Thứ ba, 30/11/2021

Phong trào tiến lên “vũ trụ ảo” Metaverse sôi động tại Việt Nam

Thứ sáu, 05/11/2021, 14:30 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Cùng với trào lưu xây dựng vũ trụ ảo trên toàn cầu, nhiều dự án blockchain phát triển theo hướng Metaverse đang nở rộ tại Việt Nam gần đây.

Vũ trụ ảo Metaverse là gì?

Cụm từ Metaverse gần đây nhận được nhiều sự quan tâm khi liên tục được các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như Meta (Facebook cũ), Microsoft, Nvidia, Epic Games... nhắc đến. Mới đây nhất, nhà sáng lập Facebook Mark Zuckerberg đã cho cả thế giới thấy quyết tâm phát triển vũ trụ ảo Metaverse với việc đổi tên công ty sang Meta.

“Từ bây giờ, chúng tôi sẽ được biết đến như một vũ trụ ảo Metaverse, không chỉ còn là Facebook”, ông Zuckerberg nhấn mạnh, và giải thích Facebook giờ chỉ còn là một sản phẩm mạng xã hội, do đó tên gọi này “không thể đại diện cho tất cả những gì chúng tôi làm hôm nay, chứ chưa nói đến tương lai”.

phong-trao-tien-len-vu-tru-ao-metaverse-soi-dong-tai-viet-nam-3
CEO Meta Mark Zuckerberg đi qua "rừng" người đang trải nghiệm công nghệ thực tế ảo VR. (Ảnh: Forbes)

Thuật ngữ Metaverse lần đầu tiên được nhà văn Neal Stephenson nhắc đến trong cuốn tiểu thuyết viễn tưởng Snow Crash vào năm 1992. Trong đó, metaverse được hiểu là một môi trường kỹ thuật số tồn tại song song với thế giới thực, nơi con người có thể nhập vai và tương tác với nhau.

Tiền tố "meta" có nghĩa là vượt ra ngoài và "verse" đề cập đến vũ trụ. Các công ty công nghệ sử dụng thuật ngữ này để mô tả một thế giới ảo được tạo nên từ Internet. Trong thế giới này, con người có thể đi lại, hành động và tương tác với những người khác như trong thế giới thực, theo một cách chân thật nhất nhờ sự hỗ trợ các công cụ thực tế ảo (Virtual Reality) hay thực tế ảo tăng cường (Augmented Reality). Đây là những công cụ mà Mark Zuckerberg tin rằng sẽ phổ biến như smartphone ngày nay.

Trên thực tế, Internet kể từ khi ra đời đã tạo ra một thế giới ảo tồn tại song song với thế giới thực. Tuy nhiên, con người không thể di chuyển giữa các nền tảng khác nhau do không xác định được danh tính và tài sản trực tuyến của họ. Trong khi đó, Metaverse lại có năng lực biến thế giới ảo thành một thực thể liền mạch và thống nhất. Trong siêu vũ trụ ảo Metaverse, người dùng có thể cùng người thân, bạn bè làm đủ mọi hoạt động, như đi chơi, xem phim, mua sắm… mà không gặp bất cứ rào cản nào về sự tách biệt giữa các dịch vụ.

Blockchain chính là công nghệ nền tảng của Metaverse để thực hiện sứ mệnh trên. Nó cho phép người dùng định danh mình như một thực thể duy nhất trên không gian ảo, đồng thời có thể tiến hành giao dịch tài sản ảo, mua sắm ảo… Nói cách khác, Blockchain tạo ra một thị trường giúp các tài sản ảo có giá trị thật như tiền kỹ thuật số, Bitcoin…

Hiện đang có hai hướng tiếp cận tới Metaverse. Hướng đầu tiên giống với cách tiếp cận của CEO Meta Mark Zuckerberg, tức là tạo ra một không gian ba chiều, nơi mọi người có thể tiếp cận thông qua sự hỗ trợ của các công nghệ thực tế ảo VR, AR và thực hiện những công việc tương tự ngoài thế giới thực như nói chuyện, giao lưu, làm việc, học tập, giải trí… Theo Zuckerberg, Metaverse sẽ mở ra cơ hội lớn cho những nhà sáng tạo nội dung, nghệ sĩ độc lập, các cá nhân muốn làm việc từ xa tại nhà và những người sống ở nơi ít có điều kiện được học tập, giải trí.

