Thứ ba, 17/05/2022

Mua sắm trực tuyến của người dân thay đổi ra sao sau hai năm dịch bệnh?

Thứ sáu, 04/03/2022, 18:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Đại dịch Covid-19 đã làm gián đoạn nhiều mặt trong cuộc sống xã hội, nhưng đối với mua sắm trực tuyến, đây lại là một “cú hích” rất lớn.

Thương mại điện tử bùng nổ sau hai năm Covid-19

Không thể phủ nhận sức tàn phá khủng khiếp của đại dịch Covid-19 trong hơn hai năm qua đối với toàn nhân loại, nhất là trên lĩnh vực kinh tế - thương mại. Tại Việt Nam, làn sóng Covid-19 lần thứ 4 (bắt đầu từ giữa năm 2021) đã gây ảnh hưởng nặng nề đến nền kinh tế cả nước, làm đứt gẫy chuỗi cung ứng hàng hóa, cản trở hoạt động sản xuất kinh doanh và dẫn đến sự phá sản của nhiều doanh nghiệp. Tuy nhiên, có một lĩnh vực lại chứng kiến nhiều cột mốc tăng trưởng quan trọng trong thời gian này, và đang mở ra nhiều tiềm năng phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong tương lai, đó chính là Thương mại điện tử (TMĐT).

Báo cáo “Thương mại điện tử năm 2021: Thích ứng và nhanh chóng vượt trở ngại từ Covid-19” của Lazada dẫn số liệu từ Statista cho thấy những con số ấn tượng về thị trường TMĐT trong nước và khu vực. 

Cụ thể, giá trị thị trường TMĐT ở Đông Nam Á nói chung đã tăng 24 lần trong vòng 6 năm qua, từ 5 tỷ USD năm 2015 lên 120 tỷ USD năm 2021; và dự kiến đạt 234 tỷ USD vào năm 2025. Indonesia và Việt Nam được dự báo là hai quốc gia sẽ có mức tăng trưởng vượt trội về quy mô thị trường TMĐT bán lẻ trong vài năm tới. Thị trường TMĐT bán lẻ của Indonesia dự kiến sẽ tăng 196%, từ 53 tỷ Đô la Mỹ vào năm 2021 lên 104 tỷ USD vào năm 2025. Thị trường TMĐT bán lẻ của Việt Nam dự kiến sẽ tăng 300%, từ 13 tỷ USD vào năm 2021 lên 39 tỷ USD vào năm 2025.

mua-sam-truc-tuyen-cua-nguoi-dan-thay-doi-ra-sao-sau-hai-nam-dich-benh-4

Xu hướng chuyển từ mua sắm trực tiếp sang trực tuyến là ngày càng rõ rệt. Một báo cáo của PwC cho thấy tại Việt Nam, tỷ lệ người mua sắm tại cửa hàng giảm từ 76% năm 2019 xuống 67% vào cuối năm 2021, trong khi mua sắm qua các thiết bị di động và điện thoại thông minh tăng từ 55% lên 69%. Còn giá trị chi tiêu bình quân một người/năm ở Việt Nam dành cho mua sắm trực tuyến năm 2020 đạt khoảng 240 USD, tăng gần 42% so với năm 2016.

mua-sam-truc-tuyen-cua-nguoi-dan-thay-doi-ra-sao-sau-hai-nam-dich-benh-1

Theo Sách trắng Thương mại điện tử Việt Nam năm 2021, số lượng hàng hóa/dịch vụ trung bình trong mỗi đơn hàng trực tuyến của khách hàng từ năm 2019 đến nay tăng đáng kể. Cụ thể, tỷ lệ người mua từ 10 đến 15 sản phẩm và 15 sản phẩm trở lên gia tăng ấn tượng trong năm 2020. Các thông số chi tiết cho thấy tỷ lệ người mua 10 đến 15 sản phẩm tăng từ 14% vào năm 2019 lên 24% vào cuối năm 2020. Còn tỷ lệ người mua từ 15 sản phẩm trở lên cũng tăng từ 18% vào năm 2019 lên 29% vào năm 2020.

mua-sam-truc-tuyen-cua-nguoi-dan-thay-doi-ra-sao-sau-hai-nam-dich-benh-2

Chi tiêu dành cho mua sắm trực tuyến cũng cho thấy xu hướng tương tự. Trong khi tỷ lệ người tiêu dùng dành ra dưới 1 triệu đồng để mua sắm trực tuyến đã giảm đáng kể (từ 26% năm 2019 xuống chỉ còn 16% năm 2020), thì tỷ lệ người tiêu dùng mua sắm từ 1 - 3 triệu đồng, 3 - 5 triệu đồng và trên 5 triệu đồng được ghi nhận tăng cao. Điều này phản ánh niềm tin ngày càng lớn của người tiêu dùng vào các nền tảng TMĐT.

