Thứ hai, 08/08/2022

Thông tin cần biết về bệnh nấm đen gây hoại tử xương mặt hậu Covid-19

Thứ ba, 26/07/2022, 07:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Thời gian gần đây, các bệnh viện tiếp nhận một số bệnh nhân có tiền sử mắc Covid-19 bị hoại tử xương sọ-mặt đã khiến nhiều người lo lắng. Tuy nhiên, kết quả giải phẫu bệnh cho thấy đây là dấu hiệu của bệnh nhiễm nấm Mucormycosis (hay còn gọi là bệnh nấm đen).

PGS.TS.BS Đỗ Duy Cường, Giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cho biết, những tháng gần đây Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận điều trị cho một số trường hợp nhiễm nấm đen Mucormycosis. Trong đó, có 2 bệnh nhân đã tử vong, 1 trường hợp đang điều trị tích cực và chưa biết kéo dài đến khi nào. Đáng chú ý, cả 2 ca tử vong đều là các bệnh nhân "hậu Covid-19".

Vậy nhiễm nấm đen Mucormycosis là gì, có nguy hiểm không?

Nhiễm nấm đen Mucormycosis là bệnh gì? 

Mucormycosis là bệnh nhiễm trùng nấm nghiêm trọng, hiếm gặp, do nấm mốc Mucormycetes gây ra. Nấm này sống trong khắp môi trường như đất, không khí, các chất hữu cơ thối rữa như lá, phân trộn, gỗ mục nát…Nấm xâm nhập vào cơ thể khi hít phải bào tử nấm hoặc qua vết cắt, trầy xước trên da.

benh-nam-den-gay-hoai-tu-mat
Hình ảnh nấm Mucormycosis gây ra bệnh nấm đen

Nấm Mucormycosis không có màu đen. Nấm xâm nhập vào các mạch máu, làm ảnh hưởng tuần hoàn đến cơ quan ngoại biên, tạo ra các mô chết hay hoại tử. Da, niêm mạc, các mô hoại tử chuyển thành màu đen, đây có thể là nguyên nhân khiến tên gọi của bệnh là bệnh nấm đen.

Ai có nguy cơ bị nhiễm nấm Mucormycosis

Nhiễm nấm Mucormycosis có thể xảy ra với bất kỳ ai và bất kỳ độ tuổi nào. Hầu hết mọi người sẽ tiếp xúc với nấm vào một số thời điểm trong cuộc sống hàng ngày của họ. Nhưng bạn có nhiều khả năng bị bệnh hơn nếu bị suy giảm hệ thống miễn dịch do thuốc đang dùng hoặc vì bạn đang mắc các tình trạng sức khỏe như: suy giảm miễn dịch, đái tháo đường, dùng corticoid, người bệnh ung thư, cấy ghép tạng, ghép tế bào gốc, sử dụng steroid kéo dài, bệnh huyết sắc tố, sức khỏe kém do dinh dưỡng kém, sinh non hoặc nhẹ cân...

Thời gian gần đây, sự gia tăng của bệnh nấm đen đã được phát hiện nhiều ở những bệnh nhân bị Covid-19. Bệnh khởi phát từ mũi và xoang, sau đó nhanh chóng lan lên mắt và não. Trung bình, 50% bệnh nhân có thể không qua khỏi mặc dù được áp dụng các phương pháp điều trị tốt nhất. Nếu nấm lây lan đến não và bệnh nhân sẽ khó có cơ hội sống sót.

Đây từng là một căn bệnh hiếm gặp, nhưng hiện nay tình hình đã thay đổi và các chuyên gia tai mũi họng đang thấy tỷ lệ mắc bệnh mucormycosis tăng lên ở những bệnh nhân đang mắc Covid-19 hoặc những người đã khỏi bệnh. Hầu hết bệnh nhân nhiễm nấm Mucormycosis là bệnh nhân đái tháo đường và có tiền sử dùng steroid để điều trị Covid-19, điều này làm tăng lượng đường trong máu của họ.

benh-nam-den-gay-hoai-tu-mat1
Bệnh nấm đen thường gặp ở người bệnh đái tháo đường không được kiểm soát

Thống kê cho thấy, trên toàn cầu, tỷ lệ nhiễm Mucormycosis dao động từ 0,005 đến 17/1.000.000 dân. Ấn Độ là nước có tỉ lệ nhiễm Mucormycosis cao nhất thế giới, gấp hơn 80 lần so với các nước phát triển. Sau đại dịch, nước này từng báo cáo hàng loạt ca nhiễm nấm đen ở bệnh nhân từng mắc Covid-19. Các ca nhiễm nấm thường xảy ra từ 12-18 ngày sau khi khỏi Covid-19. 80% trong số này cần phẫu thuật và tỷ lệ tử vong lên đến hơn 94% nếu xâm lấn vào não.

Đặc điểm các ca nhiễm nấm Mucormycosis là bệnh nhân Covid-19, người ta thấy 78% là nam giới, 80% có bệnh đái tháo đường không kiểm soát, nhiều trường hợp biểu hiện tổn thương xoang, mắt, phổi và trên 30% bệnh nhân tử vong…

Các triệu chứng của bệnh nấm đen là gì?