Hướng đi thứ hai của Metaverse, cũng là hướng đi đang hiện hữu rõ ràng hơn trong thời điểm hiện tại, đó là ứng dụng trong các tựa game NFT – những tựa game nhập vai cực kỳ sống động. Tuy nhiên, điều đặc biệt nhất ở đây là Metaverse giúp tạo ra một nền kinh tế trong game, nơi người chơi có thể làm việc, kiếm tiền và quy đổi ra tiền thật.

Khi chơi game cũng có thể kiếm tiền thực và sở hữu tài sản

Một trong những hướng đi điển hình của Metaverse hiện nay chính là ngành công nghiệp phát triển game blockchain NFT (Non Fungible Token), được xây dựng và phát triển trên nền tảng Blockchain. Trong các tựa game này, người chơi có thể nhập vai, hóa thân vào các nhân vật và có thể kiếm tiền (mỗi game NFT sẽ tạo ra một đồng tiền riêng gọi chung là Token) hoặc các phần quá có giá trị. Giới đầu tư gần đây không tiếc tiền đổ xô vào phát triển game theo định hướng Metaverse nhằm đem lại những trải nghiệm chân thực nhất cho người chơi. Trong đó có thể kể đến những cái tên đã thành công vang dội, có lượng người chơi đông đảo như GTA V Online, Fornite, Decentraland...

Ví dụ như tựa game GTA V, chỉ với một chiếc máy tính được kết nối Internet, người chơi có thể tương tác với bạn bè và những người xa lạ trong không gian ảo. Game xây dựng nhiều hoạt động lấy bối cảnh từ thế giới thực như trao đổi buôn bán, tham gia giao thông, làm việc trả tiền để mua nhà cửa, xe cộ... GTA V được xây dựng như một xã hội ảo, có luật pháp, cảnh sát, những người dân làm đủ mọi ngành nghề... Đây chính là điểm thu hút giúp tựa game này được yêu thích trong một thời gian dài, và đến bây giờ vẫn chưa bị lỗi thời. Theo Forbes, GTA V là tựa game bán chạy nhất lịch sử vì sự phổ biến và lối chơi thực tế của nó.

phong-trao-tien-len-vu-tru-ao-metaverse-soi-dong-tai-viet-nam-1
Bối cảnh trong game GTA V với nhiều hoạt động như trong thế giới thực.

Hay như Fornite Battle Royale – tựa game đã trở thành hiện tượng toàn cầu chỉ sau một năm, với số lượng người chơi đăng ký tính đến giữa năm ngoái đã là hơn 350 triệu (số liệu do Epic – nhà phát triển Fornite công bố). Trong một bài thuyết trình tài chính vào tháng 1/2020 (thông qua The Verge), Epic báo cáo rằng Fornite Battle Royale đã thu về hơn 9 tỷ USD trong hai năm đầu, cụ thể là 5,8 tỷ USD trong năm 2018 và 3,7 tỷ USD trong năm 2019, vượt trội hơn bất kỳ trò chơi nào khác mà Epic đang sở hữu.

Những nhà điều hành Fornite ban đầu còn không lường trước sự bùng nổ nhanh chóng của tựa game này. Đến khi con số người chơi lên đến hàng triệu người, Epic mới gấp rút bổ sung các tính năng tương tác như trò chuyện bằng giọng nói và các hiệu ứng nhảy múa trong game. Hiện Fornite đang được xây dựng như một “địa điểm xã hội, một Metaverse”, theo tuyên bố mới nhất của Matthew Weissinger, Phó Chủ tịch tiếp thị của Epic Games. Mới đây vào tháng 4/2021, Epic cho biết đã huy động được thêm 1 tỷ USD trong vòng tài trợ mới, nâng định giá của công ty lên 28,7 tỷ USD - nguồn lực được cho là sẽ sẽ giúp công ty cụ thể hóa tham vọng xây dựng Metaverse.

phong-trao-tien-len-vu-tru-ao-metaverse-soi-dong-tai-viet-nam-2
Tựa game Fornite Battle Royale cho phép nhiều người cùng chơi và tương tác với nhau.

“Sự phát triển của game NFT đã cho thấy mọi người thậm chí có thể kiếm nhiều tiền hơn so với nền kinh tế bên ngoài của họ. Nó thực sự tạo ra một sân chơi bình đẳng khi bất cứ ai cũng có thể kiếm tiền từ bất cứ đâu", ông TJ Kawamura, thành viên của Republic Realm & Republic Crypto nhận định trong một buổi tọa đàm về NFT.

