Thứ tư, 16/06/2021

Giáo sư Nguyễn Huy Phan: “Xin đừng xem phẫu thuật thẩm mỹ là việc làm phù phiếm”

Thứ tư, 19/05/2021, 14:54 (GMT + 7)
GS.TSKH Nguyễn Huy Phan là một trong những nhà khoa học tài ba của Việt Nam. Ông chính là người đặt viên gạch đầu tiên xây dựng ngành phẫu thuật thẩm mỹ ở Việt Nam.

Ước mơ trở thành bác sỹ nhen nhóm từ bom đạn chiến tranh

Giáo sư Nguyễn Huy Phan (1928-1997) thuộc lớp sinh viên y khoa trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp, ông được đào tạo sau đại học tại Liên Xô và là một trong những người Việt Nam đầu tiên bảo vệ thành công luận án Phó tiến sĩ y học tại đất nước vĩ đại này. Ông còn được biết đến là người sáng lập và phát triển chuyên ngành Phẫu thuật tạo hình ở Việt Nam; một nhà đối ngoại xuất sắc góp phần thúc đẩy trong tiến trình bình thường hóa quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ vào những năm 90 của thế kỷ trước…

GS. Nguyễn Huy Phan sinh ra trong một gia đình trí thức tại quê hương cách mạng Dương Xá, Gia Lâm, Hà Nội.

Vốn là người con hiếu thảo, ham học và ham hiểu biết, khi chứng kiến anh trai quằn quại vì những cơn đau ruột thừa và may mắn được Giáo sư Tôn Thất Tùng kịp thời cứu sống bằng một can thiệp phẫu thuật chính xác, chàng trai trẻ Nguyễn Huy Phan khi đó quyết tâm theo đuổi nghề y, trở thành một vị bác sỹ ngoại khoa cứu chữa cho người bệnh.

Năm 1946, 18 tuổi, ông đỗ trường Đại học Y khoa Hà Nội. Đang học năm thứ nhất Đại học, kháng chiến toàn quốc 1946 bùng nổ, Nguyễn Huy Phan gia nhập quân đội với tư cách là tự vệ chiến đấu kiêm cứu thương.

giao-su-nguyen-huy-phan-xin-dung-xem-phau-thuat-tham-my-la-viec-lam-phu-phiem-1
Cố GS.TSKH Nguyễn Huy Phan trò chuyện với các bác sĩ nước ngoài. Ảnh Internet

Năm 1947, bác sĩ Phan được đi học trường Y của kháng chiến tại Tuyên Quang, cứ 6 tháng học lại đi phục vụ chiến dịch vài ba tháng. Trong một chiến dịch, ông bắt gặp một cô dân công bị thương ở mặt. Bằng những hiểu biết của mình và với những dụng cụ y khoa có được tại chỗ, điều trị cho cô. Dù được cứu sống nhưng khuôn mặt xinh đẹp của cô dân công ấy không còn nữa... Hình ảnh này luôn ám ảnh ông trên khắp các nẻo đường chiến dịch. Chính vì thế, ông càng nung nấu một quyết tâm cháy bỏng là trở thành bác sĩ ngoại khoa chuyên phẫu thuật tạo hình để đem lại vẻ đẹp, hạnh phúc cho mọi người.

Đã từng đi chiến trường, chứng kiến nhiều cảnh thương binh bị đau đớn về thể xác lẫn tinh thần vì khuôn mặt bị biến dạng, chân tay không còn nguyên vẹn do bom đạn, ông mong mỏi làm sao có thể tạo hình lại cho họ. Mùa thu năm 1955, ông vui mừng vì cơ hội thực hiện ước mơ đã đến khi ông được cử đi làm nghiên cứu sinh tại Liên Xô với đề tài “Phẫu thuật tạo hình vùng cổ mặt”. Trong suốt 4 năm nghiên cứu và học tập tại Viện Chấn thương chỉnh hình và Viện Phẫu thuật thẩm mỹ Matxcơva, ông đã hoàn thành xuất sắc đề tài “Điều trị phẫu thuật các khối u máu vùng hàm mặt” và trở thành tiến sĩ y học đầu tiên của Việt Nam (ngày đó gọi là phó tiến sĩ).

