Thứ hai, 28/11/2022

Sinh viên Gen Z ở Việt Nam và Mỹ kỳ vọng thế nào về mức lương sau khi ra trường?

Thứ tư, 26/10/2022, 07:30 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Hầu hết sinh viên thế hệ Gen Z đều mong muốn có được mức lương ra trường cao hơn so với mức bình quân, và đa số đều vỡ mộng sau đó.

Kỳ vọng cao gấp đôi thực tế

Theo GOBankingRates, một khảo sát mới đây của Clever Real Estate được công bố cho thấy mức lương khởi điểm trung bình của sinh viên mới tốt nghiệp tại Mỹ là khoảng 55.000 USD/năm. Tuy nhiên, các bạn trẻ lại kỳ vọng kiếm được khoảng 103.000 USD/năm ở công việc đầu tiên.

sinh-vien-gen-z-o-viet-na
Kỳ vọng về mức lương khi mới ra trường của sinh viên Mỹ cao gấp đôi so với thực tế. (Ảnh: YPulse)

Sự chênh lệch rõ nhất về mức lương kỳ vọng và thực tế rơi vào các ngành Báo chí, Nhân văn, Nghệ thuật tự do. Đơn cử, sinh viên ngành Báo chí kỳ vọng mức lương khởi điểm đạt mức 107.000 USD/năm, trong khi lương khởi điểm trung bình cho ngành này chỉ là 44.800 USD/năm.

Tương tự, một sinh viên ngành Nhân văn và Nghệ thuật mới ra trường chỉ được trả lương khoảng 46.500 USD, ít hơn rất nhiều so với kỳ vọng 105.000 USD ở công việc đầu tiên, theo khảo sát.

Chính bởi kỳ vọng quá cao về mức lương như vậy, nhiều sinh viên sau khi ra trường đi làm đã cảm thấy không hài lòng với số tiền nhận thực tế. Trong số những sinh viên có việc làm ngay khi tốt nghiệp, khoảng 49% cảm thấy không hài lòng với lương khởi điểm, 31% lo lắng các em không đủ tiền để sống thoải mái sau khi ra trường.

Gen Z Việt Nam nghĩ sao về mức lương mới ra trường?

Tại Việt Nam, một kết quả khảo sát của Anphabe hồi tháng 6/2022 cho thấy, thế hệ gen Z (sinh từ năm 1997 đến 2012) có rất nhiều kỳ vọng khi đi làm. Cụ thể, mức lương kỳ vọng trung bình mà gen Z mong muốn cho công việc chính thức đầu tiên sau khi ra trường là 8,4 triệu đồng/tháng, tương đương gần 101 triệu đồng/năm (khoảng 4.065 USD/năm).

Tuy nhiên, trên thực tế, có đến 65% các bạn chia sẻ rằng mức lương đầu tiên nhận về khá khiêm tốn, dao động 4-8 triệu/tháng, chủ yếu là mức 6-7 triệu/tháng.

sinh-vien-gen-z-o-viet-nam-va-my-ky-vong-the-nao-ve-muc-luong-sau-khi-ra-truong-1
Mới đây, một nữ sinh năm nhất chia sẻ bản thân cảm thấy shock khi học Đại học 4 năm mà ra trường đi làm chỉ có 7 triệu/tháng. Dòng chia sẻ này đã nhận được nhiều phản hồi của cộng đồng mạng, trong đó nhiều ý kiến cho rằng bạn sinh viên này đã quá "mơ mộng"

Không chỉ kỳ vọng về thu nhập, nhiều sinh viên khá giỏi ở Việt Nam còn đặt mục tiêu trở thành quản lý trong vòng 2 năm sau khi ra trường, với con số khảo sát lên tới 88%. Tuy nhiên, đa phần gen Z cũng tan mộng “làm sếp” khi chưa thể thuyết phục được công ty tin tưởng vào năng lực và khả năng tự chịu trách nhiệm của mình sau vỏn vẹn 2 năm.

Ngoài ra, gen Z cũng mong muốn các mục tiêu nghề nghiệp đa dạng khác, như mở rộng các mối quan hệ, trải nghiệm thú vị, đa dạng, và cân bằng công việc - cuộc sống.

Tuy nhiên, nhiều gen Z cho biết đang phải đối mặt với sự khác biệt trong suy nghĩ, quan điểm của thế hệ mình với thế hệ đi trước.

Lấy ví dụ, trong khi gen Z đánh giá cao việc mình có ý tưởng và công sức đã bỏ ra, nhưng các sếp thì đánh giá nhân viên dựa vào tính khả thi của ý tưởng và kết quả cuối cùng.

Nếu gen Z đánh giá mình tự tin, năng động, cá tính, đa nhiệm và nhiều ý tưởng thì trong mắt các thế hệ khác, họ rất có thể trở thành những kẻ tự cao, yếu bản lĩnh, kém sức bền, ít tập trung và thiếu thực tế. Điều này dẫn đến những sự "đụng độ thế hệ" không cần thiết chốn công sở.

