Thứ hai, 20/09/2021

"Đặt lên bàn cân" Alpha, Delta, Lambda và AY3, biến thể nào đáng lo ngại nhất?

Thứ hai, 23/08/2021, 07:30 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Sau gần 2 năm, virus SARS-CoV-2 đã hoành hành ở nhiều quốc gia trên thế giới và tạo ra nhiều biến thể. Vậy Alpha, Delta, Lambda và AY3, biến thể nào đáng lo ngại nhất?

Không ngừng biến đổi

Khi virus nhiễm vào vật chủ, nó sẽ tạo ra các bản sao mới của chính mình, bắt đầu bằng việc nhân đôi bộ gene, nhưng trong quá trình này các bản sao xảy ra lỗi và chúng được gọi là biến thể. Virus đột biến mọi lúc và hầu hết các biến đổi là không theo trình tự nào. Những biến thể khác có thể làm cho bệnh dễ lây nhiễm hoặc đe dọa nặng hơn - và những đột biến này có xu hướng chiếm ưu thế.

Thuật ngữ “biến thể” thường được dành cho một loại virus khác biệt với các virus đồng loại của nó. Sự khác biệt này có thể ở tính dễ lây (khả năng truyền bệnh) độc lực (khả năng gây bệnh) của virus hoặc sự nhạy cảm với thuốc điều trị (khả năng chịu đựng).

Sau gần 2 năm xuất hiện, virus SARS-CoV-2 đã hoành hành ở nhiều quốc gia trên thế giới và tạo ra nhiều biến thể: Alpha, Delta, Lambda và AY3... Chính những biến thể này đã tạo nên làn sóng lây lan khủng khiếp ở nhiều quốc gia như Ấn Độ, Mỹ, Brazil, Peru....

Vào khoảng cuối năm 2020, biến thể Delta lần đầu tiên được phát hiện ở Ấn Độ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá đây là biến thể dễ lây nhiễm nhất trong số các biến thể COVID-19 hiện nay. Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature, nhóm chuyên gia dịch tễ học của Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc) cho biết, những người nhiễm phải biến thể Delta có tải lượng virus cao hơn 1.260 lần so với chủng SARS-CoV-2 ban đầu, khiến nó rất dễ lây lan. 

bien-the

AY3 là một trong những chủng đột biến mới của biến thể Delta. Ngày 19/8, Bộ Y tế Israel thông báo đã phát hiện 10 trường hợp đầu tiên nhiễm chủng AY3 của biến thể Delta gây bệnh COVID-19. Trong số 10 ca nhiễm chủng AY.3 của Israel có 8 ca nhập cảnh và 2 ca địa phương. Hiện tại, biến thể này chiếm khoảng 15% tổng số ca nhiễm ở Mỹ và đã có mặt tại 61 quốc gia.

Vào tháng 8/2020, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã ghi nhận biến thể Lambda, hay còn được gọi là C.37, ở Peru. Tính đến thời điểm hiện tại, Lambda đã được phát hiện ở 29 quốc gia, với mức độ lây lan cao ở các nước Nam Mỹ, đang lây lan nhanh khắp châu Mỹ Latinh. Ở Chile, biến thể này đã được phát hiện trong 1/3 số trường hợp và nhanh chóng lan rộng Argentina, Brazil, Colombia, Ecuador và Mexico, theo thông tin từ WHO.

Như vậy, chưa đầy 2 năm, virus SARS-CoV-2 đã không ngừng biến đổi. Những biến chủng của virus này đã gia tăng về độ nguy hiểm, độc lực lẫn sự lây lan nhanh chóng. Điều này đã đặt ra một thách thức lớn trong công tác phòng chống dịch COVID-19 ở nhiều quốc gia trên thế giới.

Mối đe doạ tại nhiều quốc gia

Mỗi biến thể đều mang yếu tố khác nhau về độc lực, độ phát tán. Theo ước tính hiện tại, biến thể Delta có tốc độ lây truyền cao gấp 2 lần so với chủng SARS-CoV-2 gốc. Đồng thời, khả năng sinh sôi của nó cũng vượt trội, thể hiện qua việc biến thể này hiện diện rõ rệt trong cơ thể bệnh nhân chỉ từ ngày thứ 4 sau khi nhiễm bệnh, so với mức trung bình là 6 ngày ở chủng SARS-CoV-2 ban đầu. Trong khi đó, biến thể Lambda có nhiều đột biến gene mới có khả năng làm tăng khả năng lây nhiễm và chống lại hoặc trung hòa kháng thể trong vaccine ngừa COVID-19 (cao hơn khoảng 150%).

Tại Mỹ, các kết quả phân tích gene cho thấy hơn 1.000 ca bệnh nhiễm biến thể Lambda đã được phát hiện tại 44 bang của nước này. Dù biến thể Delta vẫn đang là mối lo ngại chính lúc này tại Mỹ, nhưng giới chức cũng không ngừng theo dõi diễn biến lây lan của biến thể Lambda. 

Anh đã đưa ra cảnh báo về biến thể mới Lambda vào đầu tháng 8, sau khi khoảng 50% trường hợp mắc COVID-19 nhiễm biến thể này được ghi nhận trên khắp đất nước.

1000-1-jpeg-1671-1625571653

Về khả năng kháng vaccine, đột biến mới AY3 của biến thể Delta cũng đang là mối lo ngại lớn đối với các nhà chức trách. Israel đã chứng kiến tỷ lệ virus kháng vaccine ngày một tăng với hơn 6.000 ca mắc mới và đã sớm vượt mốc 500 - 600 bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch mỗi ngày. Tính đến hết ngày 18/8, trên toàn quốc ghi nhận tổng số 62.163 ca nhiễm COVID-19, trong đó có đến 6.726 người tử vong. Hiện Israel đang ghi nhận hơn 8.000 ca mắc mới COVID-19 mỗi ngày, bất chấp việc đã hoàn thành tiêm chủng cho phần lớn dân số.

Vừa qua, WHO đã thực hiện các nghiên cứu sâu hơn để xác nhận tính hiệu quả của vaccine với biến chủng Lambda. Các vaccine phổ biến hiện nay được cho là vẫn có khả năng bảo vệ tốt trước biến chủng Delta, lần đầu tiên được phát hiện ở Ấn Độ và đang lây lan tại hơn 90 quốc gia khác.

Theo VnMedia.vn Copy
Từ khóa: covid-19 Lambda AY3 Delta