Thứ năm, 18/08/2022

Tại sao người cao tuổi dễ mắc viêm phổi?

Thứ năm, 04/08/2022, 14:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Theo Hiệp hội Lồng ngực Mỹ, cứ 5 người trưởng thành thì có một người bị viêm phổi cần phải nhập viện. Những người trẻ, khỏe mạnh thường hồi phục hoàn toàn sau khi mắc bệnh nhưng viêm phổi ở người cao tuổi có thể rất nghiêm trọng, thậm chí gây tử vong. 

Trên thực tế, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) xếp viêm phổi là một trong 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở Hoa Kỳ. Mặc dù căn bệnh này rất phổ biến nhưng không phải ai cũng hiểu rõ về nó.

Nguyên nhân gây viêm phổi ở người cao tuổi

Viêm phổi là một bệnh nhiễm trùng ở phổi có thể do vi khuẩn, vi rút và nấm gây ra. Viêm phổi do phế cầu do vi khuẩn Streptococcus pneumoniae là dạng viêm phổi phổ biến nhất. Ngoài vi khuẩn, vi rút lây nhiễm đường hô hấp trên như cúm, cảm lạnh thông thường (rhinovirus) và Coronavirus (COVID-19) cũng ó thể gây viêm phổi do vi rút và thậm chí dẫn đến nhiễm trùng phổi do vi khuẩn thứ phát.

Cả hai loại vi khuẩn gây viêm phổi và vi rút đường hô hấp có thể dẫn đến viêm phổi đều dễ lây lan. Theo CDC, bệnh viêm phổi lây lan qua tiếp xúc trực tiếp từ người sang người qua các giọt đường hô hấp. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là hầu hết mọi người đã có vi khuẩn Streptococcus pneumoniae và các biến thể khác của vi khuẩn này sống trong đường hô hấp của họ. Mặc dù bệnh viêm phổi có khả năng lây lan, nhưng con đường chính mà người cao tuổi mắc bệnh thực sự là từ chính bản thân họ.

viem-phoi-o-nguoi-cao-tuoi
Viêm phổi ở người cao tuổi có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm

Tất cả chúng ta đều mang vi khuẩn trong cổ họng và mũi. Những người già yếu thường không thể đào thải chất tiết ra khỏi phổi và những chất tiết đó có xu hướng đi xuống ống phế quản. Khu vực này chứa đầy mủ, chất nhầy và các chất lỏng khác, ngăn cản phổi hoạt động bình thường. Điều này có nghĩa là oxy không thể đến máu và các tế bào của cơ thể và khiến người cao tuổi dễ mắc bệnh.

Ti sao người cao tuổi dễ bị viêm phổi?

Người cao tuổi là đối tượng dễ mắc bệnh viêm phổi do các nguyên nhân sau:

Chức năng miễn dịch suy yếu

Hệ thống miễn dịch của chúng ta suy yếu khi chúng ta già đi, do đó người lớn tuổi có thể gặp khó khăn hơn trong việc chống lại các bệnh nhiễm trùng như viêm phổi. Một số loại thuốc, chẳng hạn như steroid và hóa trị, có thể ngăn chặn các phản ứng miễn dịch hơn nữa. Hút thuốc lá và uống quá nhiều rượu cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng miễn dịch.

Tình trạng sức khỏe liên quan đến tuổi tác

Người cao tuổi có thể mắc các bệnh mãn tính khác làm tăng nguy cơ phát triển bệnh viêm phổi, chẳng hạn như bệnh tiểu đường, bệnh Parkinson, sa sút trí tuệ và bệnh tim. Các tình trạng phổi như xơ nang, hen suyễn, khí phế thũng, COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính) và giãn phế quản góp phần đáng kể vào nguy cơ này. Trong khi đó, hầu hết người lớn tuổi đều có ít nhất một tình trạng sức khỏe mãn tính.

viem-phoi-o-nguoi-cao-tuoi.1
Người cao tuổi dễ mắc viêm phổi hơn các đối tượng khác

Phẫu thuật

Những người cao tuổi đã phẫu thuật dễ bị viêm phổi hơn. Thuốc giảm đau thường được kê đơn sau các thủ thuật phẫu thuật, nhưng chúng có thể khiến bệnh nhân thở nông hơn, góp phần tích tụ chất nhầy trong phổi. Điều tương tự cũng áp dụng cho các loại thuốc an thần và gây mê. Viêm phổi sau phẫu thuật là một biến chứng thường gặp của các thủ thuật phẫu thuật, thường dẫn đến thời gian nằm viện và điều trị lâu hơn.

