Thứ sáu, 03/02/2023

Aspirin là một viên thuốc kỳ diệu hay gây hại nhiều hơn lợi?

Thứ tư, 30/11/2022, 08:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Rất nhiều nghiên cứu mới đang đưa ra bằng chứng cảnh báo về tác dụng phụ của thuốc, bao gồm chảy máu trong và loét dạ dày khi dùng aspirin liều thấp hàng ngày.

Liều thấp aspirin có thể ngăn ngừa ung thư?

20191224_191241_321100_aspirin.max-1800x1800

Bốn mươi năm trước, một loại thuốc giảm đau aspirin cực kỳ rẻ được tung hô như một loại thuốc kỳ diệu để ngăn ngừa bệnh tim bằng cách làm cho máu ít đông đặc hơn và do đó ít có khả năng hình thành cục máu đông làm tắc nghẽn động mạch. Các bác sĩ bắt đầu khuyến nghị rằng bất kỳ ai trên 55 tuổi lo lắng rằng họ có nguy cơ bị đau tim có thể chọn dùng thuốc hàng ngày.

Tám năm sau, chính loại thuốc này đã được tuyên bố là một trong những vũ khí tốt nhất chống lại bệnh ung thư, nhờ khả năng làm giảm mức độ viêm nhiễm gây tổn thương tế bào trong cơ thể. Một lần nữa, một số bác sĩ bắt đầu khuyên dùng liều phòng ngừa hàng ngày.

Hiện aspirin được hàng triệu người dùng một lần mỗi ngày với liều lượng thấp từ 75mg đến 100mg như một liệu pháp phòng ngừa các bệnh về tuần hoàn và ung thư, và vô số người khác dùng liều cao (300mg trở lên) để điều trị đau, nhức đầu và sốt.

Một số bác sĩ cho rằng một số lượng đáng kể bệnh nhân vẫn nên được hưởng lợi từ liều dùng hàng ngày. Một nhà nghiên cứu hàng đầu có trụ sở tại Vương quốc Anh khẳng định chắc nịch aspirin chưa được thử nghiệm một cách công bằng và tất cả chúng ta đều đang bỏ lỡ những lợi ích cứu mạng tiềm năng của nó.

Các thông điệp lẫn lộn đã khiến nhiều người rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan, tự hỏi liệu họ có nên từ bỏ viên thuốc hàng ngày mà các bác sĩ đã khuyến khích họ uống không.

Trong aspirin có chất tự nhiên Axit salicylic được tìm thấy trong vỏ cây liễu. Trong các bản ghi chú lịch sử 4.000 năm tuổi thì chất này được dùng như một liều thuốc giảm đau cho bệnh thấp khớp. Hippocrates, cha đẻ của y học Hy Lạp cổ đại cũng khuyên dùng nó để chữa sốt, đau và sinh nở.

Vào những năm 1700, một giáo sĩ người Anh, Reverend Edward Stone, đã thực hiện nghiên cứu khoa học đầu tiên về vỏ cây liễu và viết thư cho Hiệp hội Hoàng gia nói rằng ông đã sử dụng nó thành công để điều trị sốt cho 50 giáo dân của mình.

Một nhà hóa học người Đức, Tiến sĩ Felix Hoffmann, người đã phát minh ra một phiên bản được tạo ra trong phòng thí nghiệm của thành phần cỏ ngọt, axit acetylsalicylic, vào năm 1897 như một loại thuốc giảm đau. Điều này sinh ra ngành công nghiệp dược phẩm ngày nay.

Hợp chất này đã được đăng ký là Aspirin (chữ 'A' xuất phát từ acetyl và 'spir' từ tên khoa học của Meadowsweet vào thời điểm đó - Spiraea ulmaria). 'Viên thuốc kỳ diệu' khiêm tốn này có chi phí sản xuất khoảng 40.000 tấn (gần gấp bốn lần trọng lượng của tháp Eiffel) trên toàn cầu mỗi năm. Tuy nhiên, hào quang của aspirin giờ đây đang có nguy cơ lụi tàn. Rất nhiều nghiên cứu mới đang đưa ra bằng chứng cảnh báo về tác dụng phụ của thuốc, bao gồm chảy máu trong và loét dạ dày khi dùng aspirin liều thấp hàng ngày.

