Thứ tư, 18/05/2022

Những lưu ý quan trọng người cao huyết áp cần biết

Chủ nhật, 03/04/2022, 14:00 (GMT + 7) Theo dõi ATYT trên

Cao huyết áp là bệnh lý tim mạch nguy hiểm được xem như “kẻ giết người thầm lặng” vì toàn bộ sự tiến triển của bệnh thường không có triệu chứng.

Cao huyết áp là bệnh gì?

Cao huyết áp (hay tăng huyết áp) là một bệnh lý mãn tính khi áp lực của máu tác động lên thành động mạch tăng cao. Huyết áp tăng cao gây ra nhiều áp lực cho tim (tăng gánh nặng cho tim) và là căn nguyên của nhiều biến chứng tim mạch nghiêm trọng như: Tai biến mạch máu não, suy tim, bệnh tim mạch vành, nhồi máu cơ tim,...

Một số loại cao huyết áp chủ yếu, bao gồm:

- Cao huyết áp vô căn (hay nguyên phát, bệnh tăng huyết áp): không có nguyên nhân cụ thể, chiếm đến 90% các trường hợp;

- Cao huyết áp thứ phát(Tăng huyết áp là triệu chứng của một số bệnh khác): Liên quan đến một số bệnh trên thận, động mạch, bệnh van tim và một số bệnh nội tiết;

- Cao huyết áp tâm thu đơn độc: Khi chỉ có huyết áp tâm thu tăng trong khi huyết áp tâm trương bình thường;

- Cao huyết áp khi mang thai, bao gồm tăng huyết áp thai kỳ và tiền sản giật: Cảnh báo một số nguy cơ tim mạch trong giai đoạn mang thai.

Cao huyết áp là nguyên nhân hàng đầu gây ra nhồi máu cơ tim, đột quỵ, thậm chí dẫn đến tử vong cho người bệnh, tuy nhiên tăng huyết áp lại gần như không có dấu hiệu nhận biết. Chính vì vậy mà cao huyết áp còn được biết đến với tên gọi “kẻ giết người thầm lặng”. 

huyet-ap-cao
Tăng huyết áp là kẻ giết người thầm lặng và có rất nhiều nguy cơ gây biến cố nghiêm trọng về tim mạch cho người bệnh. (Ảnh:Internet)

 

Theo lời khuyên của các bác sĩ, bệnh nhân có thể kiểm soát huyết áp bằng cách:

Người bị bệnh cao huyết áp tuyệt đối không ăn mặn

Ăn nhiều muối làm tăng tính thẩm thấu của màng tế bào, đặc biệt các tế bào cơ trơn của thành mạch gây tích nước trong tế bào, tăng trương lực thành mạch, co mạch làm tăng sức cản ngoại vi tăng huyết áp.

Ăn nhiều muối làm tăng áp lực thẩm thấu trong máu cơ thể phải cần thêm nước để duy trì ổn định nồng độ dịch thể cảm giác khát và uống nhiều nước làm tăng khối lượng tuần hoàn làm tăng huyết áp.

Muối làm tăng độ nhạy cảm của hệ thống tim mạch và thận đối với Adrenaline – một chất gây tăng huyết áp.

Ngoài ra, khi ăn quá nhiều muối, các loại thuốc điều trị huyết áp như thuốc lợi tiểu sẽ không thể hoạt động tốt

Tuyệt đối không được tự dừng/điều chỉnh thuốc đột ngột

Nhiều bệnh nhân sau khi dùng thuốc điều trị gặp phải các tác dụng phụ hay khi thấy huyết áp đã trở về mức bình thường, sau đó tự ý giảm liều dùng, thậm chí là ngưng sử dụng thuốc dẫn đến huyết áp có thể đột ngột tăng cao, gây ra đột quỵ, vỡ phình động mạch chủ…

Hoặc có những bệnh nhân dùng thuốc huyết áp vẫn cao, tự ý tăng liều dẫn đến tụt huyết áp quá mức, thậm chí có thể gây trụy mạch, nguy hiểm đến tính mạng.

Việc tuân thủ giờ giấc, liệu trình uống thuốc là điều quan trọng trong việc kiểm soát cao huyết áp.

Giữ ấm cơ thể/tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột

Thời tiết lạnh là yếu tố rất bất lợi đối với đối với người mắc bệnh tăng huyết áp. Do đó, người bị huyết áp cao cần phải biết giữ ấm cơ thể, nhất là giữ ấm đầu, cổ, bàn chân.

Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột vì khi đó cơ thể chưa kịp thích ứng, có thể gây tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim. (Tránh thức dậy buổi sáng bỏ chăn và bật dậy ngay, tránh đang trong nhà ấm mặc phong phanh mở cửa đi ra ngoài đột ngột, tránh sau vận động ra mồ hôi về tắm ngay…).

Khi cơ thể chúng ta gặp lạnh đột ngột, hệ thống mạch ngoại vi sẽ phản xạ co lại,làm tăng lượng tuần hoàn nội tạng (tim, não..) và có thể vỡ mạch máu, tai biến.