Thói quen sử dụng Internet và tương tác qua mạng của thế hệ người dùng hiện tại, đặc biệt là của nhóm đối tượng trẻ đang trở thành đòn bẩy đắc lực cho ngành công nghiệp game NFT nói riêng và phát triển Metaverse nói chung của các công ty công nghệ. Theo khảo sát State of Gen Z, 69% người dùng trẻ tuổi cảm thấy khó chịu khi không được sử dụng Internet trong vòng 8 tiếng. Đồng thời, 72% số này sử dụng Internet chủ yếu cho giải trí. Theo đó, thế hệ người dùng hiện tại đang sống trong môi trường mà mọi người tương tác với nhau qua các ứng dụng số và mạng xã hội.

Cần phải nhấn mạnh rằng các tựa game NFT cũng chỉ là một phần của Metaverse. Internet, Blockchain, AR, VR, MR, XR... là những công nghệ nền móng cho siêu vũ trụ ảo này. Nếu các nhà phát triển công nghệ có thể tạo ra được phong trào Metaverse mạnh mẽ và lâu dài, thì rất có thể tài sản của nhân loại trong tương lai sẽ được ảo hóa toàn diện.

Những bước chân đầu tiên của người Việt lên “vũ trụ ảo”

Có thể nói Metaverse đã và đang trở thành một trào lưu rộng khắp trong giới công nghệ và được coi là xu thế của tương lai. Khi cả thế giới đang chập chững những bước đi đầu tiên lên “vũ trụ ảo” này, nhiều người Việt trong nước và quốc tế đã nhìn thấy cơ hội mới và không muốn bỏ lỡ.

Một trong những dự án tiếng tăm và đắt giá nhất liên quan tới vũ trụ ảo do người Việt đứng sau là Axie Infinity. Trên bảng xếp hạng của CoinMarketCap, Axie là dự án đứng đầu trong danh sách tiền kỹ thuật số liên quan đến metaverse, với giá trị vốn hóa khoảng 8 tỷ USD. Mới đây, Sky Mavis - công ty phát triển Axie Infinity tiếp tục gây tiếng vang khi huy động được 152 triệu USD trong vòng gọi vốn series B, nhằm mục tiêu “mở rộng hạ tầng tăng trưởng và xây dựng các nền tảng phân phối hỗ trợ các nhà lập trình game có thể tạo ra thêm các tựa game NFT”. Được biết, CEO của Sky Mavis hiện tại là ông Nguyễn Thành Trung, 29 tuổi.

phong-trao-tien-len-vu-tru-ao-metaverse-soi-dong-tai-viet-nam-5
Giao diện trò chơi Axie Infinity.

Được thành lập vào năm 2018, Axie Infinity được xây dựng với bối cảnh là một vũ trụ của các thú cưng (được gọi là các Axie). Người chơi sẽ điều khiển đội quân Axie của mình để chiến đấu với những người chơi khác và nhận phần thưởng của mình. Là một trò chơi chơi để kiếm tiền (P2E), người chơi game Axie Infinity có thể nhận được phần thưởng tiền điện tử và loại tiền này được bán và giao dịch trên các thị trường thứ cấp.

Theo thông tin từ Sky Mavis, lượng người dùng hàng ngày của Axie Infinity hiện ở mức 2 triệu người dùng/ngày. Lượng doanh thu đến từ giao dịch, mua bán các nhân vật trong game lên tới 2,2 tỷ USD, ghi nhận số lượng giao dịch NFT lớn nhất cho đến nay. CEO Nguyễn Thành Trung nhấn mạnh, Axie Infinity sẽ là một trong những tựa game đầu tiên thuộc sở hữu bởi cộng đồng người chơi, vì lợi ích của chính người chơi chứ không chỉ đơn thuần là đem lại lợi nhuận cho nhà phát hành.

Ngoài Axie, nhiều dự án blockchain khác của kỹ sư Việt như Faraland, Sipher, Elpis Battle, Meta Spatial... cũng đang trong quá trình để trở thành Metaverse hoặc tạo nền tảng giúp xây dựng Metaverse.