Những thách thức này khiến nhiều gen Z “vỡ mộng” và luôn trong tình trạng bất ổn sau khi mới ra trường, kết quả là nhiều bạn trẻ rơi vào vòng luẩn quẩn “chán việc - nghỉ việc - nhảy việc”.

Theo khảo sát, có tới 95% gen Z khi ngồi trên ghế nhà trường tin rằng nếu có công việc chính thức đầu tiên sau tốt nghiệp, các bạn sẽ gắn bó ít nhất 1 năm, nhưng thực tế sau khi ra trường chỉ có 38% các bạn hiện thực hóa niềm tin đó. 62% các bạn nhảy việc ngay trong năm đầu tiên, nhiều bạn thậm chí còn nhảy vài lần trong 1 năm.

Xuất phát từ giá cả tăng vọt?

Từ những báo cáo trên, có thể thấy đa phần thế hệ gen Z, dù là ở Mỹ hay Việt Nam đều gặp cảnh “vỡ mộng” sau khi ra trường khi những kỳ vọng của họ về môi trường làm việc, mức thu nhập, đãi ngộ, cơ hội thăng tiến đều có độ chênh tương đối lớn so với thực tế.

Dù vậy, có thể nhận thấy mức chênh lệch này của sinh viên Việt Nam chưa phải quá nhiều nếu so sánh với mức chênh lệch của gen Z tại Mỹ, khi kỳ vọng luôn cao gấp đôi so với thực tế.

sinh-vien-gen-z-o-viet-nam-va-my-ky-vong-the-nao-ve-muc-luong-sau-khi-ra-truong-3
Áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng tăng thúc đẩy kỳ vọng về mức thu nhập cao của giới trẻ ngay sau khi tốt nghiệp. (Ảnh minh họa)

Bà Danetha Doe, phát ngôn viên của Clever Real Estate, nhận định việc Gen Z ở Mỹ đang kỳ vọng cao vào mức lương do mức chi phí sinh hoạt ngày càng tăng cao. Bà nêu ví dụ tiền thuê nhà đã tăng 149% kể từ năm 1985, trong khi thu nhập chỉ tăng 35%.

Năm 2019, các sinh viên được Clever Real Estate khảo sát dự kiến kiếm được khoảng 57.900 USD, cao hơn khoảng 10.000 USD so với mức lương khởi điểm trung bình thời điểm đó là 47.000 USD. Chỉ 3 năm sau, sinh viên kỳ vọng kiếm thêm 46.000 USD, tức là khoảng 103.000 USD.

Theo bà Danetha Doe, mức kỳ vọng về mức lương của sinh viên tăng gần gấp đôi một phần là do lạm phát. Năm 2019, lạm phát dao động quanh mức 2% nhưng đến năm 2022 đã lên mức 8%. Chi phí cho cuộc sống hàng ngày ở năm 2022 cũng cao hơn nhiều so với năm 2019. Do đó, sự kỳ vọng về mức lương tăng lên là để phù hợp với sự gia tăng của chi phí sinh hoạt.

Clever Real Estate chỉ ra sinh viên gen Z đang phải đối mặt với nhiều nỗi sợ về tiền bạc. Cụ thể, 30% sinh viên lo lắng các em không có khả năng chi trả những chi phí cơ bản. Nỗi lo này không phải không có cơ sở, nhất là đối với các sinh viên sinh sống tại các thành phố lớn ở Mỹ với chi phí sinh hoạt đắt đỏ. Ước tính, một người trưởng thành cần kiếm được ít nhất 74.000 USD thu nhập sau thuế để sống thoải mái ở San Francisco. Trong khi đó, người trưởng thành độc thân cần kiếm 66.000 USD mỗi năm nếu chọn sống ở New York.

Một nguyên nhân khác có thể là tác động tâm lý do dịch Covid-19 gây ra. Với một số người, đại dịch đã bộc lộ rõ mong muốn làm việc ít đi, tận hưởng cuộc sống nhiều hơn. Điều này có nghĩa là người lao động cần nhận được mức lương cao hơn. Các sinh viên cũng mong muốn nhận được mức lương cao để ưu tiên sức khỏe của bản thân.

Không nên đặt nặng mức lương khi vừa ra trường

Tại Việt Nam, áp lực chi phí sinh hoạt gia tăng cũng góp phần không nhỏ hình thành tâm lý kỳ vọng vào mức lương cao ngay sau khi ra trường. Kết quả khảo sát của Anphabe cũng cho thấy gen Z là thế hệ tự tin và có tư duy độc lập từ rất sớm, điều này lý giải tại sao nhiều bạn trẻ lựa chọn đi làm ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường để tích lũy kinh nghiệm, nhằm mục tiêu xin được công việc với mức lương tốt sau khi có bằng Đại học.