mua-sam-truc-tuyen-cua-nguoi-dan-thay-doi-ra-sao-sau-hai-nam-dich-benh-3

Người lớn tuổi, người ở khu vực phi thành thị tiếp cận TMĐT ngày càng nhiều

Báo cáo chỉ ra rằng, ngày càng có nhiều người tiêu dùng Việt Nam thừa nhận rằng mua sắm bách hóa trực tuyến đã trở thành một phần thói quen của họ. Đáng chú ý, độ tuổi mua sắm trực tuyến đang được mở rộng ra tới cả những người tiêu dùng lớn tuổi.

Một báo cáo năm 2021 từ DataReportal cho thấy, tại Việt Nam có hơn 85% người dùng số trong độ tuổi từ 35 - 44 (Thế hệ Y), gần 84% người dùng số từ 45 - 54 tuổi (Thế hệ X) và hơn 75% người dùng số trong độ tuổi từ 55 - 64 tuổi (thế hệ Boomers II) đã mua trực tuyến ít nhất một sản phẩm vào tháng 1/2021.

Những số liệu thống kê này cho thấy sự phổ biến của TMĐT đối với mọi thế hệ, trái ngược với suy nghĩ thông thường rằng chỉ có giới trẻ mới mua sắm trực tuyến”, báo cáo của Lazada cho biết.

Ngoài ra, năm 2021 cũng ghi nhận sự chuyển dịch về khu vực địa lý của các nhóm người dùng số. Trong khi số lượng người dùng TMĐT từ các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM gần như bão hòa thì tỷ lệ người dùng ở các tỉnh thành khác lại cho thấy sự tăng trưởng đầy hứa hẹn. Theo một báo cáo gần đây của Google, Temasek và Bain & Company, gần 4,5 triệu người tiêu dùng trực tuyến mới đến từ các khu vực ngoại thành, chiếm 55% trên tổng số 8 triệu người tiêu dùng trực tuyến mới của cả nước vào nửa đầu năm 2021.

Số lượng nhà bán hàng mới ở các khu vực phi thành thị cũng ghi nhận tăng đáng kể trong năm 2021, thậm chí vượt trội hơn cả nhóm thành thị. Theo thống kê mới nhất của Lazada trong 11 tháng đầu năm 2021, có tới 40% nhà bán hàng mới trên nền tảng này đến từ các khu vực phi thành thị. Trong khi số lượng nhà bán hàng mới đến từ Hà Nội và TP.HCM lần lượt chỉ là 29% và 31%. Điều này cho thấy cùng với tốc độ chuyển đổi số nhanh chóng trên cả nước, việc sử dụng nền tảng TMĐT để mua bán hàng hóa đã và đang lan rộng ra các khu vực ngoại thành, và thị trường này được kỳ vọng sẽ là sân chơi thị phần màu mỡ cho các nền tảng TMĐT tại Việt Nam.

Hàng bách hóa và hàng hóa thiết yếu là lựa chọn ưu tiên

Năm 2021 chứng kiến sự dịch chuyển rất rõ nét trong hành vi mua sắm và tiêu chí chọn lựa sản phẩm trên nền tảng TMĐT. Trong đó, các loại hàng bách hóa và hàng hóa phục vụ các nhu cầu thiết yếu (ăn uống, mặc, sinh hoạt cơ bản...) là lựa chọn ưu tiên của người tiêu dùng.

mua-sam-truc-tuyen-cua-nguoi-dan-thay-doi-ra-sao-sau-hai-nam-dich-benh-5
Quần áo là mặt hàng được mua sắm nhiều nhất trên kênh TMĐT trong năm 2021

Theo báo cáo của Lazada, các hạng mục được tìm kiếm và chọn mua nhiều nhất trên nền tảng này lần lượt là (1) Quần áo; (2) Chăm sóc cá nhân; (3) Trang trí nội thất; (4) Thực phẩm đóng hộp, khô & đóng gói, ngũ cốc ăn sáng; (5) Vật dụng làm vườn; (6) Kẹp bấm thực phẩm & Đồ dùng nấu ăn; (7) Trò chơi & Câu đố; (8) Vật tư y tế; (9) Thực phẩm bổ sung; (10) Sách, Học tập & Giáo dục và các Thiết bị trường học & văn phòng.

Từ danh sách trên, có thể thấy Covid-19 đã tác động đến nhu cầu mua sắm của người tiêu dùng khi các sản phẩm y tế và chăm sóc sức khỏe vươn lên top 2 trong danh mục tìm kiếm của Lazada.

