Thứ hai, 25/10/2021

Lợi nhuận ngành dược được dự đoán như thế nào trong năm 2022?

Thứ ba, 05/10/2021, 20:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Lợi nhuận của các công ty dược Việt Nam sụt giảm do đợt bùng phát dịch lần thứ 4, tuy nhiên được dự báo sẽ hồi phục mạnh trong năm 2022, theo SSI Research.

Cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu do dịch bệnh Covid-19 gây ra tưởng chừng sẽ thúc đẩy lợi nhuận của ngành Dược, nhưng thực tế là các doanh nghiệp của ngành cũng chứng kiến nhiều “sóng gió”.

Doanh thu sụt giảm vì Covid-19

Công ty CP Chứng khoán SSI vừa công bố báo cáo cập nhật ngành dược. SSI Reserch đánh giá đợt bùng phát dịch lần thứ 4 đã ảnh hưởng tiêu cực đến các công ty trong ngành.

loi-nhuan-nganh-duoc-duoc-du-doan-nhu-the-nao-trong-nam-2022

Cụ thể, tổng doanh thu lũy kế 8 tháng đầu năm toàn ngành ước giảm 11% so với cùng kỳ. Trong đó, doanh thu từ các cửa hàng thuốc bán lẻ giảm 3% và doanh thu tại bệnh viện giảm 16%. Kết quả này dựa trên ước tính từ các công ty niêm yết và dữ liệu đấu thầu thuốc từ Cục Quản lý Dược Việt Nam.

Theo SSI Research, các biện pháp giãn cách xã hội được thắt chặt, đặc biệt là tại các tỉnh phía Nam đã gây ra sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng và phân phối thuốc. Các công ty dược phẩm lớn ở miền Nam phải cắt giảm sản lượng 20-30% trong tháng 7 và tháng 8 để thực hiện yêu cầu “3 tại chỗ” của Chính phủ.

Trong khi đó, các bệnh viện – nơi chiếm hơn 60% nhu cầu của ngành, ở nhiều nơi được chuyển đổi thành trung tâm điều trị Covid-19 để tập trung ứng phó dịch bệnh, khiến sản lượng dược phẩm bán ra suy giảm đáng kể.

Vaccine không phải “con gà đẻ trứng vàng”

SSI Research nhận định rất ít doanh nghiệp trong nước hưởng lợi từ hoạt động nhập khẩu vaccine và thuốc điều trị Covid-19. Mặc dù Chính phủ đã cấp phép cho nhiều doanh nghiệp nhập khẩu vaccine, nhưng không phải đơn vị nào cũng có khả năng thực hiện được do nguồn cung khan hiếm cùng với quy trình đàm phán, mua bán, vận chuyển, bảo quản... vô cùng phức tạp và tốn kém.

loi-nhuan-nganh-duoc-duoc-du-doan-nhu-the-nao-trong-nam-2022-2
Quy trình nhập khẩu vaccine rất phức tạp. (Ảnh minh họa: VNVC)

Đối với việc sản xuất thuốc điều trị Covid-19, phần lớn nguồn cung đều được kiểm soát chặt chẽ bởi các doanh nghiệp Nhà nước. Chỉ có Stellapharm – một công ty dược phẩm nước ngoài (thuộc sở hữu của Công ty TNHH Liên doanh STADA-Việt Nam) là trường hợp hiếm hoi trở thành đơn vị tư nhân đầu tiên sản xuất Molnupiravir (thuốc điều trị Covid-19 chính) với quy mô lớn trong nước.

Một số ít công ty trong nước khác như Traphaco hay Phytopharma được hưởng lợi gián tiếp thông qua việc cung cấp các thực phẩm chức năng và đông dược có tác dụng làm dịu đi các triệu chứng Covid-19 như Xuyên tâm liên (có tác dụng giảm ho, giảm đờm), vitamin, nước muối sát khuẩn...

Cổ phiếu ngành dược bắt đầu khởi sắc

Thị trường chứng khoán nhiều tháng trở lại đây ghi nhận diễn biến khởi sắc của cổ phiếu ngành dược. Vốn được coi là một trong những nhóm cổ phiếu “phòng thủ” trên thị trường, nhưng vào cuối tháng 8 vừa qua, ngành dược ghi nhận thu hút được dòng vốn lớn và tạo nên đợt tăng giá mạnh nhất trong năm. Trên thực tế, hàng loạt mã chứng khoán ngành dược đã ghi nhận chuỗi tăng giá ấn tượng từ trước đó, thậm chí tăng trần nhiều phiên liên tục và không có dấu hiệu hạ nhiệt. Nhiều mã tăng trong khoảng 30-160% chỉ trong một tháng, áp đảo hoàn toàn so với mức tăng 2,84% của VN-Index.

loi-nhuan-nganh-duoc-duoc-du-doan-nhu-the-nao-trong-nam-2022-1
Cổ phiếu ngành dược đang tạo nên đợt tăng giá mạnh hồi tháng 8/2021. (Đồ thị: TradingView).

