Thứ năm, 21/10/2021

Bộ Y tế chưa quy định xét nghiệm kháng thể Covid-19, nhiều cơ sở y tế đã quảng cáo rầm rộ

Thứ tư, 22/09/2021, 14:33 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Nhiều chuyên gia đã lên tiếng cảnh báo về việc người dân đổ xô tìm đến dịch vụ xét nghiệm kháng thể Covid-19. Tuy nhiên, hiện dịch vụ này vẫn đang được săn lùng ráo riết.

Xét nghiệm kháng thể là gì?

Xét nghiệm kháng thể khác hoàn toàn với xét nghiệm nhằm phát hiện virus. Đây là loại xét nghiệm huyết thanh nhằm xác định cơ thể đã có kháng thể chống lại virus hay không. Xét nghiệm kháng thể có vai trò quan trọng trong việc sàng lọc nguy cơ nhiễm bệnh, nó cũng là cách để những người đã tiêm vaccine Covid-19 có thể đánh giá được khả năng phòng bệnh của bản thân.

Cơ thể một người khoẻ mạnh vẫn có một lượng kháng thể nhất định, tuy nhiên rất thấp (chỉ khoảng 5,86 AU/mL) hoàn toàn chưa đáp ứng miễn dịch.

677 (1)

Một người đã từng mắc Covid-19 hoặc đang trong giai đoạn ủ bệnh thì sau 2 tuần phơi nhiễm cơ thể sẽ sản sinh ra kháng thể trong máu. Hoặc người đã tiêm đủ vaccine Covid-19 cũng có kháng thể. Kháng thể này có tác dụng chống lại sự phát triển và tấn công của virus.

Đối với một người đã tiêm mũi 1 vaccine Covid-19 có kháng thể định lượng trung bình là 67.53 (AU/mL), gấp khoảng 4,5 lần so với ngưỡng đáp ứng miễn dịch. Người đã hoàn thành 2 mũi vaccine có định lượng kháng thể này là 278.81 (AU/mL). Trong vòng sau 1 tuần, cao gấp khoảng hơn 18 lần so với ngưỡng đáp ứng miễn dịch. Sau 2 tuần tiếp theo thì định lượng này tiếp tục tăng lên hơn 21 lần. Tuy nhiên, lượng kháng thể này sẽ giảm dần sau một thời gian nhất định.

Một số người dân đang tìm kiếm dịch vụ xét nghiệm này khi nghe tin “thẻ xanh Covid-19” sẽ được áp dụng sắp tới. Bên cạnh đó, nhiều người băn khoăn rằng không biết sau khi tiêm vaccine Covid-19, bản thân mình đã sinh ra kháng thể kháng virus hay chưa. 

Chị N. H. T. (P15, Tân Bình,Tp.Hồ Chí Minh) cho biết: "Tôi đã tự điều trị và khỏi Covid-19 được 1 tháng. Tuy nhiên, do gia đình không khai báo với y tế phường nên khi khỏi bệnh, phường không nắm được tình hình nên đã không cấp giấy chứng nhận. Vì vậy tôi muốn có giấy xét nghiệm kháng thể để dễ dàng quay lại với công việc hơn”. 

Còn anh T.H.Q (Cầu Giấy, Hà Nội) lại chưa chắc chắn về việc mình có kháng thể hay không: “Tôi có đọc trên mạng người ta nói, nhiều người dù tiêm vaccine vẫn không sinh kháng thể để phòng bệnh nên định làm xét nghiệm kháng thể cho chắc”.

Hiện nay Việt Nam chưa áp dụng phương pháp xét nghiệm này trên diện rộng, chỉ một số bệnh viện lớn thực hiện xét nghiệm này. Tuy nhiên, trên các trang mạng xã hội lại có rất nhiều mẫu quảng cáo xét nghiệm kháng thể. Thậm chí nhiều đơn vị còn công khai đưa tin “Trong 100 người sau tiêm đủ 2 mũi vaccine phòng Covid-19 có khoảng 5 - 20 người không sinh đủ kháng thể để phòng bệnh” khiến nhiều người hoang mang mình đã chưa có biện pháp bảo vệ và đổ xô đi xét nghiệm kháng thể.

img-bgt-2021-10-163222987
Dịch vụ xét nghiệm kháng thể nở rộ trên mạng xã hội.

Giá xét nghiệm kháng thể ở Bệnh viện 199 Đà Nẵng là 298.000 đồng/mẫu. Phòng khám Đa khoa Hoàn Mỹ có giá dao động từ 475.000 đồng(tại viện) - 1.367.000 đồng (tại nhà). Bệnh viện Hồng Đức có giá 450.000 đồng (tại viện) – 600.000 đồng (tại nhà).