Trong đó, một số dự án nhận được đánh giá cao từ cộng đồng và gọi vốn thành công từ các quỹ nước ngoài. Đơn cử, Meta Spatial đã gọi vốn thành công hàng triệu USD từ hơn 100 quỹ đầu tư, trong đó có nhiều cái tên nổi bật như Animoca Brands, LD Capital, Mexc, Okex, Polygon, CMC, X21, Master Venture, Redkite… để phát triển nền tảng cho phép trải nghiệm công nghệ thực tế ảo, và các nhà phát triển khác có thể xây dựng Metaverse trên nền tảng này.

Số liệu thống kê của CoinMarketCap cho thấy, sau một tháng ra mắt với cộng đồng, vũ trụ ảo Meta Spatial với sản phẩm đầu tiên là Meta Spatil Moon đã nhận được sự quan tâm của khoảng gần 1 triệu người trên khắp thế giới. Tựa game này giúp người chơi phát triển một nhân vật 3D giống với người thật ngoài đời, có khả năng tương tác trong thế giới ảo. Họ cũng có thể tham gia các triển lãm nghệ thuật show diễn thời trang, sự kiện âm nhạc hay đến một rạp chiếu phim ảo trong vũ trụ Metaverse của Meta Spatial.

Theo ông Ngô Văn Cường, Founder và CTO của Meta Spatial, Meta Spatial cũng đã xây dựng sẵn một nền tảng công nghệ hỗ trợ cho các start-up khác xây dựng những ứng dụng Metaverse phục vụ cho cộng đồng, được biết đến với tên gọi Meta Platform.

Một tựa game NFT khác của người Việt là Sipher, vào tuần trước cho biết đã nhận khoản đầu tư 6,8 triệu USD để xây dựng tựa game World of Sipheria, trong đó tạo ra một nền kinh tế tự do cho các game thủ, trao cho cộng đồng quyền sở hữu tài sản trong game.

Theo ông Nguyễn Trung Tín, CEO của Sipher, khái niệm vừa chơi game vừa kiếm tiền đã giúp các game blockchain NFT trở thành hiện tượng. “Hiện có hơn 3 tỷ người đang chơi game trên toàn thế giới và chưa đến 0,1% game thủ được chia sẻ lợi nhuận trực tiếp. Tinh thần cộng đồng này một lần nữa thể hiện qua làn sóng tham gia nhóm cộng đồng Discord của Sipher. Nhân vật NFT đầu tiên trong Sipher, Sipherian Surge, nằm trong số 10.000 nhân vật Sipher Inu NFT gốc đã được bán hết chỉ trong vòng 15 phút”, CEO Nguyễn Trung Tín chia sẻ với VnEconomy.

Doanh nghiệp trong nước chờ đợi định chế pháp lý

Thực tế cho thấy, đã có không ít công ty phát triển game NFT do người Việt điều hành gặt hái thành công ở cấp độ toàn cầu. NFT có khả năng dễ dàng trao đổi quyền sở hữu một cách bảo mật và không bị các rào cản pháp lý ràng buộc, nên trở thành một xu hướng chuyển đổi số quan trọng của các loại tài sản trong tương lai.

Trước khi hiện tượng Axie Infinity nổi lên, đã có rất nhiều studio Việt Nam tham gia thị trường game NFT. Theo khảo sát của Kryos Venture về thị trường tiền mã hóa Việt Nam trong nửa đầu năm 2021, Axie Infinity (AXS) là token được kỳ vọng có sự tăng trưởng mạnh nhất. Tiếp theo đó là ALICE, BAKE và THETA. Đa phần các tokem được kỳ vọng đều có liên quan tới blockchain game.

phong-trao-tien-len-vu-tru-ao-metaverse-soi-dong-tai-viet-nam-2
Blockchain game đang là xu hướng thịnh hành nhất của NFT. (Ảnh minh họa: QZ)

Do đó, game NFT được nhận định có thể trở thành công cụ định hình trào lưu tiền kỹ thuật số đang ngày càng nở rộ tại Việt Nam –quốc gia đứng đầu thế giới về Chỉ số chấp nhận tiền ảo (theo đánh giá của công ty dữ liệu blockchain Chainalysis). Tuy nhiên, NFT vẫn là một khái niệm rất mới mẻ ở Việt Nam và vẫn chưa có nhiều định chế pháp lý cụ thể cho lĩnh vực này. Nhiều chuyên gia cho rằng, Việt Nam cần phải nhanh chóng nhập cuộc để không bị tụt hậu khi cuộc đua Metaverse mới chỉ bắt đầu.

