Thứ ba, 28/09/2021

Ngân hàng giảm lãi suất cho vay: Bài toán kinh tế còn đang vướng mắc

Thứ tư, 25/08/2021, 09:30 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Nhiều ngân hàng đã công bố mức giảm lãi suất sau kêu gọi của Ngân hàng Nhà nước, tuy nhiên doanh nghiệp và người dân vẫn cho rằng rất khó tiếp cận hỗ trợ.

Doanh nghiệp mòn mỏi chờ ngân hàng giảm lãi suất

Du lịch là một trong những ngành nghề bị thiệt hại nặng nề nhất do đại dịch Covid-19. Nhiều doanh nghiệp du lịch hy vọng, chính sách giảm lãi suất cho vay dù ít dù nhiều sẽ san sẻ một phần gánh nặng tài chính trong cơn bĩ cực này. Tuy nhiên, khi liên hệ với ngân hàng để hỏi về thủ tục giảm lãi vay, các doanh nghiệp cho biết chỉ nhận được một phản hồi giống nhau từ các nhân viên tín dụng, đó là “đang chờ chỉ đạo từ cấp trên”.

Bà Nhữ Thị Ngần, Tổng giám đốc Hanoi Tourism – một doanh nghiệp du lịch cho biết, việc tiếp cận vốn vay là cực khó, chưa nói đến vốn lãi suất thấp.

“Ngân hàng chỉ cho vay vốn lưu động và kinh doanh chứ không cho vay để chi trả chi phí cơ bản duy trì nên doanh nghiệp không vay được, kể cả có tài sản thế chấp. Trong khi đó, nếu công ty hoạt động trở lại được thì lại không cần vay nữa vì có vốn lưu động từ quay vòng với đối tác. Đó là nghịch lý vì khi cần thì không được vay, khi được vay thì lại không cần”, bà Ngần cho biết.

Ngoài ra, đối với gói vay lãi suất 0% để trả lương cho nhân viên, người lao động phải nghỉ việc, bà Ngần cho biết vẫn chưa thể tiếp cận được vì “chưa có hướng dẫn”, hồ sơ gửi đi nhưng đều không có phản hồi.

ngan-hang-giam-lai-suat-cho-vay-ho-tro-co-thuc-chat-kip-thoi-2
Doanh nghiệp bị thiệt hại nặng nề bởi Covid-19 đang mòn mỏi chờ hỗ trợ từ phía ngân hàng. (Ảnh minh họa: Quỳnh Trần).

Tại một hợp tác xã (HTX) nuôi cá tra ở huyện Châu Phú (tỉnh An Giang), những hội viên ở đây thậm chí còn chưa có thông tin gì về chính sách hỗ trợ cho vay vốn giảm lãi suất từ ngân hàng. Ông Nguyễn Hữu Thuận, Giám đốc HTX chia sẻ với báo chí: “Nhà nước có nhiều nhiều đợt hỗ trợ người nuôi cá tra vay vốn NH với lãi suất thấp nhưng ít ai được vay. Lý do là thủ tục rất khó khăn, cũng có trường hợp làm thủ tục xong rồi nhưng phía NH "ngâm" hoài, không chịu giải quyết, có khi kéo dài cả tháng chưa xong".

Theo ông Nguyên, các hộ nuôi cá tra thường giao dịch với ngân hàng tư nhân - thường cho vay với số tiền rất ít so với chi phí nuôi cá. Bình quân mỗi ao cá rộng khoảng 1 ha chỉ được vay 500 triệu đồng, trong khi toàn bộ chi phí từ mua con giống, thức ăn chăn nuôi đến nhân công, điện chạy máy chế biến thức ăn... tốn khoảng 12 tỷ đồng.

"Hiện ngân hàng nào cũng ngại cho vay nuôi cá tra. Vì vậy, đa số người dân đều muốn liên kết với các doanh nghiệp để làm ăn chứ không muốn lệ thuộc ngân hàng, càng không mong được Nhà nước hỗ trợ vay vốn với lãi suất thấp vì rất khó tiếp cận", ông Nguyên chia sẻ.