“Ngoài ra, dưới tác động của Covid-19, ngành bách hóa trực tuyến cũng ghi nhận số lượng tìm kiếm cho danh mục thực phẩm tươi sống (Rau, Trái cây, Thịt, Hải sản) tăng gần 9 lần so với năm 2020”, báo cáo của Lazada nhấn mạnh.

Báo cáo của Lazada cho biết, riêng quý 3/2021, các thương hiệu thực phẩm và đồ uống (F&B) lớn tham gia kinh doanh trên Lazada. Điều này đã góp phần mang đến mức tăng trưởng cao nhất về số lượng người bán trong ngành hàng Tiêu dùng nhanh (FMCG) vào năm 2021. Ngoài ra, các ngành hàng khác cũng cho thấy sức hút đối với nhà bán hàng mới bao gồm ngành hàng Thời Trang, ngành hàng Nhà cửa & Đời sống và ngành hàng Điện tử.

Về tiêu chí mua hàng của người tiêu dùng, theo Sách trắng TMĐT Việt Nam năm 2021, khi được hỏi về tiêu chí quan tâm khi mua sắm trực tuyến, 70% người tiêu dùng lựa chọn yếu tố hàng đầu là độ uy tín của trang web/ứng dụng TMĐT; 41% sẽ được thu hút bởi các chương trình khuyến mãi; 40% lựa chọn vì các chính sách ưu đãi vận chuyển và 39% quan tâm đến mức giá so với mua tại cửa hàng.

Về phía nhà bán hàng, để đáp ứng nhu cầu mua sắm trực tuyến ngày càng tăng và cạnh tranh trên các sàn TMĐT, chủ doanh nghiệp cũng phải có chiến lược lựa chọn và quản lý nguồn cung sản phẩm rõ ràng, chiến lược giá để thu hút người tiêu dùng hoặc tạo ra nhiều tương tác... nhằm xây dựng niềm tin với khách hàng. Một trong những mô hình được Lazada đánh giá rất hiệu quả trong thời gian gần đây đó là chiến lược Shoppertainment (mua sắm kết hợp giải trí).

Trong khi đó, các nền tảng TMĐT cũng hỗ trợ nhà bán hàng phát triển nội dung sản phẩm, thiết kế cửa hàng trực tuyến và hiển thị sản phẩm theo nhu cầu tìm kiếm của khách hàng. Các sàn TMĐT cũng thường tung ra nhiều chương trình khuyến mãi cực lớn để thu hút và kích cầu mua sắm; thực hiện các chương trình quảng cáo trên hầu hết các phương tiện truyền thông xã hội để giúp nhà bán hàng mang sản phẩm của họ đến gần hơn với công chúng mà không phải trả thêm bất kỳ khoản phí nào. Đây là cơ hội tuyệt vời mà nhà bán hàng có thể tận dụng để tiếp cận và tương tác với lượng lớn người tiêu dùng tiềm năng, tăng cường mức hiển thị của thương hiệu và đẩy mạnh doanh số bán hàng.

mua-sam-truc-tuyen-cua-nguoi-dan-thay-doi-ra-sao-sau-hai-nam-dich-benh-6
Một chương trình khuyến mãi của Lazada. (Nguồn: Lazada)

Bên cạnh đó, các nền tảng TMĐT đã cố gắng đơn giản hóa quy trình đăng ký, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà bán hàng mới trong việc tham gia kinh doanh. Đơn cửa, các nhà cung cấp thực phẩm tươi sống trên Lazada chỉ mất khoảng 3 giờ để hoàn tất thủ tục đăng ký bán hàng trong giai đoạn cao điểm giãn cách xã hội ở TP.HCM. Các nền tảng TMĐT cũng mở nhiều chương trình đào tạo dành cho nhà bán hàng nhằm giúp họ thích nghi nhanh chóng và sớm đạt được kết quả kinh doanh ổn định trên TMĐT, đồng thời nắm bắt các chính sách pháp luật có liên quan. Mô hình “Học viện Lazada” là một trong ví dụ cụ thể.

Có thể nói, Covid-19 đã tác động sâu sắc đến hành vi của người tiêu dùng khi chuyển từ hình thức mua sắm ngoại tuyến sang hình thức trực tuyến. Xu hướng này hứa hẹn vẫn được duy trì trong thời kỳ “bình thường mới” khi hành vi mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng đã trở thành thói quen. Đồng thời, mua sắm trực tuyến cũng đem lại nhiều tích ích cho người dân, do đó sẽ dần thay thế các hình thức mua hàng truyền thống khác.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h Copy
antoanyte.vn
antoanyte.vn