Khoảng một thập kỷ trước, các nhà nghiên cứu bắt đầu kết luận rằng đặc tính chống viêm của aspirin có nghĩa là ở liều thấp, nó cũng có thể ngăn ngừa tổn thương mãn tính đối với các tế bào có thể khiến chúng trở nên bất hảo và trở thành ung thư.

Ví dụ, vào năm 2016, một nhóm các nhà nghiên cứu Anh, Tây Ban Nha và Hoa Kỳ đã phân tích kết quả từ 39 nghiên cứu và cảnh báo nguy cơ chảy máu do chế độ aspirin liều thấp có thể lớn hơn lợi ích của chúng trong việc ngăn ngừa bệnh tim mạch, tạp chí PloS One đưa tin.

Tháng 4 vừa qua, một hội đồng chuyên gia chính — Lực lượng Đặc nhiệm Dịch vụ Dự phòng Hoa Kỳ (USPSTF) — tuyên bố những người trên 60 tuổi không nên sử dụng aspirin hàng ngày để ngăn ngừa cơn đau tim nguy cơ chảy máu trong lớn hơn lợi ích mà nó mang lại.

Nguy cơ chảy máu dễ dàng hơn 

USPSTF cho rằng nguy cơ chảy máu trong từ aspirin cao với những người từ 40 đến 59 tuổi nếu họ có nguy cơ mắc bệnh tim. Những người trên 75 tuổi cũng không nên dùng thuốc vì có rất ít lợi ích khi về già.

NHS cho biết bạn chỉ nên dùng aspirin liều thấp hàng ngày nếu bác sĩ khuyên dùng vì nguy cơ đau tim hoặc đột quỵ cao, đồng thời cảnh báo rằng vì aspirin giúp máu ngừng đông nên việc dùng aspirin hàng ngày có thể khiến chúng ta dễ chảy máu hơn.

NHS cũng cảnh báo rằng ngoài việc gây chảy máu đường ruột, uống aspirin thường xuyên có thể gây loét ruột do làm hỏng dạ dày và niêm mạc ruột.

Nghiên cứu mới nhất gây lo ngại về việc sử dụng aspirin để phòng ngừa đã được công bố trong tháng này.

Các nhà nghiên cứu Úc đã theo dõi hơn 16.700 người trên 70 tuổi trong hơn 4 năm rưỡi và phát hiện ra rằng những người dùng aspirin liều thấp hàng ngày có nguy cơ bị thương nặng hoặc tử vong cao hơn đáng kể so với những người lớn tuổi hơn. Loại thuốc này khiến những người lớn tuổi có nguy cơ bị ngã cao hơn gần 10%.

Điều này có thể liên quan đến tác dụng chống đông máu của thuốc: những người bị ngã khi dùng aspirin có thể bị chảy máu hoặc bầm tím đáng kể.

Vì vậy, đó là nó cho aspirin phòng ngừa? Các chuyên gia nói rằng ranh giới giữa lợi ích và tác hại của nó rất phức tạp.

An Toàn Y tế với hệ sinh thái bao gồm kênh Tiktok https://www.tiktok.com/@antoanytevn với 200k follower là kênh có nội dung cập nhật thời sự, uy tín về y tế, sức khoẻ, đời sống, xã hội, có sự tương tác rất lớn từ người dùng.

Hiện tại, chúng tôi đã và đang thực hiện hỗ trợ kết nối các cơ sở y tế, khám chữa bệnh, nhà thuốc bằng dạng bài:

Review y tế: Nhà thuốc tốt - Bác sỹ hay.

Đây là những review chân thực nhất về các cơ sở khám chữa bệnh, nhà thuốc được thực hiện bởi bên thứ 3 là các y, bác sỹ và có ý kiến đóng góp từ phía khách hàng.

Nội dung phù hợp với các phòng khám, nhà thuốc...nhân viên y tế đang muốn phát triển hình ảnh thương hiệu trên nền tảng TikTok và tiến lại gần hơn với khách hàng.

Để tham gia nhận hỗ trợ và kết nối, mọi người có nhu cầu có thể liên hệ gửi email tới [email protected] để đăng ký.

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h