Một vướng mắc khác về chính sách tín dụng được ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT Vietravel Holdings đưa ra, đó là các ngân hàng vẫn hạ bậc tín dụng khi doanh nghiệp được cơ cấu lại khoản nợ, dẫn đến giảm khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng mới. Vừa qua, nhiều ngân hàng cam kết giảm lãi suất nhưng thực tế chỉ một số ngân hàng triển khai trên tinh thần tự nguyện nên thỏa thuận thực tế áp dụng chưa hiệu quả, chưa lan tỏa nhiều cho doanh nghiệp và nền kinh tế.

"Kiến nghị cơ quan quản lý ban hành ngay chính sách với chế tài cụ thể về việc cho khoanh nợ, giãn nợ, giảm lãi suất... nhưng không hạ bậc tín dụng doanh nghiệp để giúp các doanh nghiệp vượt qua khó khăn do dịch bệnh gây ra và trở lại được sau khi dịch được khống chế", ông Kỳ đề xuất.

Theo chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu, các ngân hàng quá chậm trễ trong việc hạ lãi suất. Trải qua 4 đợt dịch bùng phát, các ngân hàng không giảm lãi suất cho vay nhiều, trong khi lãi suất huy động vẫn tiếp tục giảm sâu từ tháng 3 năm ngoái tới nay.

“Các ngân hàng đáng lý phải giảm lãi suất sâu hơn và sớm hơn. Ngân hàng hưởng lợi từ xã hội thì phải có trách nhiệm với xã hội. Tôi vẫn muốn ngân hàng giảm chi phí qua việc tìm vốn rẻ, tăng thêm dịch vụ, giảm thiểu chi phí hoạt động, chi phí marketing để có thể hạ lãi suất dù không nhiều”, theo ông Hiếu.

Theo Phòng Thương mại & công nghiệp Việt Nam - VCCI, kết quả điều tra từ hơn 12.000 doanh nghiệp sau khi làn sóng dịch Covid-19 thứ 4 bùng phát cho thấy, có 57% doanh nghiệp khó tiếp cận gói chính sách hỗ trợ giảm lãi suất ngân hàng và giãn thời gian cho vay; 44% không tiếp cận được gói hỗ trợ tạm dừng đóng BHXH và gần 40% chưa tiếp cận được với chính sách gia hạn đóng thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng...

Ngoài ra, 83% doanh nghiệp cho biết không thể vay vốn nếu không có tài sản thế chấp; 60% doanh nghiệp phản ánh lãi suất và các điều kiện cho vay đối với doanh nghiệp tư nhân luôn khó khăn hơn so với các doanh nghiệp Nhà nước; 46% phản ánh thủ tục vay vốn còn rất phiền hà; 39% cho biết ngân hàng, các tổ chức tín dụng áp đặt điều kiện tín dụng bất lợi cho doanh nghiệp.

Đáng chú ý, có tới 38% doanh nghiệp đồng ý với nhận định: Việc phải bồi dưỡng cho cán bộ ngân hàng, tổ chức tín dụng để được vay vốn là phổ biến. Thậm chí, có tới 26% doanh nghiệp phản ánh hiện tượng cán bộ ngân hàng, tổ chức tín dụng cố tình bắt lỗi, kéo dài thời gian xử lý hồ sơ

Những quan ngại của ngân hàng khi giảm lãi suất

Trước đó, vào giữa tháng 7, 16 ngân hàng thành viên thuộc Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) cùng đồng thuận giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp, người dân vượt qua đại dịch Covid-19. Việc giảm lãi suất được thực hiện trên tinh thần “khó khăn nhiều giảm nhiều, khó khăn ít giảm ít”. Số tiền được cam kết giảm lãi từ tháng 7 đến cuối năm là 20.300 tỷ đồng, qua hai nguồn cắt giảm chi phí hoạt động và chia sẻ lợi nhuận.

Riêng 4 ngân hàng Vietcombank, VietinBank, Agribank và BIDV, ngoài gói hỗ trợ chung còn cam kết dành thêm 4.000 tỷ đồng để giảm thêm lãi suất cho doanh nghiệp, người dân ở TP.HCM, Bình Dương và các địa phương gặp khó khăn nhất do dịch bệnh. Ngoài ra, miễn phí 100% tất cả các loại phí dịch vụ ngân hàng cho các địa phương nói trên.

