Thứ hai, 20/09/2021

Vụ mì gói Việt bị thu hồi vì Ethylene Oxide: Quy định của riêng EU, doanh nghiệp cần lưu ý hơn

Thứ bảy, 04/09/2021, 06:37 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Việc các sản phẩm của Việt Nam bị EU “tuýt còi” vì dư lượng Ethylene Oxide căn cứ vào quy định riêng của khu vực này, không phải quan điểm chung.

Khoảng 690 cảnh báo liên quan đến Ethylene Oxide từ các nước EU

Vấn đề dư lượng Ethylene Oxide vượt quá mức cho phép bắt đầu nổi lên tại EU từ cuối năm 2020, khi Vương quốc Bỉ phát cảnh báo trên RASFF về việc dư lượng EO trong nhiều lô hạt vừng có nguồn gốc từ Ấn Độ vượt rất nhiều lần so với ngưỡng giới hạn là 0,05mg/kg. Nhiều quốc gia tại EU sau đó đã bắt đầu chú ý đến vấn đề này và tăng cường kiểm tra dư lượng EO trong các sản phẩm thực phẩm.

Căn cứ theo dữ liệu trên Hệ thống cảnh báo nhanh về thực phẩm và thức ăn chăn nuôi của EU (RASFF), đến thời điểm này, các quốc gia châu Âu đã phát đi hơn 690 cảnh báo liên quan đến Ethyline Oxide (EO). Các nước đưa ra nhiều cảnh báo nhất là Hà Lan (208), Đức (90), Bỉ (79), Tây Ban Nha (49), Pháp (30), Italia (28)…

Các sản phẩm có chứa EO bị cảnh báo, thu hồi thời gian qua có nguồn gốc từ nhiều quốc gia, châu lục, thậm chí là từ ngay trong chính lòng EU. Chủng loại của các sản phẩm này khá đa dạng, bao gồm các chất phụ gia, gia vị, các loại hạt, thảo mộc, kem, ngũ cốc, sữa, trái cây, rau quả, cà phê, trà, cacao… Trong đó, đối tượng bị “nhắm” đến nhiều nhất là vừng, phụ gia thực phẩm E410 (locust bean gum) và các sản phẩm có liên quan.

vu-mi-goi-viet-bi-thu-hoi-vi-ethylene-oxide-quy-dinh-cua-rieng-eu-doanh-nghiep-can-luu-y-hon-1
Mì Hảo Hảo chỉ là một trong số rất nhiều sản phẩm nhập khẩu từ nhiều quốc gia khác nhau bị EU thu hồi vì liên quan đến Ethylene Oxide. (Ảnh minh họa)

Theo Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Công Thương), Ethylene Oxide, hay còn gọi là oxiran và epoxit, là một hợp chất hữu cơ thường được tìm thấy ở dạng khí không màu và được sản xuất với quy mô lớn, ứng dụng ở nhiều lĩnh vực sản xuất khác nhau.

Về ứng dụng và mục đích sử dụng, EO được sử dụng chủ yếu làm hoá chất trung gian trong sản xuất ethylene glycol (chất chống đông), hàng dệt, chất tẩy rửa, bọt polyurethane, dung môi, thuốc, chất kết dính, nguyên liệu cho sản xuất nhựa Polyethylene terephthalate (PET) và các sản phẩm khác.

Ngoài ra, EO còn được sử dụng làm sản phẩm khử trùng, hun trùng có hiệu quả cao, được phép sử dụng ở nhiều quốc gia cho mục đích kiểm soát côn trùng trong một số sản phẩm nông sản, khử khuẩn các nguyên liệu và sản phẩm thực phẩm (đặc biệt cho gia vị và các loại thảo mộc như ớt bột, tiêu và quế,... trước yêu cầu luôn cần kiểm tra thường xuyên vi khuẩn Salmonella).

Theo hướng dẫn của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), khí EO có thể dùng để khử trùng các nhóm thực phẩm với liều lượng nhất định.

Theo Tham tán Thương mại Việt Nam tại Thụy Điển (kiêm nhiệm Đan Mạch, Phần Lan, Iceland, Na Uy, Latvia), bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy, việc các sản phẩm vượt quá hàm lượng chất cấm không chỉ xảy ra với sản phẩm của doanh nghiệp Việt, mà nhiều quốc gia khác cũng gặp phải trường hợp tương tự, kể cả các nước trong EU cũng bị phát hiện thường xuyên.