Về nước, ông đảm nhận chức vụ Trưởng khoa Phẫu thuật Tạo hình Bệnh viện Quân y 108, từ 1978-1990 là Phó Giám đốc Bệnh viện. Năm 1983 ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ y khoa (tương đương Tiến sĩ khoa học hiện nay) với đề tài Tạo hình phức hợp trong điều trị các dị chứng vết thương hoả khí lớn vùng hàm mặt.

Với những đóng góp to lớn cho y học nước nhà, ông được phong Học hàm Phó giáo sư vào năm 1980, Giáo sư vào năm 1984, Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam năm 1988, Thầy thuốc Nhân dân năm 1988. Năm 1991 Nguyễn Huy Phan thành lập và là trưởng Bộ môn Phẫu thuật tạo hình đầu tiên trường Đại học Y Hà Nội.

Đặt nền móng xây dựng ngành phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ ở Việt Nam

Trong suốt sự nghiệp, GS Nguyễn Huy Phan đã trực tiếp cứu chữa không biết bao nhiêu người giúp họ tìm được hạnh phúc trong cuộc đời. GS. Nguyễn Huy Phan đã đặt nền móng và gặt hái được nhiều thành công trong việc phẫu thuật tạo hình mà đỉnh cao là công trình Giải phẫu tạo hình dương vật. Năm 1969 Nguyễn Huy Phan thực hiện ca phẫu thuật tạo hình dương vật đầu tiên ở Việt nam. Người may mắn được GS Nguyễn Huy Phan thực hiện ghép dương vật là thương binh Trần Ngọc B. Vốn là một chàng trai khỏe mạnh, trong một trận đánh ngoài những vết thương khác, anh không may bị một mảnh pháo nhỏ bắn vào làm mất toàn bộ cơ quan sinh dục. Giáo sư Phan đã quyết định tái tạo lại cho được bộ phận đã mất cho người thương binh này. Ca phẫu thuật tạo hình dương vật đầu tiên ở Việt nam được ông tiến hành với 6 lần mổ kéo dài trong 7 tháng điều trị tại chỗ. Kể từ ca phẫu thuật đó, ông và các học trò đã tiến hành thành công 25 ca phẫu thuật tạo hình dương vật.

giao-su-nguyen-huy-phan-xin-dung-xem-phau-thuat-tham-my-la-viec-lam-phu-phiem-2
Cố GS.TSKH Nguyễn Huy Phan trong một lần thực hiện phẫu thuật. Ảnh Internet

Từ năm 1979 cho đến năm 1986, GS.TS. Nguyễn Huy Phan cùng các cộng sự của mình, cũng bằng kỹ thuật ngoại khoa quy ước tuy có vài thay đổi tiểu tiết trong thứ tự tiến hành, đã phẫu thuật thành công thêm 29 ca tạo hình dương vật nữa. Quy trình phẫu thuật tạo hình này có 6 thì mổ, mỗi thì cách nhau khoảng một tháng. Kết quả của quá trình phẫu thuật rất thành công. Với người đã có vợ, cảm giác hạnh phúc trong quan hệ vợ chồng hầu như không bị ảnh hưởng gì; những người chưa vợ nếu tinh hoàn, tuyến tiền liệt… vẫn còn đầy đủ chức năng thì có thể lấy vợ, sinh con bình thường.

Chưa dừng lại ở đó, GS Nguyễn Huy Phan cũng là người nghiên cứu và cải tiến phẫu thuật tạo hình áp dụng kỹ thuật vi phẫu thuật mạch máu - thần kinh (vi phẫu MM-TK).  Năm 1980, Nguyễn Huy Phan là người đã tiên phong thực hiện nghiên cứu, tìm hiểu và thực hiện kỹ thuật mổ vi phẫu tại Việt Nam. Năm 1981, GS. Nguyễn Huy Phan đã thực hiện thành công việc nối một ngón tay đứt lìa khỏi bàn tay lần đầu tiên ở Việt Nam.

Năm 1991, với bàn tay phẫu thuật đã được rèn luyện hơn bốn chục năm qua. GS.TS Nguyễn Huy Phan đã mổ thành công ca tạo hình dương vật đầu tiên ở Việt Nam bằng kỹ thuật vi phẫu MM-TK. Với kỹ thuật này, ca mổ kéo dài trong khoảng 9-10 giờ được thực hiện bởi hai kíp mổ phối hợp thật nhịp nhàng.