Theo ông Nguyễn Quốc Hùng, Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng, phần lớn các tổ chức tín dụng đều giảm ít nhất 1%/năm cho tổng dư nợ hiện hữu của chính khách hàng đó tại thời điểm này đến hết năm 2021.

Cụ thể, chính sách giảm lãi suất và hỗ trợ của một số ngân hàng hiện nay (theo công bố của ngân hàng) như sau:

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) giảm lãi suất tiền vay đối với tất cả khách hàng từ nay đến hết 31/12/2021, cụ thể: Giảm 1%/năm đối với khách hàng doanh nghiệp thuộc 9 ngành, lĩnh vực bị ảnh hưởng nặng bởi dịch bệnh; Giảm 1%/năm đối với khách hàng vay vốn phục vụ sản xuất; Giảm 0,5%/năm đối với khách hàng vay vốn phục vụ đời sống.

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) dành 5.500 tỷ đồng cho việc giảm lãi suất, cụ thể: Khoản vay áp dụng đối dư nợ cho vay ngắn hạn có lãi suất từ 5%/năm và Khoản vay dư nợ cho trung, dài hạn có lãi suất từ 7%/năm (tương ứng giảm ít nhất 0,5%).

Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) ước tính tổng dư nợ hỗ trợ khách hàng khoảng 45.000 tỷ đồng. Trong đó, nhóm khách hàng doanh nghiệp chiếm 18.188 tỷ đồng, với mức giảm lãi suất sẽ dao động từ 0,5% - 1,2%. Gần 26.300 tỷ đồng dư nợ của các khách hàng cá nhân cũng nhận được xét giảm lãi suất 1%.

Ngân hàng TMCP Quốc tế (VIB) giảm lãi suất 1,5% với hơn 8.500 khách hàng cá nhân và doanh nghiệp mức trung bình từ tháng 7, tập trung vào nhóm khách hàng chịu tác động nặng nề của đại dịch Covid-19.

Tại ngân hàng TMCP Phát triển Việt Nam (HDBank), gần 18.000 khách hàng vay được giảm lãi suất với mức giảm bình quân từ 1%/năm; Triển khai gói tín dụng ưu đãi lãi suất đến 4,5% so với lãi suất hiện hành cho khách hàng DN và cá nhân, không yêu cầu chứng minh thiệt hại do Covid-19; Đưa ra các gói tín dụng ưu đãi như cho vay sản xuất - kinh doanh và tiêu dùng lãi suất từ 3%/năm, ân hạn vốn gốc 6 tháng.

Tại Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam (MSB), khách hàng vay vốn phục vụ kinh doanh (hộ kinh doanh) sẽ được giảm tới 3%/năm; Khách hàng vay vốn phục vụ sản xuất - kinh doanh lĩnh vực nông nghiệp, mua nhà giảm 1%/năm; Khách hàng doanh nghiệp thuộc lĩnh vực kinh doanh, xuất - nhập khẩu, thương mại dược - y tế, xây dựng thuộc vốn ngân sách nhà nước...  được hỗ trợ vay mới với mức lãi suất từ 5,5%/năm với VNĐ và từ 3%/năm với USD.

Tuy đồng thuận hạ lãi suất cho vay, các nhà băng cũng “than” rằng đây là vấn đề rất khó và đem đến nhiều rủi ro cho ngành ngân hàng trong thời điểm hiện nay. Đại diện một số ngân hàng cho biết, việc giảm lãi suất chỉ mang tính chất tình thế bởi trong bối cảnh dịch bệnh vẫn rất phức tạp, nợ xấu có nguy cơ tăng cao. Việc hạ lãi suất đầu vào cũng sẽ khiến việc huy động vốn gặp khó.

Ông Nguyễn Quốc Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng cho rằng mặc dù hỗ trợ doanh nghiệp, nền kinh tế vượt qua khó khăn nhưng các ngân hàng vẫn phải đảm bảo an toàn hệ thống ở mức cao nhất bởi tác động tiêu cực từ đại dịch đến ngành ngân hàng có độ trễ.

