Thứ bảy, 24/07/2021

Phẫu thuật chuyển giới ở Việt Nam (Kì 2): Dự thảo chưa thông qua, làm khó gì cho người chuyển giới?

Thứ bảy, 19/06/2021, 10:23 (GMT + 7)
Theo dự thảo Luật Chuyển đổi giới tính, người chuyển giới phải có Giấy công nhận đã can thiệp y học để thay đổi giới tính và các giấy tờ liên quan.

Hiểu đúng về chuyển đổi giới tính

Bộ Luật dân sự 2015 đã thừa nhận quyền chuyển đổi giới tính tại Điều 37, cụ thể: “Điều 37. Chuyển đổi giới tính

Việc chuyển đổi giới tính được thực hiện theo quy định của luật. Cá nhân đã chuyển đổi giới tính có quyền, nghĩa vụ đăng ký thay đổi hộ tịch theo quy định của pháp luật về hộ tịch; có quyền nhân thân phù hợp với giới tính đã được chuyển đổi theo quy định của Bộ luật này và luật khác có liên quan”.

Như vậy, Bộ Luật dân sự 2015 (có hiệu lực năm 2017) đã chính thức ghi nhận quyền chuyển đổi giới tính với tư cách là một quyền nhân thân gắn với mỗi cá nhân. Điều 37 Bộ Luật dân sự 2015 ghi nhận chuyển đổi giới tính hoàn toàn độc lập với Điều 36 của Bộ luật này về “Quyền xác định lại giới tính”. Hai điều này mặc dù cùng liên quan đến giới tính nhưng về bản chất cũng như các vấn đề pháp lý liên quan là khác nhau.

Cụm từ “xác định lại giới tính” nhằm trả lại giới tính thực cho những người bị khuyết tật bẩm sinh về giới tính hoặc giới tính chưa được định hình chính xác. Chủ thể của quyền này được hiểu là những người có sự phát triển không điển hình liên quan đến đặc điểm giới tính và sinh lý trên cơ thể. Trong khi đó “chuyển đổi giới tính” lại dùng để chỉ trường hợp cá nhân có nhận thức về giới tính khác với giới tính sinh học của mình. Tức là về mặt tự nhiên, người chuyển giới có sinh lý hoàn toàn bình thường.

Có thể nói, phẫu thuật chuyển giới là khái niệm dùng để chỉ những biện pháp y khoa, dùng để thay đổi giới tính của một người, trong đó bao gồm những công đoạn như kiểm tra tâm lý phẫu thuật chuyển giới, tiêm hormone, phẫu thuật chỉnh hình,…

phau-thuat-chuyen-gioi
Phẫu thuật ngực là một trong những bước quan trọng của quá trình chuyển giới.

Chuyển đổi giới tính là một hoạt động phức tạp và tạo ra hệ quả to lớn, do đó không thể chỉ gói gọn trong một điều luật mà cần được quy định cụ thể trong Thông tư cụ thể. Thế nhưng đến nay, luật này vẫn đang trong quá trình Dự thảo, còn người chuyển giới vẫn đang mòn mỏi chờ đợi để được sống là chính mình.

Dự thảo Luật Chuyển đổi giới tính quy định thế nào?

Về mặt kết cấu, dự thảo Luật Chuyển đổi giới tính có 5 chương, 25 điều gồm: Những quy định chung; Điều kiện đối với người đề nghị chuyển đổi giới tính; Điều kiện đối với tổ chức, cá nhân thực hiện can thiệp y học để chuyển đổi giới tính; Công nhận đã can thiệp y học để chuyển đổi giới tính;…

Về điều kiện đối với người đề nghị phẫu thuật ngực hoặc bộ phận sinh dục để chuyển đổi giới tính, Điều 7 dự thảo Luật quy định, phải có nhận diện giới tính khác với giới tính hiện có; phải đủ 18 tuổi và là người độc thân. Ngoài ra, người đề nghị phẫu thuật còn phải đáp ứng điều kiện đã điều trị nội tiết tố sinh dục (hormone) liên tục trong thời gian 1 năm, trừ trường hợp phẫu thuật ngực từ nữ sang nam.

Đối với bệnh viện can thiệp y học chuyển đổi giới tính, Điều 10 dự thảo Luật quy định phải là bệnh viện chuyên khoa nội, nội tiết, sản khoa hoặc nam học; Bệnh viện đa khoa có chuyên khoa nội, nội tiết, sản hoặc nam học đã được cấp Giấy phép hoạt động theo quy định.

Điều 16 dự thảo Luật quy định 3 trường hợp được công nhận đã can thiệp y học để chuyển đổi giới tính gồm: Điều trị nội tiết tố 2 năm liên tục; đã sử dụng nội tiết tố 1 năm liên tục và thực hiện xong phẫu thuật ngực hoặc phẫu thuật bộ phận sinh dục; đã sử dụng nội tiết tố 1 năm liên tục và thực hiện phẫu thuật ngực hoặc phẫu thuật bộ phận sinh dục để chuyển đổi giới tính tại nước ngoài trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành.