Những lưu ý khác cho người bị cao huyết áp

Tránh những hoạt động gắng sức đột ngột

Giữ tinh thần thoải mái, điều hoà cảm xúc, xây dựng lối sống

Luôn duy trì tập thể dục đều đặn và kiểm soát cân nặng

Tuân thủ chế độ ăn hợp lý

Trong điều trị tăng huyết áp, chế độ dinh dưỡng hợp lý là yếu tố qua trọng, góp phần tăng hiệu quả điều trị. Vì vậy, dinh dưỡng cho người tăng huyết áp cũng là mối quan tâm hiện nay. Cùng với viên uống hạ áp, dinh dưỡng hợp lý cũng có vai trò trong kiểm soát tốt huyết áp. Vì vậy, trong khẩu phần ăn của bệnh nhân tăng huyết áp nên giảm các loại thực phẩm chứa chất béo, muối, và hạn chế uống các đồ uống có cồn như rượu, bia. Tăng cường các loại thực phẩm như ngũ cốc thô, tôm, cá, đậu, các loại hạt... Ăn nhiều rau quả, ngũ cốc giúp giảm mỡ, điều hòa huyết áp. Đặc biệt nên ăn nhiều các loại thực phẩm như:

- Cần tây: Có tác dụng giãn mạch, lợi niệu và hạ huyết áp.

- Cải cúc: Có tác dụng thanh sáng đầu óc và làm giảm huyết áp.

- Rau muống: Có tác dụng duy trì áp lực thẩm thấu của thành mạch và giữ huyết áp trong giới hạn bình thường.

- Măng lau: Có tác dụng hoạt huyết, tăng cường thể lực, lợi niệu, phòng chống ung thư.

- Cà chua: Có tác dụng phòng chống cao huyết áp, đặc biệt là khi xuất hiện xuất huyết đáy mắt.

- Cà rốt: Có tác dụng làm mềm thành mạch, điều chỉnh rối loạn lipid máu và ổn định huyết áp.

Khuyến khích thực phẩm tốt cho sức khoẻ như gạo lứt, nhiều rau xanh, trái cây, cá tươi..Hạn chế sử dụng mỡ-nội tạng động vật, sản phẩm chế biến sẵn: cá hộp, thịt muối, nước ngọt đóng chai. Hạn chế xào-rán-quay-nướng, nên luộc hấp-kho nhạt-nấu canh và ăn salad.

Luôn có máy đo huyết áp trong nhà và tự biết cách đo

Đo huyết áp là phương pháp duy nhất để biết mình có bị tăng huyết áp hay không. Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới, gọi là tăng huyết áp khi huyết áp tối đa bằng hoặc trên 140mmHg và huyết áp tối thiểu bằng hoặc trên 90 mmHg. Một đặc điểm của huyết áp là có sự biến thiên khá lớn trong ngày và giữa các ngày. Do đó, chẩn đoán tăng huyết áp phải dựa vào nhiều lần đo tại các thời điểm khác nhau.

Quy tắc đo:

Thời điểm đo: các buổi sáng trước lúc uống thuốc và buổi tối trước khi đi ngủ.

Cần đi vệ sinh thoải mái rồi mới đo huyết áp

Không vận động quá mạnh, dùng chất kích thích (café..) trước đo 30 phút

Ngồi nghỉ yên tĩnh 5 phút trước khi đo

Mặc áo tay ngắn để bộc lộ cánh tay dễ dàng

Khi đo, tựa lưng vào ghế hay tường, cánh tay đặt trên mặt bàn, ngang tim

Đo 3 lần mỗi sáng và 3 lần mỗi tối, mỗi lần cách nhau ít nhất 2 phút trong 3 ngày liên tiếp. Nên đo cả hai tay.

Ghi chi tiết kết quả các lần đo-ngày tháng vào một cuốn sổ và gửi những số liệu này đến bác sĩ của mình.

Phát hiện và xử lý sớm những dấu hiệu bất thường

Những dấu hiệu sớm và nguy hiểm như:

Đau thắt ngực hoặc cảm giác khó chịu vùng ngực trái, cảm giác giống như bị đè nặng, bóp nghẹt, đầy tức kéo dài vài phút hoặc lâu hơn. Cơn đau thường xuất hiện khi gắng sức, đỡ khi nghỉ, cũng có thể cơn đau lan ra 1 hay 2 bên cánh tay, hướng ra sau lưng, lên cổ, hàm thậm chí ở vùng dạ dày. Kèm vã mồ hôi, tim đập nhanh, hồi hộp đánh trống ngực…, nguy cơ đang bị nhồi máu cơ tim.

Tê bì méo miệng, nói ú ớ, tê nửa người, yêu nửa người, kèm đau hoặc không đau đầu…, nguy cơ tai biến mạch máu não

Đột ngột đau dữ dội vùng bụng kèm toát mồ hôi, huyết áp tụt, mạch nhanh nhỏ.. vỡ phình động mạch chủ.

Luôn có hotline bác sĩ tim mạch, bác sĩ gia đình hoặc bệnh viện gần nhất.

Theo Hải Miên(TH)/VN Media

Tham gia diễn đàn thảo luận và cập nhật những thông tin mới nhất, bổ ích về sức khỏe, y tế, đời sống dân sinh cùng chúng tôi trên Viber tại đây

Theo Sức khoẻ 24h
antoanyte.vn
antoanyte.vn