Đợt “dậy sóng” nói trên diễn ra trong bối cảnh Bộ Y tế công bố danh sách 36 đơn vị đủ điều kiện nhập khẩu và bảo quản vaccine Covid-19. Nhiều cái tên xuất hiện trong danh sách này đã chứng kiến cổ phiếu bật tăng trần hồi tháng 6 như Dược phẩm Trung ương CPC1 (DP1), Dược Thiết bị Y tế Đà Nẵng (DDN),  Dược phẩm Bến Tre (DBT), hay Xuất nhập khẩu Y tế TP.HCM (YTC)...

Đợt tăng cuối tháng 8 của cổ phiếu ngành dược còn duy trì lâu hơn và trên diện rộng. Cá biệt nhất là VMD của Y Dược phẩm Vimedimex liên tục tăng trần hàng chục phiên, lên 67.400 đồng/cổ phiếu (tương đương mức tăng giá hơn 170%) vào thời điểm 30/8. Đây cũng là vùng lập đỉnh của cổ phiếu ngành dược này, với giá trị vốn hóa lần đầu vượt 1000 tỷ đồng.

Cổ phiếu VMD tăng ấn tượng sau thông tin Thủ tướng giao Bộ Y tế chủ trì hỗ trợ công ty nhập khẩu các loại vaccine Covid-19 về Việt Nam. Bên cạnh đó, doanh nghiệp này công bố thông tin cho biết công ty Royal Strategics Partners (UAE) đã đồng ý bán và ký hợp đồng nhập khẩu với Y Dược phẩm Vimedimex 10 triệu liều vaccine Covid-19 Janssen (Johnson & Johnson’s Janseen), 5 triệu liều vaccine Pfizer và 10 triệu liều vaccine Sputnik V.

Một cái tên khác là công ty SPM (trước đây là Saigon Pharma) cũng ghi nhận nhiều phiên tăng trần, đạt 24.700 đồng/cổ phiếu (tương đương tăng 79%) chỉ sau nửa tháng. Hay như cổ phiếu TRA của Traphaco cũng ghi nhận lên mức cao nhất 4 năm tại 91.8000 đồng/cổ phiếu vào thời điểm 30/8, sau khi có thông tin đối tác chiến lược của Traphaco là Daewoong hoàn thành thử nghiệm giai đoạn 2 thuốc điều trị Covid-19.

Ngoài việc được hỗ trợ bởi các yếu tố liên quan đến vaccine hay thuốc điều trị Covid-19, doanh nghiệp ngành dược còn hưởng lợi từ nhu cầu lớn về sản phẩm phục hồi, hỗ trợ sau tiêm vaccine.

Đơn cử là các loại thuốc giảm đau, hạ sốt, nước điện giải... chứng kiến sức mua tăng. Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng có hướng dẫn về đơn thuốc điều trị tại nhà cho F0 với các loại thuốc như Paracetamol, Molnupiravir, Dexamethasone, Methylprednisoline, các loại vitamin...

Ước tính thị trường dược phẩm của Việt Nam hiện nay có quy mô khoảng 7,4 tỷ USD với khoảng 22.000 loại thuốc. Theo dự báo của Fitch Solution, tăng trưởng ngành dược Việt Nam năm 2021 có thể đạt 8,7%.

Dự báo phục hồi mạnh trong năm 2022

Theo SSI Reserch, các công ty dược phẩm sẽ đứng trước cơ hội phục hồi lợi nhuận mạnh mẽ và có thể trở lại mức trước dịch Covid-19 vào năm 2022. Điều này là nhờ khả năng kiểm soát tốt dịch bệnh, các hoạt động giao thương kinh tế được khơi thông và tỷ lệ bao phủ vaccine ở mức cao.

loi-nhuan-nganh-duoc-duoc
Dự báo doanh thu ngành dược và giá nguyên liệu đầu vào. (Nguồn: SSI Research)

Hiện có nhiều yếu tố thuận lợi cho tăng trưởng của ngành dược. Đầu tiên là quy trình phê duyệt thuốc dự kiến sẽ diễn ra nhanh chóng hơn, sau thời gian trì hoãn đáng kể từ năm 2020 do một số vướng mắc về quy định của Cục Quản lý Dược Việt Nam. SSI Research dẫn chứng số lượng thuốc phê duyệt đã tăng từ 171 trường hợp trong 8 tháng đầu năm ngoái lên 335 trường hợp trong 8 tháng đầu năm nay. Đồng thời, thời gian phê duyệt trung bình đối với một số loại thuốc đã giảm từ 22 tháng xuống 18 tháng.

