Thứ năm, 08/12/2022

4 nguyên nhân phổ biến gây viêm amidan và cách điều trị

Chủ nhật, 30/10/2022, 12:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Amidan bị sưng tấy thường xuyên khiến các hoạt động ăn uống hàng ngày của bạn bị ảnh hưởng. Biết nguyên nhân gây viêm amidan và cách điều trị có thể khiến tình trạng viêm amidan của bạn không trở nên nghiêm trọng hơn.

Amidan là những mô mềm hình tròn nằm ở phía sau miệng, ở cả hai bên họng. Mô mềm này là một phần của hệ thống bạch huyết, có nhiệm vụ chống lại virus và vi khuẩn xâm nhập vào hệ hô hấp.

Nếu bị nhiễm trùng, amidan sẽ sưng to để chống lại virus hoặc vi khuẩn xâm nhập. Sưng amidan thường được gọi là viêm amidan. Tình trạng này thường ảnh hưởng đến trẻ em, nhưng cũng có thể xảy ra ở thanh thiếu niên và người lớn.

Các biến chứng của viêm amidan rất hiếm và thường chỉ xảy ra do nhiễm vi khuẩn. Các biến chứng có thể xảy ra khi bị viêm amidan là: Viêm tai giữa, ngưng thở khi ngủ, sốt thấp khớp, viêm cầu thận...

Các triệu chứng của viêm amidan

Ngoài sưng amidan, viêm amidan có thể đi kèm với các triệu chứng khác, bao gồm:

  • Viêm họng
  • Sốt cao trên 38 độ C
  • Có một lớp phủ màu trắng hoặc vàng trên amidan
  • Tổn thương amidan
  • Đau đầu
  • Chán ăn
  • Sưng các tuyến xung quanh cổ hoặc hàm
  • Hôi miệng
  • Khàn tiếng
  • Cổ cứng

Amidan có thể bị sưng ở một bên hoặc cả hai bên. Amidan sưng nặng thậm chí có thể khiến bạn gặp khó khăn khi thở bằng miệng.

nguyen-nhan-gay-viem-amidan 1
Trẻ nhỏ là đối tượng dễ bị viêm amidan

Nguyên nhân gây viêm amidan và cách chữa trị

Có nhiều tố yếu tố có thể là nguyên nhân gây viêm amidan, bao gồm nhiễm trùng do vi khuẩn, virus và thói quen hút thuốc. Nguyên nhân thường gặp nhất gây sưng viêm amidan ở trẻ dưới 5 tuổi là do nhiễm vi khuẩn, trong khi đó ở trẻ em từ 5-15 tuổi nguyên nhân gây sưng amidan thường gặp là do nhiễm virus. Ở người lớn, amidan sưng to không chỉ do nhiễm virus, vi khuẩn mà còn do hút thuốc lá và ung thư amidan.

Dựa vào nguyên nhân gây viêm amidan, các bác sĩ sẽ đưa ra những phương pháp điều trị phù hợp. Dưới đây là nguyên nhân gây sưng amidan và cách điều trị tình trạng này:

Nhiễm virus - nguyên nhân gây viêm amidan thường gặp nhất

Nguyên nhân phổ biến nhất của viêm amidan là do nhiễm virus. Theo ước tính của các bác sĩ, 70% trường hợp bị viêm amidan xảy ra do virus. Các loại virus gây sưng amidan bao gồm:

  • Adenovirus là một loại virus gây cảm lạnh, viêm họng, viêm phế quản, viêm kết mạc...
  • Virus Epstein-Barr (EBV) - virus gây bệnh tăng bạch cầu đơn nhân hoặc bệnh nụ hôn, vì nó lây lan qua nước bọt của người bị bệnh
  • Cytomegalovirus (CMV, HHV-5), là một loại virus herpes không hoạt động nhưng vẫn tồn tại trong cơ thể và thường tấn công những người có hệ thống miễn dịch bị tổn thương hoặc phụ nữ mang thai
  • Virus sởi  là một loại virus tấn công hệ hô hấp và lây truyền qua nước bọt hoặc chất nhầy của người bị bệnh

Nếu bị viêm amidan do nhiễm siêu vi thì không có thuốc đặc trị. Hầu hết các trường hợp viêm amidan do virus sẽ tự khỏi hoặc bạn có thể dùng thuốc không kê đơn để giảm đau, hạ sốt. 

nguyen-nhan-gay-viem-amidan 2
Khi bị viêm amidan, trẻ có thể bị sốt cao, đau họng

Sau đây là một số phương pháp được khuyên dùng nếu bạn bị viêm amidan do nhiễm virus:

  • Xịt họng
  • Kẹo ngậm
  • Dùng thuốc giảm đau hạ sốt như acetaminophen hoặc ibuprofen
  • Ngoài ra, súc miệng 3 lần/ngày bằng nước muối ấm cũng có thể làm giảm cơn đau do viêm amidan gây ra.

Nhiễm khuẩn

Tình trạng viêm amidan do nhiễm khuẩn thường gặp nhất là do vi khuẩn Streptococcus gây ra. Ngoài nhóm vi khuẩn Streptococcus, có một số vi khuẩn khác gây sưng amidan, chẳng hạn như Neisseria gonorrhoea (vi khuẩn gây bệnh lậu), Haemophilus influenza Type B (vi khuẩn gây viêm phổi, viêm màng não ở trẻ nhỏ) và Mycoplasma (vi khuẩn thường gặp gây viêm phổi không điển hình). Nguy cơ bị viêm amidan sẽ rất cao nếu bạn tiếp xúc gần với những người bị nhiễm một số loại vi khuẩn này.