Hiện các nhà chức trách của EU đang tiếp tục tìm hiểu nguyên nhân của việc xuất hiện và tồn dư hợp chất này trong thực phẩm nhập khẩu từ nhiều nước trên thế giới cũng như nhiều sản phẩm ở ngay trong chính thị trường EU.

Quy định trên thế giới về Ethylene Oxide

Theo Vụ Khoa học và Công nghệ, hiện nay các tổ chức quốc tế về an toàn thực phẩm chưa có bất kỳ quyết nghị chung nào về dư lượng EO trong thực phẩm. Nhiều quốc gia cũng chưa hề có quy định về việc sử dụng EO, trong khi ngưỡng giới hạn EO của những nước đã có quy định lại có sự chênh lệch lớn.

Tại châu Âu, EO được xếp loại là một sản phẩm thuốc trừ sâu bị cấm. Việc sử dụng EO để khử trùng thực phẩm là không được phép. EO được phân loại trong nhóm 1B tương ứng về khả năng gây ung thư gây đột biến và độc tính sinh sản, và ở loại 3 về độc tính cấp tính, theo quy định Reg. 1223/2009/EC của Hội đồng châu Âu.

Theo quy định năm 2015, các ngưỡng dư lượng EO cho phép trong thực phẩm của EU hiện nay là: 0,1 mg/kg đối với chè, ca cao, cà phê hạt, gia vị, các loại củ; 0,05 mg/kg với các loại hạt có dầu; 0,02 mg/kg đối với trái cây, rau, cây đường, nấm và các loại khác; 0,02 mg/kg đối với ngũ cốc và các sản phẩm có nguồn gốc động vật; 0,05 mg/kg đối với các sản phẩm trồng trọt.

Khác với EU, hai thị trường lớn ở khu vực Bắc Mỹ vốn cũng có những quy định nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm là Hoa Kỳ và Canada, vẫn cho phép sử dụng EO. Cụ thể, EO được sử dụng trong khử trùng thảo mộc, rau củ khô, vừng: 7 mg/kg đối với EO; 940 mg/kg đối với 2-chloroethanol.

Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ, khoảng hơn 30% sản phẩm gia vị và thảo mộc của nước này được khử trùng bằng EO.

Còn theo một nghiên cứu của Canada trên rau củ khô và vừng hạt, sau khi xử lý sản phẩm với 300 mg/L khí EO trong 6 tiếng và nghỉ 24 tiếng, hàm lượng EO trong sản phẩm là từ không tìm thấy đến 0,255 mg/kg.

Trong khi đó, tại Australia và New Zealand, trước năm 2003, hai quốc gia này cho phép sử dụng EO trong xử lý nông sản và quy định ngưỡng giới hạn dư lượng là 20 mg/kg. Tuy nhiên, EO sau đó đã bị loại bỏ khỏi danh sách chất được sử dụng. Đối với thực phẩm nhập khẩu, tuy có ghi nhận nguy cơ EO tồn tại nhưng cả Australia và New Zealand lại không có quy định cụ thể về ngưỡng giới hạn dư lượng đối với EO.

Tại Việt Nam, theo nội dung Thông tư 10/2020/TT-BNNPTNT về ban hành Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng, cấm sử dụng tại Việt Nam được đăng tải ngày 9/9/2020 trên trang chủ của Cục Bảo vệ Thực vật, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, EO không xuất hiện trong cả hai danh mục được phép sử dụng hay cấm sử dụng. Còn nếu dựa trên Thông tư 50/2016/TT-BYT của Bộ Y tế thì EO cũng không có tên trong danh mục được quy định giới hạn tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong vật phẩm.

Như vậy, có thể nói rằng EO không hẳn là một chất cấm, việc cấm sử dụng EO phụ thuộc vào đánh giá của mỗi quốc gia hoặc khu vực riêng. Mì Hảo Hảo, miến Good hay mì khô bò gà Thiên Hương cũng chỉ là một vài trong số rất nhiều sản phẩm khác nhau có chứa EO bị thu hồi theo quy định riêng của EU.

Do quy định về sử dụng EO và giới hạn dư lượng EO là khác nhau ở mỗi quốc gia, khu vực trên thế giới, Vụ Khoa học và Công nghệ khuyến cáo các doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm cần kiểm tra kỹ thông tin, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm của nước đến, tránh những sự vụ đáng tiếc như trên xảy ra.

TL

Theo VnMedia.vn Copy
Từ khóa: Ethylene Oxide