Du hiu ca bnh viêm phi người cao tui

Nếu có bất kỳ triệu chứng nào sau đây, người cao tuổi nên đi khám càng sớm càng tốt. 

  • Ho khan
  • Sốt
  • Ớn lạnh
  • Đổ mồ hôi
  • Khó thở
  • Tức ngực
  • Đờm xanh, vàng hoặc có máu xuất hiện khi ho
  • Thở nhanh, nông
  • Đột nhiên cảm thấy tồi tệ hơn sau một bệnh hô hấp gần đây (ví dụ: cảm lạnh, cúm, COVID-19)
  • Lú lẫn hoặc thay đổi hành vi
  • Ăn mất ngon
  • Môi hoặc móng tay xanh do giảm nồng độ oxy trong máu

Điều trị viêm phổi ở người cao tuổi thế nào

Bác sĩ sẽ xác định xem người lớn tuổi có bị viêm phổi hay không bằng cách chụp X-quang ngực và xét nghiệm máu. Viêm phổi do vi khuẩn thường được điều trị bằng thuốc kháng sinh, nhưng nếu nhiễm vi rút, bác sĩ có thể kê đơn thuốc chống virut. Đảm bảo người thân của bạn tuân thủ chặt chẽ các hướng dẫn của bác sĩ đối với các đơn thuốc mà họ nhận được. Ngay cả khi họ bắt đầu cảm thấy triệu chứng viêm phổi đã không còn dù chưa hết thuốc thì họ vẫn nên tiếp tục dùng thuốc theo quy định. Nếu họ dừng lại quá sớm, nhiễm trùng có thể quay trở lại. Viêm phổi tái phát có thể khó điều trị.

viem-phoi-o-nguoi-cao-tuoi 3
Viêm phổi do vi khuẩn có thể được điều trị bằng kháng sinh

Các bác sĩ cũng có thể truyền dịch nếu bệnh nhân bị mất nước. Nếu bệnh nhân bị khó thở hoặc nồng độ oxy trong máu giảm thì nên đến bệnh viện để được hỗ trợ ngay. Những trường hợp viêm phổi nhẹ hơn có thể được chăm sóc tại nhà, nhưng những trường hợp nặng hơn, đặc biệt là ở những bệnh nhân có các tình trạng sức khỏe tiềm ẩn khác, có thể phải nhập viện.

Các biến chứng của viêm phổi ở người cao tuổi

Viêm phổi có thể nhẹ nhưng cũng có thể chuyển nặng, thậm chí đe dọa đến tính mạng. Nếu trường hợp viêm phổi không được điều trị kịp thời, vi khuẩn có thể di chuyển từ phổi vào máu gây ra tình trạng nhiễm khuẩn huyết. Viêm phổi là nguyên nhân phổ biến của nhiễm trùng huyết ở người cao tuổi.

Nhiễm trùng huyết được coi là một trường hợp cấp cứu y tế và người lớn tuổi có nguy cơ tử vong cao hơn. Các dấu hiệu của nhiễm trùng huyết bao gồm thay đổi trạng thái tinh thần đột ngột, giảm huyết áp và thay đổi nhịp thở.... Nếu các triệu chứng của nhiễm trùng huyết xảy ra, điều quan trọng là phải đến cơ sở y tế cấp cứu ngay lập tức. Ngoài nhiễm trùng huyết, người cao tuổi bị viêm phổi còn gặp các biến chứng khác như: tràn dịch màng phổi, phù thũng, viêm màng phổi, áp xe phổi, suy thận và suy hô hấp...

Làm thế nào để ngăn ngừa bệnh viêm phổi ở người cao tuổi?

Chìa khóa để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng của viêm phổi ở người cao tuổi là ngăn ngừa nhiễm trùng đường hô hấp xảy ra ngay từ đầu. Vì bệnh cúm khiến người cao tuổi dễ mắc bệnh viêm phổi, nên số ca bệnh có xu hướng tăng đột biến trong mùa cúm. Do vậy, các chuyên gia khuyến cáo rằng tất cả những người trên 65 tuổi nên tiêm phòng cúm hàng năm cũng như chủng ngừa phế cầu khuẩn. Loại vắc xin này giúp bảo vệ bản thân khỏi vi khuẩn Streptococcus pneumoniae. Tiêm chủng đầy đủ vắc xin COVID-19 cũng sẽ làm giảm nguy cơ mắc bệnh nghiêm trọng và các biến chứng ở người lớn tuổi.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h
antoanyte.vn