạo đường dẫn ô xy đơn giản, không tốn nhiều chi phí nhưng có ý nghĩa rất quan trọng. Nó giúp giải nguy trong giai đoạn căng thẳng nhất và cũng là tiền đề để BV thành lập trung tâm ô xy. Đề xuất triển khai ô xy bồn là những quyết định kịp thời nhiều ý nghĩa trong điều kiện dịch bệnh quá thiếu thốn”. 

Nếu đã từng nuôi cá cảnh thì ai trong chúng ta sẽ dễ hiểu cách thức một đồng hồ ô xy nối cùng lúc 5-10 dây để dẫn khí tới từng hồ chứa cá. Sáng tạo của BS Phan Trung Hiếu cũng đơn giản như vậy để giải quyết yêu cầu một bình ô xy sử dụng cùng lúc cho 6-10 bệnh nhân, rất dễ làm và giá thành lại rất rẻ.

"Lương y như từ mẫu" - đôi khi chỉ giản đơn như thế!  Giữa lúc "dầu sôi lửa bỏng", giữa những cơn "thập tử nhất sinh" như thế này các bệnh nhân Covid-19 đang rất cần sự giúp đỡ từ lực lượng tuyến đầu. Chính nhờ vào các sáng kiến của BS Hiếu mà bao nhiêu bệnh nhân vượt cửa tử giành lại được sự sống. Không những thế giảm được sức ép, áp lực và gánh nặng cho đội ngũ nhân viên y tế trong cơn đại dịch này.

Theo VnMedia.vn Copy