Hạ lãi suất cho vay sẽ dẫn đến sụt giảm lợi nhuận, liệu có khiến ngân hàng “nản”?

Tại cuộc họp của Hiệp hội Ngân hàng mới đây, đại diện LienVietPostBank cho biết, nếu giảm lãi suất bình quân 1%/năm thì lợi nhuận của ngân hàng này giảm khoảng 600 tỷ đồng; Sacombank giảm 1% lãi suất trong vòng 5 - 6 tháng sẽ làm giảm lợi nhuận hơn 1.000 tỷ đồng (40% lợi nhuận kế hoạch); BIDV giảm lãi suất 1%, lợi nhuận 2021 sẽ giảm hàng nghìn tỷ đồng…

Theo tính toán của chuyên gia Cấn Văn Lực, nếu phải giảm 1% lãi suất trên tổng dư nợ hiện hữu của nền kinh tế (khoảng 9,6 triệu tỷ đồng), lợi nhuận của các ngân hàng có thể giảm khoảng 96.000 tỷ đồng, tương đương với 1/2 lợi nhuận của toàn ngành năm 2020.

Cơ chế nào buộc các ngân hàng phải thực hiện cam kết giảm lãi suất cho vay?

Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đào Minh Tú khẳng định, từ khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai rất quyết liệt, đồng bộ việc ban hành Thông tư 01, sau đó là Thông tư 03 nhằm tạo cơ sở pháp lý cho các tổ chức tín dụng cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng bởi dịch bệnh.

Trước thực trạng giảm lãi suất cho vay có phần chậm trễ vừa qua, NHNN mới đây ban hành Công văn số 5901/NHNN-TD về thực hiện giảm lãi suất và miễn phí dịch vụ ngân hàng để hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19.

ngan-hang-giam-lai-suat-cho-vay-ho-tro-co-thuc-chat-kip-thoi-3
Các ngân hàng sẽ phải giảm lãi suất thực chất hơn. (Ảnh: VNN)

Theo đó, NHNN yêu các ngân hàng thực hiện cam kết đồng thuận giảm lãi suất cho vay theo kế hoạch đã đăng ký với Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam. Điều này nhằm giữ uy tín của mỗi ngân hàng và toàn ngành trước người dân, doanh nghiệp và xã hội trong bối cảnh đại dịch Covid-19 tiếp tục tác động nặng nề lên nền kinh tế.

"Việc triển khai các chương trình giảm lãi suất, giảm phí dịch vụ cần bảo đảm thực chất, hiệu quả, có kết quả cụ thể. Đồng thời, thông tin cụ thể về chính sách giảm lãi suất, giảm phí dịch vụ để khách hàng biết và tiếp cận chính sách hỗ trợ của ngân hàng", trích Công văn của Ngân hàng Nhà nước.

Các nhà băng được yêu cầu báo cáo chi tiết kết quả cắt giảm lãi suất cho vay định kỳ hàng tháng với NHNN. Trên cơ sở này, NHNN sẽ xem xét chính sách khuyến khích hoặc hạn chế một số nội dung trong hoạt động tín dụng của ngân hàng năm tới.

Cụ thể, NHNN sẽ định kỳ rà soát, xem xét điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng đối với tổ chức tín dụng trên cơ sở năng lực tài chính và khả năng tăng trưởng tín dụng lành mạnh, trong đó ưu tiên những ngân hàng giảm mặt bằng lãi suất cho vay.

“NHNN sẽ tăng cường giám sát việc thực hiện cam kết giảm lãi suất, giảm được bao nhiêu, giảm thế nào, để có sự hỗ trợ thực chất. Các NH phải thường xuyên báo cáo kết quả triển khai biện pháp hỗ trợ như đã tự nguyện cam kết.", Phó Thống đốc Thường trực Đào Minh Tú khẳng định và cho biết trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục điều chỉnh Thông tư 01, Thông tư 03 theo hướng tăng cường hỗ trợ về thời điểm được cơ cấu, kéo dài thời hạn được phép cơ cấu các khoản nợ cho doanh nghiệp.

TL

Theo VnMedia.vn Copy