Về thay đổi giới tính và các giấy tờ liên quan, Điều 20 dự thảo Luật quy định, người chuyển đổi giới tính phải có Giấy công nhận đã can thiệp y học để chuyển đổi giới tính. Đây là căn cứ để đăng ký thay đổi hộ tịch. Sau khi thay đổi hộ tịch, giấy tờ hộ tịch là căn cứ để thay đổi các giấy tờ pháp lý có liên quan.

phau-thuat-chuyen-gioi2
Một ca phẫu thuật chuyển giới tại bệnh viện ở Thái Lan.

Phẫu thuật chuyển giới tốn bao nhiêu chi phí?

Trước đây, người chuyển giới tại Việt Nam thường ra nước ngoài để thực hiện các ca phẫu thuật chuyển giới, trong đó nổi bật nhất là Thái Lan. Đất nước này được biết đến là một quốc gia có ngành tạo hình thẩm mỹ nổi tiếng, nhất là phẫu thuật chuyển đổi giới tính, sở hữu cuộc thi sắc đẹp chuyển giới quốc tế và là một điểm đến thân thiện với người LGBTQ+. Tuy nhiên, luật pháp Thái Lan lại chưa thừa nhận quyền được thay đổi giới tính hợp pháp mà chỉ cho phép phẫu thuật chuyển đổi giới tính.

Chính sự mở cửa này, nhiều người chuyển giới trong nước thường xuyên rỉ tai nhau về các cơ sở hoạt động phẫu thuật chuyển giới tại Thái Lan như Bệnh viện quốc tế Yanhee, Bệnh viện Quốc tế Piyavate, Bệnh viện Kamol,…

Tham khảo bảng giá tại một bệnh viện khá quen thuộc với những người chuyển giới Việt Nam, chi phí phẫu thuật chuyển đổi giới tính ở Thái Lan chỉ bằng 1/3 ở Mỹ hay châu Âu. Cụ thể, đối với người chuyển giới từ nam sang nữ, phẫu thuật hoàn thiện dao động từ 540 - 600 triệu đồng.

Còn những ca phẫu thuật từ nữ sang nam trái ngược hoàn toàn và phức tạp hơn rất nhiều, vì thế mức giá cũng cao hơn hẳn. Các ca phẫu thuật ngực dao động từ 75 - 80 triệu đồng; cắt bỏ tử cung từ 80 - 95 triệu đồng; hoàn thiện bộ phận sinh dục từ 600 - 620 triệu đồng. Như vậy, tổng chi phí cho một ca phẫu thuật chuyển đổi giới tính hoàn thiện khoảng từ 755 -795 triệu đồng.

Bên cạnh các bệnh viện, nhiều phòng khám của Thái Lan cũng thực hiện phẫu thuật với mức giá thấp hơn hẳn cho những người chuyển giới không có điều kiện kinh tế.

Video: Top 5 người đẹp chuyển giới Việt Nam đẹp đến kinh ngạc

Chi phí mà người chuyển giới bỏ ra cho một ca phẫu thuật rất lớn, đây có thể coi là nguồn thu chính đáng trong lĩnh vực y tế. Điều đáng tiếc, dù các yếu tố cần để đáp ứng nhu cầu phẫu thuật chuyển giới tại Việt Nam đều đã sẵn sàng, thế nhưng vì pháp luật chưa cho phép, dòng tiền này lại chảy ra nước ngoài.

Thực tế, nhiều bệnh viện tại Việt Nam đã thực hiện các ca cấp cứu, mổ cho rất nhiều bệnh lý liên quan đến cơ quan sinh dục nam, nữ cũng như phẫu thuật xác định lại giới tính. Hiện nay, luật chưa cho phép phẫu thuật chuyển đổi giới tính nhưng đã cho phép một số bệnh viện thực hiện các ca phẫu thuật xác định lại giới tính cho những trường hợp có bộ phận sinh dục bất thường. Từ đây, nhiều bệnh viện đã có kinh nghiệm phẫu thuật tạo hình dương vật từ nữ sang nam và tạo âm hộ từ nam sang nữ. Đây là loại phẫu thuật phức tạp nhất trong quá trình chuyển giới.

Mặc dù các bác sĩ, bệnh viện tại Việt Nam thừa khả năng để thực hiện phẫu thuật cho người chuyển giới. Vậy nhưng, khi luật chưa phép, bất kỳ hành vi can thiệp y tế nào đến những cá nhân nhận thức là người chuyển giới đều sai quy định.

Hiện nay, khi người chuyển giới ngày càng công khai nhiều hơn, nhu cầu phẫu thuật cũng tăng cao, đã xuất hiện trường hợp quảng cáo tiêm hormone và phẫu thuật cho người chuyển giới ngay tại Việt Nam. Thậm chí, một số nơi thực sự đã can thiệp y tế vào người chuyển giới dưới hình thức phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ, tiêm hormone. Với mức chi phí sẽ rẻ hơn một nửa và không phải di chuyển ra nước ngoài, nhiều người chuyển giới đã chấp nhận làm phẫu thuật tại Việt Nam dưới hình thức này. Điều này, gây nên những hệ luỵ khó lường như thế nào đối với sức khoẻ của bản thân người chuyển giới, PV sẽ tiếp tục thông tin tới độc giả. 

Theo VnMedia.vn Copy