Các triệu chứng của tình trạng nhiễm nấm Mucormycosis có thể khác nhau tùy thuộc vào việc nấm đang phát triển trong xoang hay vùng não, phổi, da hay hệ thống đường tiêu hóa. Nếu nấm đang phát triển trong xoang, các triệu chứng người bệnh có thể gặp là sưng một bên mặt, đau đầu, ngạt mũi, xuất hiện tổn thương màu đen trên sống mũi hoặc bên trong miệng. Người bệnh cũng có thể bị sốt. Đây là tổn thương nghiêm trọng nhất. Phổ biến ở người đái tháo đường không kiểm soát, người ghép thận.

Nấm phát triển trong niêm mạc đường tiêu hóa có thể gây đau bụng, buồn nôn, nôn, chảy máu trong đường tiêu hóa. Nấm phát triển ở da có thể gây nhiễm trùng da và niêm mạc, gây hoại tử đen, lan rộng và sâu ở các mô. Tình trạng này xảy ra sau khi phẫu thuật, bị bỏng hoặc chấn thương da khác. Đây là dạng phổ biến nhất ở người không bị suy giảm miễn dịch.

Nhiễm trùng Mucormycosis lan tỏa xảy ra khi nhiễm trùng lây lan qua đường máu, có thể xảy ra ở những người đã bị bệnh do các bệnh lý khác; điều đó khiến khó xác định triệu chứng nào là do nhiễm trùng và triệu chứng nào liên quan đến tình trạng hiện có của họ. Nhiễm Mucormycosis lan tỏa trong não có thể ảnh hưởng đến trạng thái tâm thần hoặc gây hôn mê.

benh-nam-den 34
Triệu chứng nhiễm nấm Mucormycosis ở mắt

Bệnh nấm đen điều trị như thế nào?

Nếu được chẩn đoán mắc bệnh nấm đen Mucormycosis, bạn nên bắt đầu điều trị càng sớm càng tốt bằng thuốc kháng nấm kê đơn. Những loại thuốc này ngăn chặn sự phát triển của nấm, tiêu diệt chúng và kiểm soát tình trạng nhiễm trùng. Tuy nhiên, bệnh nhân phải điều trị từ 2 - 3 tuần với thuốc kháng nấm truyền tĩnh mạch. Sau đó, điều trị hỗ trợ, duy trì thuốc kháng nấm dạng uống từ 3 - 6 tháng, tùy tình trạng bệnh nhân"

Bạn có thể sử dụng các loại thuốc kháng nấm sau:

  • Amphotericin B
  • Isavuconazole
  • Posaconazole

Trong trường hợp nghiêm trọng, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật loại bỏ mô bị nhiễm trùng hoặc chết để ngăn nấm lây lan. Điều này có thể bao gồm việc loại bỏ các bộ phận của mũi hoặc mắt của bạn. Những bộ phận này có thể bị biến dạng nhưng nó giúp giữ lại tính mạng.

Bệnh nấm đen có lây không?

Bệnh nấm đen không lây từ người sang người. Nhưng bạn có thể tiếp xúc với loại nấm này mọi mọi lúc trong môi trường và trên các bề mặt.

Covid-19 có làm tăng nguy cơ nhiễm nấm Mucormycosis không?

Hiện các nhà khoa học vẫn chưa biết chính xác liệu nhiễm Covid-19 có làm tăng nguy cơ mắc bệnh nấm đen Mucormycosis ở những người không mắc bệnh đái tháo đường hoặc sử dụng steroid hay không. Nhưng có khả năng các yếu tố khác xảy ra do nhiễm Covid-19, ví dụ tổn thương phổi có thể làm tăng nguy cơ nhiễm nấm. Ở Ấn Độ, có ít nhất 27% các trường hợp mắc bệnh nấm đen có kết quả xét nghiệm dương tính với Covid-19. Ngoài nấm đen, các nhà khoa học cũng phát hiện ra những người đã khỏi bệnh Covid-19 có nguy cơ mắc các bệnh nhiễm nấm khác cao hơn.

Phòng chống bệnh Mucormycosis

Bạn có thể làm một số điều để giảm nguy cơ mắc bệnh nấm đen Mucormycosis. Điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn có một tình trạng sức khỏe làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Theo đó, bạn nên:

  • Tránh xa các khu vực có nhiều bụi hoặc đất như công trường xây dựng. Nếu phải đến những khu vực này, hãy đao khẩu trang.
  • Tránh xa nguồn nước bị nhiễm khuẩn
  • Nếu bạn bị suy giảm miễn dịch, hãy tránh các hoạt động liên quan đến bụi và đất. Nếu không thể, hãy bảo vệ da bằng giày, găng tay, quần dài và áo tay dài. Rửa vết thương hoặc vết xước trên da bằng xà phòng và nước càng sớm càng tốt.
  • Nếu bạn bị nhiễm nấm Mucormycosis, hãy đảm bảo dùng thuốc theo chỉ dẫn. Nếu các tác dụng phụ gây ra vấn đề hoặc tình trạng nhiễm trùng không thuyên giảm, hãy cho bác sĩ biết ngay lập tức.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h Copy
Từ khóa: bệnh nấm đen
antoanyte.vn