Mạch máu dương vật mới được nối vào mạch máu cơ thể và lập tức sức sống mãnh liệt của cơ thể được truyền ngay vào dương vật, rồi thần kinh cảm giác xúc giác, thần kinh hứng dục... tất cả đã tạo cho dương vật mới gắn thành một thể thống nhất với cơ thể, thành một cơ quan chức năng hoàn thiện sau một thời gian.

Cho tới đầu năm 1995, Nguyễn Huy Phan đã tiến hành thành công 10 ca tạo hình dương vật bằng kỹ thuật vi phẫu mạch máu – thần kinh.

“GS Phan là một người thầy, một người cha vĩ đại”

Chia sẻ với PV, thầy thuốc ưu tú, BS CK2 Nguyễn Thế Hùng - Nguyên Đại tá, Chủ nhiệm khoa Y học Thực nghiệm C15, BV 108 cho biết: “Trong suốt cuộc đời làm chuyên môn, tôi đã có may mắn được làm việc với thầy hàng chục năm, được thầy chỉ bảo tận tình về chuyên môn, về lẽ sống như một người cha”. Là một trong những người có may mắn được làm việc trong thời gian dài với GS Nguyễn Huy Phan, ông Hùng có rất nhiều kỷ niệm đẹp với người thầy của mình.

Thầy thuốc ưu tú Nguyễn Thế Hùng cho biết, GS Phan không chỉ là người tận tụy với nghề, hết lòng với các học trò mà thầy còn là người quan tâm đến những người đã khuất: “Tháng 1 năm 1994, trong một khóa đào tạo quốc tế, GS Phan đã nhờ tôi tìm một thi thể để phục vụ bài giảng. Cuối buổi giảng ấy, thầy đã yêu cầu tôi lo hậu sự chu toàn nhất cho thi thể ấy”.

giao-su-nguyen-huy-phan-xin-dung-xem-phau-thuat-tham-my-la-viec-lam-phu-phiem-3
Thầy thuốc ưu tú, BS CK2 Nguyễn Thế Hùng - Nguyên Đại tá, Chủ nhiệm khoa Y học Thực nghiệm C15, BV 108 chia sẻ với PV An toàn Y tế về những kỷ niệm đáng nhớ với Cố GS.TSKH Nguyễn Huy Phan.

Một kỷ niệm mà ông Hùng không bao giờ quên là tháng 4 năm 1994 với sự đề cử của GS Phan, ông đã được OSI gửi đi đào tạo kỹ thuật vi phẫu tại Hoa Kỳ: “Tôi lần lượt thực tập qua 4 bệnh viện. Ở bệnh viện nào, thầy cũng viết thư gửi gắm tôi cho các đồng nghiệp. Nhờ những lá thư này tôi có được sự chăm sóc, chỉ bảo ân cần của các bạn đồng nghiệp Hoa Kỳ”, ông Hùng xúc động cho biết.

Không chỉ là một bác sỹ giỏi, một người thầy thuốc tận tâm vì sứ mệnh cao cả của mình, GS Nguyễn Huy Phan còn là người được giao trọng trách bắc cầu gắn kết mối quan hệ ngoại giao Việt – Mỹ thời kỳ đó. Năm 1991, ông được cử làm Chủ tịch Hội Việt - Mỹ. Theo lời mời của ông, một nhóm các bác sĩ phẫu thuật tạo hình Hoa Kỳ dẫn đầu bởi bác sĩ Craig Merrel đã tình nguyện đến Việt Nam và bắt đầu chương trình điều trị cho các bệnh nhân cần sự can thiệp của vi phẫu thuật. Bác sĩ Craig Merrel cùng các đồng nghiệp đã giới thiệu các kỹ thuật cao trong ngành đến các chuyên gia hàng đầu của Việt Nam. Craig Merrel và Nguyễn Huy Phan nhanh chóng thân thiết, gắn bó như những người anh em, hết lòng truyền dạy kỹ thuật vi phẫu cho các bác sĩ trẻ tại bệnh viện 108.

Một trong những câu nói của GS Nguyễn Huy Phan: “Xin đừng xem phẫu thuật thẩm mỹ là việc làm phù phiếm. Chúng ta cần làm cho con người ngày càng đẹp hơn trong sự hài hoà của một cơ thể Việt Nam. Ước gì tôi gặp lại được cô dân công hồi đó….”

Đàm Linh

Theo VnMedia.vn Copy