“Tại Việt Nam, hiện chưa có các định chế pháp lý cho phép các công ty về blockchain hoạt động công khai, nên theo tôi trong tương lai gần chúng ta vẫn sẽ tiếp tục bị động trong trào lưu này. Trước mắt là các loại hình NFT đều phải thành lập pháp nhân và thu hút vốn tại các quốc gia khác, vô cùng lãng phí”, ông Bùi Sỹ Nguyên, Giám đốc sáng lập House3D chia sẻ với VnEconomy.

Các chuyên gia đều đồng tình, xu hướng Metaverse trong blockchain hiện mới chỉ dừng lại ở việc phát hành trò chơi. Các tựa game nà chưa có yếu tố công nghệ thực tế ảo nào đặc biệt, mà chỉ xoay quanh  khả năng kiếm tiền từ NFT và việc giao lưu giữa người chơi.

Theo ông Daniel Nguyễn, CEO tựa game HeroVerse, thị trường game NFT tại Việt Nam đang trong giai đoạn bắt đầu hình thành, có nhiều game đang ra mắt thị trường, nhưng phần lớn trong đó đang quá tập trung vào các yếu tố “Crypto” (kiếm tiền ảo) mà quên đi giá trị cốt lõi của game là “Gameplay” (trải nghiệm chơi game). Việc thiếu trau chuốt và đầu tư ở khía cạnh Gameplay, theo ông Daniel Nguyễn, khiến cho game NFT vẫn chưa tạo đủ sức hút để đánh bật các các game truyền thống.

Bên cạnh đó, do là lĩnh vực rất mới nên tâm lý của nhà đầu tư, nhà phát triển game trong nước đối với NFT cũng chưa đủ “mặn mà”. Khảo sát của Kyros Venture cho thấy, hơn một nửa người tham gia vẫn đang phân vân về việc đầu tư vào NFT vì các lý do như không cảm nhận được giá trị NFT, không hiểu cách vận hành, trong khi mức đầu tư khởi điểm khá cao. NFT cũng yêu cầu nhà điều hành phải có hiểu biết đối với các kiến thức tương đối phức tạp về phát hành và vận hành game, kiến thức về crypto, giao dịch crypto trên các sàn tiền ảo…

“Hiện tại, các cộng đồng blockchain nói chung và game NFT nói riêng cần phải có nhiều nguồn tin chính thống hơn. Thêm vào đó, các thông tin dự án nên được minh bạch và rõ ràng hơn để giúp cộng đồng ngày càng phát triển”, ông Nguyễn Khắc Luật, CEO Beemob Studio chia sẻ với VnEconomy.

Mới đây, tại Quyết định 942/QĐ-TTg về chiến lược phát triển chính phủ điện tử hướng tới chính phủ số giai đoạn 2021 - 2025, Thủ tướng Chính phủ đã giao Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là cơ quan chủ trì, nghiên cứu, thí điểm tiền ảo dựa trên công nghệ blockchain. Thời gian thực hiện từ năm 2021 – 2023.

Quyết định 942/QĐ-TTg cũng định hướng các giải pháp khác nhằm hướng tới mục tiêu làm chủ công nghệ lõi. Trong đó, tập trung nghiên cứu, phát triển, ứng dụng nền tảng mở, mã nguồn mở phục vụ Chính phủ số. Lựa chọn ưu tiên nghiên cứu một số công nghệ cốt lõi mà Việt Nam đang có lợi thế và khả năng tạo bứt phá mạnh mẽ như QR Code, Trí tuệ nhân tạo (AI), chuỗi khối (Blockchain), Thực tế ảo/Thực tế tăng cường (VR/AR), Dữ liệu lớn (Big Data) để tạo điều kiện sớm triển khai các công nghệ số tiên tiến trong Chính phủ số.

Việt Nam hiện chưa có định nghĩa cụ thể về tiền ảo và tài sản ảo. Ngoài ra, cũng chưa có các quy định pháp lý điều chỉnh hoạt động phát hành, mua bán, trao đổi tiền ảo, tài sản ảo cũng như không có đơn vị chính thức nào quản lý việc phát hành, giao dịch các đồng tiền ảo, tài sản ảo.

Theo suckhoecongdongonline.vn Copy