Viêm amidan do nhiễm vi khuẩn có thể được điều trị bằng thuốc kháng sinh. Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc kháng sinh ví dụ như penicillin cho bệnh nhân. Dùng penicillin trong 10 ngày là cách điều trị phổ biến nhất đối với tình trạng viêm amidan do nhiễm vi khuẩn Streptococcus.

Khi sử dụng kháng sinh để điều trị viêm amindan, bạn cần sử dụng theo đúng thời gian do bác sĩ chỉ định, ngay cả khi các triệu chứng viêm amidan biến mất. Nếu không uống thuốc kháng sinh, tình trạng nhiễm trùng có thể trở nên tồi tệ hơn hoặc lây lan sang các bộ phận khác của cơ thể.

Hút thuốc

Thói quen hút thuốc dù hút thuốc lá thông thường hay thuốc lá điện tử đều có thể làm suy yếu hệ thống miễn dịch và gây viêm. Hai điều này đều có thể làm tăng nguy cơ nhiễm vi khuẩn và nấm gây viêm amidan.

nguyen-nhan-gay-viem-amidan 3
Hút thuốc cũng có thể là nguyên nhân gây viêm amidan ở người lớn

Ngoài các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn và nấm, hút thuốc lá cũng có thể gây ra sỏi amidan, đây là một trong những nguyên nhân khiến amidan sưng to. Trên thực tế, nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy những người hút thuốc có nhiều nguy cơ bị viêm amidan mãn tính hơn.

Để giảm viêm amidan, những người hút thuốc nên ngừng hút thuốc càng sớm càng tốt. Hút thuốc càng nhiều thì nguy cơ bị kích ứng họng gây sưng amidan càng cao. Nếu tình trạng sưng amidan không hết hoặc tái phát trở lại, bác sĩ có thể tiến hành phẫu thuật cắt bỏ amidan.

Ung thư amidan

Các triệu chứng phổ biến nhất của ung thư amidan là amidan sưng kèm theo khàn tiếng, có khối u ở cổ hoặc họng, đau họng dai dẳng, khó nuốt và đau tai hoặc hàm. Ung thư amidan là một loại ung thư vòm họng.

Nguyên nhân chính dẫn đến ung thư amidan là do nhiễm virus HPV. Ngoài ra, thói quen hút thuốc cũng có thể làm tăng nguy cơ phát triển ung thư amidan. Điều trị sưng amidan do ung thư amidan có thể được thực hiện bằng xạ trị, hóa trị và phẫu thuật.

Cách chăm sóc và phòng ngừa viêm amidan

Dù bạn bị sưng viêm amidan do bất kể nguyên nhân nào thì khi mắc bệnh, bạn đều có thể thực hiện một số biện pháp dưới đây để cải thiện tình trạng bệnh:

  • Nghỉ ngơi nhiều
  • Uống nhiều nước hơn
  • Ăn thức ăn mềm nếu thấy đau khi nuốt
  • Bật máy tạo độ ẩm trong nhà
  • Tránh các chất có thể gây kích ứng cổ họng, chẳng hạn như khói thuốc lá và các sản phẩm tẩy rửa
nguyen-nhan-gay-viem-amidan 4
Người bị viêm amidan nên nghỉ ngơi càng nhiều càng tốt.

Để ngăn ngừa nhiễm trùng do vi khuẩn và virus gây viêm amidan, bạn có thể áp dụng các bước sau:

  • Rửa tay thường xuyên và kỹ lưỡng, đặc biệt là sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn
  • Tránh dùng chung thức ăn và đồ uống hoặc dùng chung dụng cụ ăn uống hoặc ly với người đang mắc bệnh.
  • Sau khi được chẩn đoán là bị viêm amidan, hãy thay bàn chải đánh răng của bạn bằng bàn chải mới
  • Nếu bạn hoặc người thân của bạn bị viêm họng, hãy hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người khác, đặc biệt nếu bạn không dùng kháng sinh trong ít nhất 24 giờ.
  • Nếu bạn bị sưng amidan kèm theo đau họng hơn hai ngày, khó thở hoặc đau khi nuốt, hãy đến gặp bác sĩ ngay lập tức để được điều trị.

An Toàn Y tế với hệ sinh thái bao gồm kênh Tiktok https://www.tiktok.com/@antoanytevn với 200k follower là kênh có nội dung cập nhật thời sự, uy tín về y tế, sức khoẻ, đời sống, xã hội, có sự tương tác rất lớn từ người dùng.

Hiện tại, chúng tôi đã và đang thực hiện hỗ trợ kết nối các cơ sở y tế, khám chữa bệnh, nhà thuốc bằng dạng bài:

Review y tế: Nhà thuốc tốt - Bác sỹ hay.

Đây là những review chân thực nhất về các cơ sở khám chữa bệnh, nhà thuốc được thực hiện bởi bên thứ 3 là các y, bác sỹ và có ý kiến đóng góp từ phía khách hàng.

Nội dung phù hợp với các phòng khám, nhà thuốc...nhân viên y tế đang muốn phát triển hình ảnh thương hiệu trên nền tảng TikTok và tiến lại gần hơn với khách hàng.

Để tham gia nhận hỗ trợ và kết nối, mọi người có nhu cầu có thể liên hệ gửi email tới [email protected] để đăng ký.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h