Các chuyên gia cho rằng, sinh viên mới ra trường không nên đặt kỳ vọng quá cao về mức lương để rồi phải “vỡ mộng” và chán nản, vì đây là giai đoạn nỗ lực học hỏi kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp và chứng minh năng lực. Khi đã đủ “cứng cáp”, các bạn trẻ hoàn toàn có thể tìm được một công việc với mức lương mong muốn, thậm chí sẽ có nhiều nhà tuyển dụng săn đón, sẵn sàng trả lương cao.

sinh-vien-gen-z-o-viet-nam-va-my-ky-vong-the-nao-ve-muc-luong-sau-khi-ra-truong-4
Các sinh viên thế hế gen Z đi làm để tích lũy kinh nghiệm ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. (Ảnh minh họa)

Chia sẻ với Báo Lao Động, TS. Cao Xuân Liễu - Trưởng Phòng Đào tạo, Học viện Quản lý giáo dục cho rằng, với số tiền nhà tuyển dụng trả 7 - 8 triệu đồng/tháng so với bình quân thu nhập đầu người/tháng hiện nay ở Việt Nam là tương đối cao. Sinh viên tốt nghiệp đại học sau 4 - 5 năm học thường mang tâm lý ra trường có mức thu nhập cao hơn so với số tiền mà hàng tháng họ nhận được từ gia đình để trang trải cho việc học tập. Mong muốn như vậy là chính đáng.

"Tuy nhiên, theo tôi, nếu các bạn trẻ đặt nặng vấn đề yêu cầu lương cao, tài chính nhiều hơn lên hàng đầu ngay lúc mới ra trường thì chắc chắn cơ hội việc làm sẽ không mở ra nhiều. Công ty chưa thực sự hiểu khả năng của các bạn. Lúc đó, sinh viên sẽ rơi vào vòng luẩn quẩn khi vừa không tìm được việc làm, vừa không có tài chính duy trì cuộc sống", TS. Cao Xuân Liễu bày tỏ.

Dành lời khuyên cho các sinh viên mới ra trường, ông Liễu cho rằng sinh viên nên tìm hiểu, xác định lĩnh vực theo đuổi, nghiên cứu kỹ mặt bằng lương hiện tại là ba nhiêu. Cần xác định thu nhập, lương, thưởng sẽ tỉ lệ thuận với năng lực mà bạn có, với mức đóng góp của bản thân cho công ty. “Sinh viên phải định vị được năng lực hiện có của bản thân, tránh rơi vào thế “ảo” khi yêu cầu lương quá cao so với thực tiễn năng lực”, TS. Cao Xuân Liễu cho biết.

Bên cạnh đó, sinh viên cần cố gắng nâng cao năng lực, kỹ năng, tay nghề chuyên môn được đào tạo trong các trường đại học, tránh để các công ty phải đào tạo lại.  Đồng thời xây dựng thái độ học tập, làm việc tích cực, nghiêm túc, chỉn chu và chuyên nghiệp để ra trường dễ thích ứng hơn với công việc ở công ty.

Còn thạc sĩ Nguyễn Thị Vân Anh - Trưởng phòng Đào tạo, Viện công nghệ thông tin ITplus, chia sẻ với Zing rằng, tân cử nhân có cơ hội đàm phán mức lương cao hơn sau thời gian thử việc hoặc sau 6 tháng làm việc. Bên cạnh đó, cần tính tổng thu nhập, tức là lương và các phúc lợi cũng như cơ hội khác khi làm việc ở công ty.

Còn với lương khởi điểm, thạc sĩ Vân Anh cho biết con số này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như năng lực, kỹ năng và trải nghiệm của ứng viên; khả năng tư duy, tự học hỏi của ứng viên (gần như không phụ thuộc việc ứng viên tốt nghiệp trường nào, ngoại trừ một số ngành đặc thù); thị trường lao động tại thời điểm ứng viên xin việc và ngân sách của công ty dành cho vị trí tuyển dụng.

“Quan trọng, ứng viên cần định vị bản thân mình đang ở đâu. Nếu họ tự tin, khẳng định được bản thân, chỉ sau 2 tháng thử việc, cơ hội sẽ đến”, cô chia sẻ.

An Toàn Y tế với hệ sinh thái bao gồm kênh Tiktok https://www.tiktok.com/@antoanytevn với 200k follower là kênh có nội dung cập nhật thời sự, uy tín về y tế, sức khoẻ, đời sống, xã hội, có sự tương tác rất lớn từ người dùng.

Hiện tại, chúng tôi đã và đang thực hiện hỗ trợ kết nối các cơ sở y tế, khám chữa bệnh, nhà thuốc bằng dạng bài:

Review y tế: Nhà thuốc tốt - Bác sỹ hay.

Đây là những review chân thực nhất về các cơ sở khám chữa bệnh, nhà thuốc được thực hiện bởi bên thứ 3 là các y, bác sỹ và có ý kiến đóng góp từ phía khách hàng.

Nội dung phù hợp với các phòng khám, nhà thuốc...nhân viên y tế đang muốn phát triển hình ảnh thương hiệu trên nền tảng TikTok và tiến lại gần hơn với khách hàng.

Để tham gia nhận hỗ trợ và kết nối, mọi người có nhu cầu có thể liên hệ gửi email tới [email protected] để đăng ký.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h