Tại Hệ thống khám quốc tế Care Plus thì có giá dao động từ 390.000 đồng (không bác sĩ tư vấn) - 690.000 đồng (có bác sĩ tư vấn).

Trên fanpage Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà - Xét nghiệm công nghệ cao DrLab.Home giới thiệu: “Mục đích của việc xét nghiệm kháng thể là giúp hỗ trợ đánh giá đáp ứng miễn dịch của cơ thể với protein SARS-CoV-2. Kết quả xét nghiệm kháng thể đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá tình trạng kháng thể sau tiêm vaccine, đánh giá cơ thể người tiêm có đủ khả năng miễn dịch với virus không. Giá từ 300.000 đồng/xét nghiệm”.

Có cần thiết xét nghiệm kháng thể?

Mới đây, CDC Mỹ đã đưa ra nhận định, thực tế xét nghiệm kháng thể không khẳng định một người nào đó có mắc Covid-19 hay không. Đặc biệt, đối với những người đã từng tiêm chủng vaccine, khi thực hiện phương pháp này còn cho ra kết quả âm, dương tính giả. Vì vậy nhiều quốc gia ở Châu Âu đều khuyến cáo không sử dụng loại xét nghiệm này với những người đã tiêm vaccine Covid-19.

Theo Tiến sĩ Tim Stenzel, Trung tâm Thiết bị và Sức khỏe X-quang của FDA: "Các xét nghiệm kháng thể có thể quan trọng để xác định ai là người đã tiếp xúc với nCoV. Song, nó không được sử dụng để xác định người đó có miễn dịch với Covid-19 hay không, nhất là với người đã tiêm phòng vaccine".

Bên cạnh đó, Liên minh Toàn cầu về Vaccine và Tiêm chủng (GAVI) thông tin, những người đã tiêm vaccine Covid-19 thì không cần thiết phải làm xét nghiệm kháng thể. GAVI phân tích, nếu một người đã tiêm chủng nhưng không nhiễm bệnh, kết quả xét nghiệm thường sẽ cho ra âm tính do “bộ tìm kiếm” không phát hiện kháng thể do vaccine mà họ tiêm tạo ra. Bởi lẽ trong nhiều trường hợp cơ thể bạn tạo ra kháng thể B nhưng loại test chỉ tìm được kháng thể A, từ đó có kết quả xét nghiệm âm tính.

Cơ thể một người sau khi tiêm cần ít nhất 2 tháng để sinh kháng thể. Thế nên, nhiều người xét nghiệm xong tìm ra đúng kháng thể phù hợp nhưng sau vài tuần, lại cho ra âm tính. Lúc này, họ rất dễ hiểu lầm rằng vaccine Covid-19 không có hiệu quả, không tạo được kháng thể bảo vệ.

Tại Việt Nam, Bộ Y tế chưa hề có quy định nào về việc sử dụng xét nghiệm kháng thể và cũng chưa có hướng dẫn cụ thể về phí dịch vụ xét nghiệm này. Phương pháp này áp dụng cho nhóm đối tượng được bác sĩ chỉ định hay có yêu cầu xét nghiệm khi chẩn đoán nghi ngờ mắc hoặc đã mắc Covid-19, kết quả sẽ hỗ trợ chẩn đoán xem cơ thể có kháng thể nhiều hay ít và qua đó biết được đáp ứng sinh kháng thể của người bệnh.

cats

Chính vì vậy, trước tình trạng người dân đổ xô đi xét nghiệm kháng thể Covid-19, nhiều chuyên gia đã lên tiếng cảnh báo.

Th.S-BS Nguyễn Hiền Minh - Phó Trưởng Đơn vị tiêm chủng, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cho biết, không phải phòng xét nghiệm dịch vụ nào cũng có đủ năng lực chuyên môn và máy móc thực hiện các dạng xét nghiệm kháng thể. Hơn nữa, việc xét nghiệm kháng thể cũng không cần thiết bởi kháng thể không tồn tại vĩnh viễn mà mất dần theo thời gian. “Việc hiểu sai xét nghiệm kháng thể Covid-19 trong máu có thể khiến mọi người coi thường các biện pháp phòng ngừa, đồng thời đưa ra kết luận không đúng về hiệu quả của vaccine. Điều này có thể ảnh hưởng đến việc từ chối tiêm chủng của những người khác, cuối cùng làm tăng khả năng lây lan dịch bệnh”.

Còn theo bác sĩ Trương Hữu Khanh, cố vấn Khoa Nhiễm Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1, xét nghiệm kháng thể gây lãng phí và không cần thiết. Người dân nên thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khoẻ theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

Theo VnMedia.vn Copy