Đây được cho là một tín hiệu tốt vì nhiều công ty dược phẩm trong nước đang cần triển khai các sản phẩm mới để đối phó với tốc độ R&D ngày càng tăng trong ngành, đặc biệt là đối với các công ty gần đây đã chọn không xây dựng các nhà máy sản xuất mới như Imexpharm, Bidiphar, Pymepharco hay Dược Hậu Giang... Các đơn vị này đều đang chờ giấy phép thuốc mới để mở rộng sản xuất.

Ngoài ra, nhóm phân tích từ SSI Research cho rằng quy trình phê duyệt thuốc nhanh hơn sẽ dẫn đến tăng trưởng doanh thu tốt hơn và nâng cao tính cạnh tranh trong ngành từ năm 2022.

Hiện nay, điểm yếu của ngành dược trong nước là lượng thuốc sản xuất chỉ đáp ứng được khoảng 47% nhu cầu. Phần lớn nguyên liệu của ngành lại phụ thuộc vào nhập khẩu – vốn đang bị đình trệ cùng với chi phí đắt đỏ hơn do dịch bệnh Covid-19. Trong đó, hai thị trường cung cấp nguyên liệu lớn nhất là Trung Quốc và Ấn Độ, hiện chiếm tỷ trọng 85% tổng kim ngạch.

Diễn biến phức tạp của đại dịch khiến doanh thu qua kênh ETC (kênh bán thuốc qua bệnh viện, bác sĩ) bị sụt giảm do tâm lý ngại đến cơ sở y tế của người dân. Nhưng bù lại kênh OTC (kênh bán thuốc không cần kê đơn) lại ghi nhận tăng trưởng. Giá thuốc kênh OTC không bị ràng buộc về luật đấu thầu nên sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp cạnh tranh, cải tiến R&D và đa dạng hóa chủng loại sản phẩm.

Tuy nhiên, các chuyên gia đánh giá tăng trưởng của ngành dược vẫn sẽ được dẫn dắt bởi kênh ETC, nhờ xu hướng thay thế thuốc ngoại bằng thuốc sản xuất trong nước diễn ra nhanh chóng. Độ bao phủ bảo hiểm xã hội toàn dân lớn và sự phát triển mạnh mẽ của khối bệnh viện tư nhân cũng góp phần gia tăng chi tiêu thuốc qua kênh bệnh viện, bác sĩ.

Bên cạnh đó, cổ phiếu của ngành dược còn được thúc đẩy bởi xu hướng M&A mạnh mẽ và kế hoạch thoái vốn trong ngành.Việc kiểm soát được đại dịch, mở cửa trở lại nền kinh tế, các chính sách thu hút giúp doanh nghiệp nước ngoài dễ dàng đầu tư vào công ty dược trong nước. Ngược lại, các thương hiệu nước ngoài khi đầu tư vào doanh nghiệp nội địa để sản xuất tại thị trường Việt Nam cũng có ưu thế hơn so với tự phát triển. Hàng loạt các thương vụ thâu tóm, chuyển nhượng, mua thêm cổ phần đã diễn ra trong thời gian tại Pymepharco, Dược phẩm Hà Tây, Dược Hậu Giang, Traphaco, Imexpharm...

Một động lực khác cho tăng trưởng của ngành dược đến từ việc giá hoạt chất đầu vào dược phẩm toàn cầu (API) hạ nhiệt nhanh chóng khi thị trường Ấn Độ hoạt động trở lại vào tháng 5 và bắt đầu hạ giá xuất khẩu. Tiếp sau đó, Trung Quốc cũng bắt đầu giảm giá API vào tháng 8. Ngoài ra, triển vọng nguồn cung API cũng được cải thiện khi Chính phủ Ấn Độ thực hiện ưu đãi tiền mặt trị giá 200 triệu USD cho các nhà máy API sản xuất kháng sinh, thuốc chống HIV, vitamin và 51 thành phần quan trọng khác, nhằm vượt mặt Trung Quốc trên thị trường API toàn cầu. Trên cơ sở này, các chuyên gia kỳ vọng rằng giá API nhập khẩu về Việt Nam sẽ giảm trong vài tháng cuối năm nay.

Theo VnMedia.vn Copy
Từ khóa: Ngành Dược